Focus: Greek Film Festival in the Netherlands

Goed idee om een Grieks filmfestival te beginnen in Nederland, want de Griekse filmcultuur is sinds de millenniumwisseling een van de spraakmakendste in Europa. Het Greek Film Festival in the Netherlands (GRFFNL) laat zien waarom. Naast films zijn er q&a’s en performances en is er een workshop low-budget filmmaken.

Het Greek Festival in the Netherlands is een initiatief van de in de Nederlandse filmfestivalwereld gepokte en gemazelde Griekse filmprofessionals Dimitra Alexiou en Nicki Katrantsioti. Met het festival willen zij de diversiteit van de Griekse cinema laten zien, waarvan de opmars vijftien jaar geleden begon.

Op miraculeuze wijze veroverde de Griekse cinema in de tijd dat het land in een diepe economische en financiële crisis verkeerde de wereld. Het boegbeeld was Yorgos Lanthimos, die in 2009 de toon zette met het absurdistische en vervreemdende, maar thematisch herkenbare, Dogtooth. De low-budget film (geld was er niet in de Griekse filmwereld) voert een vader op die zijn twee dochters compleet afschermt van de buitenwereld. Zij komen nooit het huis en de tuin uit. Met veel zwarte humor toont de film de funeste en ontwrichtende invloed van het Griekse patriarchaat.

Dogtooth veroverde de festivalwereld en was een inspiratie voor andere Griekse filmmakers met als bekendste Athina Rachel Tsangari (Attenberg, Chevalier), Panos H. Koutras (Strella) en Sofia Exarchou (Park, Animal). De internationale filmwereld, altijd tuk op categorisering, plakte op de buitenissige films het label Greek Weird Wave. In de jaren erna rees Lanthimos ster met The Favourite, Poor Things en Bugonia tot ongekende hoogte en inmiddels is de Griekse cinema niet meer weg te denken uit de internationale filmwereld.

Wie het wonder beter wil begrijpen, moet het Greek Film Festival in the Netherlands niet overslaan. Het festival opent in De Kempenaerstudio met een electro-ambient performance van Bea Álvarez Borque and Dimitra Sofroniou. In de twee dagen erna zijn vijf recente lange films en twee blokken met korte films te zien. De lange films op een rij.

Amercement (Fokion Bogris, 2020) voert een veroordeelde kleine crimineel op, die na zijn gevangenisstraf een misdaadloos leven wil leiden, maar aanloopt tegen sociale vooroordelen en uitsluiting. De documentaire Avant-Drag! (Fil Ieropoulos, 2024) volgt tien dragkunstenaars en -performers, die op straat in Athene conservatisme, racisme en seksisme ridiculiseren.

In het zwartkomische Black Stone (Spiros Jacovides, 2023) is een moeder op zoek naar haar zoon, die een paar dagen niet is thuis gekomen. Ze krijgt hulp van een filmcrew, die ook haar zoon zoekt, omdat hij van fraude wordt verdacht en zij daar een film over willen maken. Geen gebrek aan bizarre verwikkelingen, waarin de film vrolijk het mes zet in xenofobie en naïef idealisme (de oprichting van Black Panthers in Athene!). Animal (Sofia Exarchou, 2023) voert in een hotel een groepje animatoren op, die van ’s ochtends vroeg tot diep in de nacht toeristen moeten vermaken. Scherp toont de film de vervreemdende, ongelijke verhouding tussen de toeristen en de overwerkte animatoren, onder wie de leider, die onder de druk dreigt te bezwijken.

Stray Bodies (Elina Psychou, 2024), ten slotte, is een documentaire over vrouwen in Europese landen die door wetgeving in hun land belemmerd worden in hun autonomie. Zo reist een vrouw in Malta voor een abortus naar Sicilië, omdat dit in Malta verboden is. Een lesbisch stel dat juist wel kinderen wil, kan in Italië geen ivf-behandeling krijgen. En om waardig te kunnen sterven toont de film een vrouw die naar Zwitserland reist voor euthanasie.

Naast films zijn er q&a’s en is er de workshop Low-budget filmmaking as method van Maragda Nitsopoulou. Het festival besluit in De Kempenaerstudio met een optreden van Dmitris Tsiotas en Stelios Ladopoulos, die rebetico en laïko muziek spelen, gevolgd door de afterparty.

Greek Film Festival in the Netherlands | 22 t/m 24 mei 2026 | Filmhuis Cavia en De Kempenaerstudio, Amsterdam