Redactioneel – mei 2026

Is dit dan hoe het gaat? Dat we onszelf zo hard een bepaalde kant op denken dat het vanzelf waarheid wordt?

In mijn artikel over Amerikaans imperialisme gaat het over films en series die een verhaal over de apocalyps vertellen, maar eigenlijk nog veel vaker over de tijd erna gaan, meestal beschreven met de bijna sexy woorden ‘post-apocalyptische dystopie’.

Er verschijnen zoveel verhalen over, dat je bijna gaat denken dat we er met z’n allen naar verlangen. Dat doen we niet echt, zou ik iedereen willen verzekeren. Niemand wil echt op een dode aarde leven, eten wat er nog aan blikvoer gevonden kan worden of jagen op radioactieve dieren, tussen de miljarden doden die elke apocalyps met zich meebrengt.

Terwijl ik nadenk over wat hier geschreven moet worden, pak ik de roman What We Can Know van Ian McEwan op, die aan de rand van mijn bureau ligt te wachten. Het speelt zich af in 2119 “nadat de twintigste eeuw uitmondde in klimaatrampen en oorlog”. Een zin verder wordt beschreven hoe een wetenschapper terugblikt op de eerste helft van de 21ste eeuw, “gefascineerd door de vrijheden en mogelijkheden van het menselijk leven op z’n hoogtepunt”.

Nog meer post-apocalyps. Om gek van te worden. “De mensheid op z’n hoogtepunt?” Dat zou dan een tamelijk gênant hoogtepunt zijn. Maar serieus: praten we onszelf die kant op? Laten we ons die kant op praten? Omdat boem & doem goed verkopen? Of verkoopt het misschien goed omdat we allemaal een soort doodsdrift hebben, om Freud aan te halen? Hoe dan ook is het doemdenken wel heel erg aanwezig in de cultuur.

Het kan ook anders. Dandelion’s Odyssey is vooral bloem & zoem. Een interplanetair ruimteavontuur van vier paardenbloempluisjes, waarin niet de afstand maar de samenhang tussen alles wat leeft wordt verbeeld. Een film waaraan de Japanse regisseur Momoko Seto jaren werkte. Of ga naar Agatha’s Almanac, over een onverstoorbare negentigjarige in haar moestuin.

Er is hoop en er is schoonheid te vinden. Het lijkt soms of we die een beetje laten verpieteren en ons laten overstemmen door al het doemdenken en door alle gal die wordt gespuwd. Maar niets ligt vast. Alles kan veranderd worden.