De beste films van 2011

Snelheidsduivel, stotterkoning en stomme filmster

Stand van de sterren

Hoezo leven we in een gepolariseerde tijd? In geen Top Tien lijst van beste films van vorig jaar ontbreken Drive, The King’s Speech en The Artist. Ook niet in het jaaroverzicht van de Filmkrant-rubriek Filmsterren.

Ooit, niets eens zo heel lang geleden, werd er ach en wee geroepen over de kloof tussen het oordeel van filmcritici en het publiek. Als critici een film bejubelden, wist het publiek dat ze hem beter konden overslaan. Tenzij het zin had om zich een avondje te vervelen. Andersom gold dat als het publiek een film omarmde, filmcritici massaal afhaakten. Als het publiek ermee wegliep, kon het niets zijn. Zeker, dit beeld is onzin. De werkelijkheid was niet zo karikaturaal, maar er zit een kern van waarheid in. De laatste jaren is weinig meer over de kloof vernomen. Waar is hij gebleven? Gedempt? Zo ja, door wie? Zijn critici erin gesprongen of het publiek? Of beiden? En hoe zit het met de critici onderling? Zijn zij het nog wel eens oneens of zitten ze gezellig met elkaar in het midden? Waar zijn de cinefiele ruzies, controversen en scheldpartijen? Je kunt het ook anders zien: fijn, zoveel harmonie in turbulente tijden. Wie van verschillen houdt, kan ze overigens nog wel vinden als hij goed zoekt. De Deense documentaire Armadillo, die de gruwelijke oorlogswerkelijkheid achter de ‘vredesmissie’ in Afghanistan blootlegt, staat op de tweede plek in de Filmkrantlijst, maar op 62 in de Top Honderd van Volkskrantlezers. En Essential Killing (vijfde plaats Filmkrant) komt er zelfs helemaal niet in voor. Ha, toch nog verschil!

Top Tien

1 Drive | Nicolas Winding Refn
2 Armadillo | Janus Metz
3 The Artist | Michel Hazanavicius
4 The Tree of Life | Terrence Malick
5 Essential Killing | Jerzy Skolimowski
6 Rundskop | Michael R. Roskam
7 A Separation | Asghar Farhadi
8 The King’s Speech | Tom Hooper
9/11 True Grit | Ethan en Joel Coen
9/11 Le gamin au vélo | Jean-Pierre en Luc Dardenne
9/11 Somewhere | Sofia Coppola

Leonard Helmrichs Retels documentaire Stand van de sterren was de best gewaardeerde Nederlandse film in de Filmkrant. Dat er zes documentaires in de lijst staan, bewijst weer eens dat het met dit genre wel goed zit in Nederland. Bij de speelfilms is opmerkelijk dat de films die het meeste publicitaire rumoer veroorzaakten in de Top Tien ontbreken: De Heineken ontvoering (20), Gooische vrouwen (19), Nova Zembla (17), Sonny Boy (20) en De bende van Oss (16) vielen buiten de ereplaatsen.

Top Tien Nederlandse films

1 Stand van de sterren | Leonard Retel Helmrich
2 Black Butterflies | Paula van der Oest
3 Patatje Oorlog | Nicole van Kilsdonk
4 Water children | Aliona van der Horst
5/6 De engel van Doel | Tom Fassaert
5/6 Niet zonder jou | Petra Lataster-Czisch en Peter Lataster
5/6 Grande Hotel | Lotte Stoops
7 Hou me vast | De Dijk – Suzanne Raes
8 Rabat | Jim Tiahuttu en Victor Ponten
9 Brownian Movement | Nanouk Leopold
10 Code Blue | Urszula Antoniak

Met dank aan Bertil Pouwels