Deze maand op MUBI: Juliette Binoche

Haar ware gezicht

  • Datum 16-09-2014
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Ter gelegenheid van de release van Clouds of Sils Maria van Olivier Assayas zijn op het online platform MUBI drie andere films te zien waarin Juliette Binoche een actrice speelt. ‘Is there anyone out there?’

Door Mariska Graveland

De filmgeschiedenis zit er vol mee: actrices die actrices spelen. Vaak smelt het imago van de actrice samen met haar acterende personage, of schuurt het er op zijn minst tegenaan. In Clouds of Sils Maria speelt Juliette Binoche daar een subtiel spel mee. Haar personage Maria Enders is zich ervan bewust dat ze zal worden weggevaagd door de jongere concurrentie. De aanstormende actrice Jo-Ann Ellis zal de rol spelen waar Maria ooit beroemd mee werd. Maria zal de oudere rol op zich nemen. Jo-Anne bewondert haar daarvoor: "It’s a way of dealing with time", zegt Jo-Anne tegen haar in een opmerking die even complimenteus als vilein is.
Olivier Assayas’ Clouds of Sils Maria is niet de eerste film waarin Binoche (50) haar vak binnenstebuiten keert. Ze speelde ook al (stem)actrices in Michael Hanekes Code inconnu, Abel Ferrara’s Mary en Hou Hsiao-hsiens Le voyage du ballon rouge, de drie films die nu bij MUBI te zien zijn in een Binoche-special. In Code inconnu speelt Binoche, die recent nog in Godzilla te zien was, een actrice die in actiethrillers speelt. In Le voyage du ballon rouge is ze te zien als de altijd gehaaste maar liefhebbende moeder en stemactrice bij een poppentheater. En in Mary speelt ze een innerlijk verscheurde actrice die na haar intense rol als Maria Magadalena in een provocerende film over Jezus, besluit om alles achter zich te laten en naar Jeruzalem te reizen.
Binoche is een actrice die niet schroomt om regisseurs te benaderen met wie ze graag een film wil maken, zoals Haneke en Bruno Dumont (Camille Claudel 1915). Ze heeft ook als enige de Best Actress Award in alle drie de grote Europese filmfestivals gewonnen: Cannes met Certified Copy, Venetië met Trois couleurs: Blue en Berlijn met The English Patient, waarvoor ze ook een Oscar voor beste vrouwelijke bijrol kreeg uitgereikt. Zoetsappige rollen als in Chocolat zijn in de minderheid. Haar melancholieke, open blik die zomaar kan veranderen in een andere emotie, leent zich meer voor een van de meest huiveringwekkende film-in-filmscènes uit Code inconnu. Ze zit opgesloten in een kale ruimte waar ze volgens een mannenstem niet levend uit zal komen. Hij sommeert haar om haar ‘ware gezicht’ te laten zien. Geen leugens en trucjes maar een oprechte expressie. "Wat moet ik doen?" roept ze uiteindelijk vertwijfeld, waarmee ze de hele miscommunicatie, het escalerend geweld en de onmacht van de personages in Code inconnu samenvat. Binnen luttele momenten verandert haar gezicht van openheid naar onbegrip naar wanhoop.

Redeloosheid
Volgend jaar is Juliette Binoche te zien in de rol van Antigone onder regie van Ivo van Hove, in een samenwerking tussen Toneelgroep Amsterdam, Les Théâtres de la Ville de Luxembourg en de Londense Barbican. De klassieke tragedie van Sophocles heeft de explosiviteit van een kernbom, aldus Van Hove, omdat Antigone hardnekkig ‘nee’ blijft zeggen tegen de wereld van de politiek, tegen de wetten van het land. Het gevolg is dat ze een hele staat vernietigt. Van de vertwijfeling uit Code inconnu is bij Antigone niets te merken, maar beide werken zijn doordrenkt van de redeloosheid van sommige wetten en sociale contacten, die in Code inconnu worden verbeeld in de escalerende spanningen op straat, in huiskamers en in de metro. Binoche die door blijft strijken terwijl ze hoort dat een buurmeisje mishandeld wordt, een politieman die een donkere jongen ten onrechte oppakt. De oorlogen zijn hier persoonlijk, niet tussen staten. Ontsnappen aan de vertwijfeling door te vluchten, zoals Marie in Mary doet, is bij Haneke geen optie. Je bent ook elders alleen tussen de anderen. "Is there anyone out there?" roept Binoche dan ook in Code inconnu terwijl ze alleen op het toneel staat en de verduisterde zaal in kijkt.
Het meest troostende beeld uit de drie films is de rode ballon die meedeint op de Parijse luchtgolven in Le voyage du ballon rouge — soms lijkt hij wanhopig tegen de metrodeuren aan te bonzen op zoek naar contact, soms gaat hij zijn eigen luchtige gang en brengt daarmee een beetje vreugde bij de mensen die de moeite nemen om omhoog te kijken.

MUBI en De Filmkrant presenteren samen een toegewijd programma

Vanaf oktober presenteert de online video-on-demand filmdienst MUBI met trots een speciaal toegewijd programma in samenwerking met De Filmkrant, het grootst onafhankelijke Nederlandse filmblad.

Als onderdeel van het reguliere programma op MUBI wordt elke week de Filmkrant-film van de week getoond. Een bijzondere, interessante film die door de redactie van de Filmkrant in een nieuw licht besproken wordt. Bovendien kun je elke maand een breder opiniërend artikel lezen over het Filmkrant-aanbod op MUBI in het maandblad zelf.
De eerste maand zal actrice Juliette Binoche centraal staan. Met de release van Clouds of Sils Maria (Olivier Assayas) staat Binoche weer op de (film)planken. MUBI en de Filmkrant vieren dit met een speciale selectie van films waarin Binoche indrukwekkende optredens te zien geeft.

De films zijn een week te zien op mubi.com:
26 september Code inconnu (Michael Haneke, 2000)
3 oktober Mary (Abel Ferrara, 2005)
10 oktober Le voyage du ballon rouge (Hou Hsiao-hsien, 2007)

Geschreven door