Rosanne Pel over Donkey Days

In een film die laveert tussen haast documentaire waarachtigheid en het groteske vertelt Rosanne Pel een verhaal over moeders en dochters. “Ik hou van de Dogma-beweging, maar ik wil ook kunnen spelen met de vorm, door er surrealisme in te gooien bijvoorbeeld.”

“Bij het scouten van locaties zagen we heel veel villa’s die mooi waren, maar bij deze hadden we het gevoel dat hij ook een beetje op instorten stond, en dat was precies goed. Wat ze binnen deze familie samen hebben is niet houdbaar, ze creëren met elkaar hun eigen ondergang. Dat voel je in dat huis.”

Tijdens een interview op het filmfestival van Thessaloniki vertelt Rosanne Pel over Donkey Days, haar tweede speelfilm, die in 2025 in première ging in de competitie van Locarno. Daarin speelt de etterende relatie tussen twee rivaliserende zussen en hun grillige moeder op in een familielandhuis dat betere tijden heeft gezien. “Op sommige plekken lekte het dak. Dat hoort ook bij deze mensen: ze hebben wel dat privilege, maar ze zijn eigenlijk niet posh. Eerder heel vrijdenkend. Vooral moeder Ines is vrij excentriek; een beetje zoals mijn oma.”

“Mijn oma was heel apart en de dingen die ze deed kon ik niet altijd met elkaar rijmen. Dat heb ik bij het karakter van Ines verder uitgebouwd, want het fascineert me. Ze is iemand die verwarring schept, je kunt nooit echt grip op haar krijgen. Zij heeft daarmee heel veel controle in handen. Voor de anderen is niet te volgen wat er gebeurt, je bent altijd net te laat.”

“Ik geloof dat ik nog niet helemaal klaar ben met het uitpluizen van de moeder-kindproblematiek. Mijn volgende film wordt een soort kruising tussen La grande bouffe [1973] en Festen [1998]”, zei Rosanne Pel in 2018 toen Filmkrant haar interviewde over haar debuutfilm Light as Feathers.

“Wat grappig om dat terug te horen”, zegt ze nu, als ik haar die uitspraak voorleg. “Want dat laat je na een tijdje ook echt los, die inspiraties. Ik kijk veel films en dit zijn wel belangrijke voorbeelden, maar La grande bouffe heb ik bijvoorbeeld helemaal laten gaan, want eten is niet waar het in mijn film om gaat. Het gaat over hoe we controle uitoefenen op anderen via bepaalde standaarden – iets wat we als vrouwen helaas best goed in stand weten te houden met elkaar. De film drukt de interne woede die daaruit voortkomt op een ongefilterde manier uit. Daar zit voor mij de absurditeit. En die kon ik uiteindelijk ook doortrekken naar de stijl, binnen een film die verder juist bijna documentair is.”

Het venijn wordt in deze driehoeksrelatie vooral geïncasseerd door de jongste zus Anna. Haar overgewicht is een terugkerend onderwerp van al dan niet terloopse opmerkingen en slecht verhulde afwijzing. De rol van Anna wordt op magnetische wijze vertolkt door debutant Jil Krammer. “Nadat bleek dat ik deze rol niet kon invullen met mensen die ik bij castingbureaus zag, ben ik gaan streetcasten met Maris Eufinger in Hamburg, waar ik zelf al een tijd woon. Jil kookt in een restaurant, ze heeft niets met de filmwereld te maken. Ik hou er niet van om mensen meteen voor een camera te zetten, dus ik heb haar gecast op basis van een gesprek. Ik merkte dat zij iemand is met een grote binnenwereld en dat vind ik erg interessant.”

Dogma
In 2015 studeerde Pel af aan de masteropleiding van de Filmacademie met Light as Feathers, een korte film die het eerste deel zou vormen van haar gelijknamige speelfilmdebuut, dat in 2018 in première ging op het filmfestival van Toronto. Ze maakte de film in Polen, met een Poolse, niet-professionele cast. Het filmen zelf besloeg maar liefst vijf draaiperiodes, met maandenlange tussenpozen waarin Pel op basis van het geschoten materiaal het script herschreef en de volgende draaiperiode voorbereidde, steeds bouwend op de rollen en onderlinge dynamiek zoals die in eerdere scènes waren ontwikkeld.

Voor Donkey Days, haar tweede speelfilm, hanteerde ze grofweg dezelfde manier van werken, die geïnspireerd is op Dogma 95, maar zonder de rigide beperkingen daarvan. “Ik hou van de Dogma-beweging, maar ik wil ook kunnen spelen met de vorm, door er surrealisme in te gooien bijvoorbeeld.” Ditmaal waren de tussenpozen tussen de draaiperiodes korter (drie maanden in plaats van een half jaar) en werden de hoofdrollen gespeeld door één niet-professionele en twee professionele acteurs (Susanne Wolff als zus Charlotte en Hildegard Schmahl als moeder Ines).

“Het is een commitment, want het is een grote periode van je leven die je ervoor uit moet trekken. Je maakt met elkaar de afspraak dat we samen werken aan dit verhaal. En dat verhaal is in beweging, dus daar komt flexibiliteit bij kijken. Zij brengen ook input, die ik gebruik om hun rollen dichter bij hen te krijgen. Ik denk dat je dat voelt in de film. Dat je steeds meer toegang krijgt tot de psychologie van de personages. Om dat te bereiken, dat kost echt tijd.”

Ook voor producenten is het een gok. Pel prijst haar producent Floor Onrust, die in 2015 als lid van de examencommissie haar afstudeerfilm zag en voorstelde om hem verder te ontwikkelen tot een speelfilm. “Behalve zij verwachtte niemand veel van dat project; want ik werkte met niet-professionele acteurs, én op 16mm-film, én met veel improvisatie. We kregen een Filmfondsbijdrage, maar iedereen dacht: we moeten nog maar zien wat daaruit komt. En toen werd het eigenlijk gewoon… ja, het werd gewoon goed. Ik ben daar nog steeds heel trots op.”

Naast Onrust tekende ook director of photography Aafke Beernink opnieuw voor deze aanpak bij het maken van Donkey Days. “Aafke is een van de weinige mensen in Nederland die zo in het moment kan werken”, stelt Pel. “Een mooi beeld is best wel snel opgenomen. Maar het gaat om iets anders dan alleen maar een mooi beeld. Omdat we improviseren moet zij gaan voelen waar er iets gebeurt, en dat is een heel andere manier van werken dan dat je het shot vooraf al helemaal uitdenkt. Je moet heel erg dáár zijn. En dat kan zij.”

Dynamiek
Want al die toewijding levert iets op wat niet te faken is. “Als ik kijk naar andere films dan denk ik vaak: ik snap het, ik snap de opzet van dit personage en kan ermee meevoelen, maar het blijft net te veel op het papier hangen. Daar wil ik vanaf. Als eerste schrijf ik alles en daarna gaan we met oefeningen die dynamiek proberen te creëren. Dat kan heel praktisch zijn. We zijn bijvoorbeeld voor een week naar Frankrijk gegaan om als familie met elkaar door te brengen. De dynamiek van een familie krijg je door samen te eten, normale dingen te doen, een geschiedenis op te bouwen.

“Wat in dat proces nog sterk veranderde – en waarom ik dus ook heel erg hou van deze werkwijze – is dat ik eerst altijd meende dat Anna een slachtoffer was van deze familie, terwijl ik gaandeweg begon te denken: zij is sterk genoeg om ook haar eigen rol te hebben in deze dynamiek. Er zijn een aantal scènes die later in het proces belangrijker bleken dan ik eerst dacht, omdat ze Anna opeens in een heel ander licht laten zien. Dat zijn de sleutelscènes waar ik naar op zoek ben.”

Donkey Days draait vanaf 7 mei 2026 in de bioscoop.