Bioscoop­bezoek in 2025 on­ver­wacht weer ge­krompen

Na de verwachte dip in 2024 zet de krimp van bioscoopbezoek onverwacht door in 2025. De kaartverkoop ging met 3% omlaag. Dat is vooral te wijten aan het uitblijven van aansprekende blockbusters en het onderpresteren van Nederlandse films. Terwijl de commerciële bioscopen moeite hebben terug te komen op pre-coronaniveau winnen de filmtheaters terrein.

Er werden vorig jaar 28.448.522 bioscoopkaartjes verkocht en dat is 3% minder dan in 2024. Omdat de gemiddelde prijs van een kaartje omhoog ging – van €10,62 naar €10,84 – bleef de schade in box office-termen beperkt. Met een omzet van €308.329.241 bleef in 2025 slechts 1% achter bij het voorgaande jaar.

Het zijn relatief bescheiden minnetjes maar toch voelt het voor de filmvertonersbranche als een behoorlijke tegenvaller. Na het einde van de coronapandemie was alles gericht op zo snel mogelijk herstel, liefst naar het niveau van topjaar 2019, toen er ruim 38 miljoen kaartjes werden verkocht. Na het historisch dieptepunt van 14 miljoen bezoekers in 2021 kroop de branche in 2022 uit het dal en zette die groei door in 2023. In 2024, waarin alles weer bij het oude had moeten zijn, gooiden een Hollywood-staking en de daardoor uitgestelde release van publiekstrekkers roet in het eten en daalde het bioscoopbezoek met 7%. Vorig jaar had de zaken weer recht moeten zetten, maar dat gebeurde dus niet.

“Die krimp hadden wij eerlijk gezegd ook niet verwacht”, zegt Ron Sterk, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF), over de jaarcijfers die vandaag zijn gepresenteerd tijdens de traditionele nieuwjaarsbijeenkomst van de filmvertonersbranche. “De belangrijkste reden is het ontbreken van echt grote films. Je hebt een paar klappers nodig, zoals in voorgaande jaren Barbie en Oppenheimer. Dat de Michael Jackson-film is doorgeschoven, heeft ook niet geholpen. Als die was uitgebracht, hadden we misschien een klein plusje gezien. Nu was er niet één film die meer dan een miljoen bezoekers trok.”

Bovenaan de lijst met best bezochte films van 2025 prijkt A Minecraft Movie, die 991.310 bezoekers trok. De topdrie wordt gecomplementeerd door Lilo & Stich (941.749 bezoekers) en Musafa: The Lion King (811.043 bezoekers). Bij de laatste titel moet worden aangemerkt dat hij al uitging in december 2024 en verspreid over twee boekjaren in totaal ruim 1,3 miljoen bezoekers trok. Ook Viana 2, dat op nummer zestien staat met 327.251 bezoekers in 2025, trok gecombineerd met 2024 meer dan 1,1 miljoen bioscoopgangers.

Voor de meisjes

De best presenterende Nederlandse film is te vinden op nummer negentien: Voor de meisjes met 316.898 bezoekers. De topvijf van vaderlandse topscorers bestaat verder uit: De film van Rutger, Thomas & Paco (294.906 bezoekers), De club van Sinterklaas: De dolle beestenboel (271.407 bezoekers), De grote Sinterklaasfilm en de verdwenen verlanglijstjes (245.034 bezoekers) en Amsterdamned II (214.308 bezoekers).

Slechts dertien van de 84 Nederlandse films die werden uitgebracht in 2025 wisten meer dan 100.000 bezoekers te trekken. Het marktaandeel van de Nederlandse film daalde van 17 naar 14% gemeten naar bezoekers en van 16 naar 13% in termen van box office. Daarmee zit de Nederlandse film weer op het niveau van 2023, met als aantekening dat er toen ruim twee miljoen meer kaartjes werden verkocht en de buitenlandse concurrentie (Barbie, Oppenheimer) veel groter was.

“Het was een teleurstellend jaar voor de Nederlandse film”, bekent Klaas de Jager, managing director van Independent Film en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluiddragers (NVPI). Hij verwijst naar de Gouden Films, die worden uitgedeeld aan Nederlandse films bij het overschrijden van de grens van 100.000 bezoekers. “Na een eerste Gouden Film voor Mees Kees op eigen benen in januari werd de tweede pas uitgereikt in de zomer. Daarna kwam de Nederlandse film op stoom en in oktober – toen het marktaandeel steeg tot 35% – werden er zelfs vier Gouden Films uitgereikt. Maar het was too little, too late.”

Volgens Sterk zou het onderpresteren van de Nederlandse film te maken kunnen hebben met “te weinig marketing power”. De Jager is daar niet zo zeker van en geeft als voorbeeld Straatcoaches vs Aliens, een film die Independent heeft uitgebracht maar lager scoorde dan de nummer laatst van de top 30 (Perfectly Imperfect met 29.597 bezoekers). “Die film kreeg goede recensies in NRC, Volkskrant en Parool, en toch is het ons niet gelukt hem aan de man te brengen. Misschien hebben we ons vergist in de commerciële potentie. Misschien worden er teveel film uitgebracht die weliswaar zorgen voor een divers aanbod maar elkaar de zaal uit concurreren.”

De druk op zalen is toegenomen aangezien het aantal uitgebrachte films blijft toenemen – met 524 waren het er in 2025 weer negentien meer dan in 2024 – maar er niet veel zalen meer bijkomen. De bouwhausse van een aantal jaar geleden is geluwd en het lijkt erop dat dat voorlopig zo blijft. Afgelopen december zorgden de opening van Vue Amsterdam (15 zalen) en Cinema The Pulse (9 zalen) nog voor uitbreiding van het schermentotaal, maar in 2026 blijft het rustig op het bouwfront. “Er staat nog een nieuwe bioscoop in Leiden gepland en eentje bij Ahoy` in Rotterdam, maar dat is het dan”, stelt Sterk van de NVBF. “De witte vlekken in het bioscooplandschap zijn ook wel zo’n beetje ingevuld.”

De grote ketens Pathé, Kinepolis en Vue zetten vooral in op het verbeteren van service en luxebeleving, met comfortabele ligstoelen, high-end horeca en superieure projectie en geluid. Met kleinere zalen, die soms werken volgens het cinema-on-demand-principe dat The (Any)Thing in 2020 introduceerde, proberen ze te reageren op een veranderende markt waarin grootschalig vertier plaatsmaakt voor een meer op maat gemaakte ervaring.

De commerciële bioscopen hebben het dan ook zwaarder dan de filmtheaters, die vorig jaar opvallend goed presteerden. Was in 2024 nog 1 op de 8 verkochte kaartjes voor een voorstelling in een filmtheater, in 2025 was dat 1 op de 7. Dat is volgens Sterk grotendeels te danken aan de Cinneville-pas, waarmee betalers van een maandelijks bedrag onbeperkt aangesloten filmtheaters kunnen bezoeken. “Maar daarnaast zijn het de inleidingen, lezingen en discussies achteraf waarmee filmtheaters zich onderscheiden.”

Wat ook meespeelt is de gemiddeld hogere leeftijd van filmtheaterbezoekers. “We waren juist bang dat die oudere doelgroep na corona een hogere drempel zou voelen om weer naar de film te gaan”, stelt Sterk. “Maar het zijn juist de bezoekers die tussen de veertien en zestien jaar oud waren tijdens de pandemie, die we mogelijk wat verloren hebben. Een avondje naar de bioscoop is toch traditioneel je eerste uitje zonder ouders en die generatie heeft dat gemist. We moeten er als branche meer op inzetten om hen alsnog te bereiken.”

“Corona was een gamechanger”, beaamt De Jager. “Door die cruciale groep tieners bij wie bioscoopbezoek niet top of mind is en door de explosieve opkomst van streamingdiensten. Maar de bioscoop is al vele malen eerder dood verklaard, onder andere met de komst van televisie en de uitvinding van de videorecorder. Ik heb er vertrouwen in dat 2026 echt een beter jaar wordt, zeker met titels als Avengers: Doomsday, Toy Story 5, Dune 3 en The Odyssey, de nieuwe film van Christopher Nolan. Maar zo goed als in recordjaar 2019 wordt het niet snel weer. Jacques Hoendervangers, de CEO van Pathé Nederland, zei in een interview met De Telegraaf onlangs dat dit het nieuwe normaal is. En daar heeft hij waarschijnlijk gelijk in.”