Gouden Kalveren nominaties: de jury heeft lef

Opmerkelijke nominaties voor de Gouden Kalveren van speelfilms op het Nederlands Film Festival. Deze keer geen iedereen-te-vriend-houden-keuzes, maar een statement voor kleine (art)films. Publieksfilms als Het diner en Bloedlink hebben het nakijken.

Weinig mensen zullen de drie films die strijden om het Gouden Kalf voor beste film hebben gezien. Michiel ten Horns Aanmodderfakker, een schurende komedie over een eeuwige student, ging een paar dagen geleden op het festival in première en is pas eind november in de bioscoop te zien. Pieter Kuijpers’ Hemel op aarde, een terugblik op het katholieke leven in de jaren zeventig in Limburg, draaide eerder dit jaar in de bioscoop, maar trok weinig publiek. En Saskia Diesings Nena, over de relatie van een tienermeisje met haar aan MS lijdende vader, is sinds een paar weken in de bioscoop te zien, maar is vooralsnog niet bezweken onder publieksbelangstelling.

Een film die net als eerder Het diner en Lucia de B. wel publiek trekt is Bloedlink. Van geen van de drie thrillers is de Kalverenjury onder de indruk. Het diner heeft met Jacob Derwig en Lucia de B. met Ariane Schluter een beste acteur/actricenominatie, maar daar blijft het bij. Bloedlink heeft zelfs niets. De vele publiciteit rond de openingsfilm van het festival heeft niet geholpen, en acteurs Marwan Kenzari en Tygo Gernandt, die een ontvoeringsduo spelen, gaan met lege handen naar huis.

Het negeren van deze publieksfilms illustreert dat de jury, onder leiding van Yoeri Albrecht, directeur van het Amsterdamse debatcentrum de Balie, zich niets van namen, marketinggeweld en publieksbelangstelling heeft aangetrokken. Ze deed dat niet alleen bij de nominaties voor beste film, maar bij alle categorieën. Aanmodderfakker heeft zes nominaties en Hemel op aarde en Nena kregen er ieder vijf. En wie heeft het voor vier Kalveren genomineerde Helium van Eché Janga gezien, dat afdaalt in het hoofd van een gangster in crisis?

De nadrukkelijke keuze voor kleine (art)films lijkt een statement richting Nederlandse filmwereld. De jury lijkt een lans te breken voor de auteursfilm, films waaruit urgentie en persoonlijke betrokkenheid van de makers spreekt. Het zal geen toeval zijn dat de drie genomineerden voor beste film zijn geïnspireerd op persoonlijke levensgeschiedenissen. In Hemel op aarde blikt Kuijpers terug op zijn katholieke jeugd en opvoeding. Saskia Diesing baseerde Nena op haar ervaringen in haar tienertijd met haar aan MS lijdende vader. En met Aanmodderfakker wil de 32-jarige Michiel ten Horn iets zeggen over zijn lummelgeneratie, afgezet tegen de ambitieuze nieuwe generatie die hen opvolgt.

Wie van deze drie ook het Gouden Kalf voor beste film zal gaan winnen, er wint in ieder geval een film die om persoonlijke redenen gemaakt móést worden. Niet omdat er een literaire bestseller voor het grijpen lag of omdat thrillers en romcoms veel publiek trekken, maar omdat de maker zelf iets te zeggen heeft. Leve de jury, die het lef had om de filmmaker weer in het middelpunt van de cinema te zetten.

Jos van der Burg

Alle nominaties op een rij:

BESTE KORTE DOCUMENTAIRE 
Jeroen van Velzen voor A Goat for a Vote
Tijs Tinbergen & Jan Musch voor MeesTV, hoe de koolmees mij gelukkig maakt
Masha Novikova voor Oleg Klimov: Brieven aan jezelf

BESTE LANGE DOCUMENTAIRE 
Tatjana Božic voor Happily Ever After
Niels van Koevorden & Sabine Lubbe Bakker voor Ne me quitte pas
Karin Junger voor Sexy Money

BESTE KORTE FILM 
Steven Wouterlood voor Alles mag
Rob Lücker voor Kort! — Das Wad
Douwe Dijkstra voor Démontable

BESTE TELEVISIEDRAMA 
Norbert ter Hall voor A’dam — E.V.A. 2
Dana Nechushtan voor Hollands hoop
Michiel van Erp voor Ramses

BESTE ACTRICE TELEVISIEDRAMA 
Elsie de Brauw voor haar rol in Duivels dilemma — Symbiose
Kim van Kooten voor haar rol in Hollands hoop
Loes Schnepper voor haar rol in One Night Stand IX — Voor Emilia

BESTE ACTEUR TELEVISIEDRAMA 
Maarten Heijmans voor zijn rol in Ramses
Marcel Hensema voor zijn rol in Hollands hoop
Mads Wittermans voor zijn rol in One Night Stand IX — Vrij

BESTE GELUID 
Albert van Veenendaal & Erik Langhout voor Flat Earth
Michiel de Boer voor Helium
Wart Wamsteker voor De poel

BESTE MUZIEK 
Djurre de Haan voor Aanmodderfakker
Christiaan Verbeek voor Helium
Rowwen Hèze voor Hemel op aarde

BESTE PRODUCTION DESIGN 
Elza Kroonenberg voor Aanmodderfakker
Alfred Schaaf voor Hemel op aarde
Kurt Loyens voor Soof

BESTE CAMERA 
Tibor Dingelstad voor Helium
Melle van Essen voor Jongens
Aage Hollander voor Nena

BESTE MONTAGE 
Boudewijn Koole voor Happily Ever After
Axel Skovdal Roelofs voor Helium
Marc Bechtold voor Soof

BESTE VROUWELIJKE BIJROL 
Elise Schaap voor haar rol in Afscheid van de maan
Lies Visschedijk voor haar rol in Hemel op aarde
Willemijn van der Ree voor haar rol in Zomer

BESTE MANNELIJKE BIJROL 
Ton Kas voor zijn rol in Jongens
Bob Schwarze voor zijn rol in Supernova
Steef Cuijpers voor zijn rol in Zomer

BESTE SCENARIO 
Anne Barnhoorn voor Aanmodderfakker
Edward Stelder voor Hemel op aarde
Saskia Diesing & Esther Gerritsen voor Nena

BESTE REGIE 
Michiel ten Horn voor Aanmodderfakker
Mischa Kamp voor Jongens
Saskia Diesing voor Nena

BESTE ACTRICE 
Ariane Schluter voor haar rol in Lucia de B.
Abbey Hoes voor haar rol in Nena
Sigrid ten Napel voor haar rol in Zomer

BESTE ACTEUR 
Gijs Naber voor zijn rol in Aanmodderfakker
Jacob Derwig voor zijn rol in Het diner
Gijs Blom voor zijn rol in Jongens

BESTE FILM 
Aanmodderfakker
Hemel op aarde
Nena