Focus: Science & Fiction 2026

Sinds 2010 vertoont het Louis Hartlooper Complex in samenwerking met Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van Universiteit Utrecht jaarlijks de filmreeks Science & Fiction. Daarin zijn films te zien die ook wetenschappelijk interessant zijn, met inleiding en nagesprek. In de vier films tellende nieuwe reeks draait het om rechtvaardigheid.

Science & Fiction heeft dit jaar als thema een filosofische vraag: wat is rechtvaardigheid? En hoe dat te realiseren in een samenleving?

“We winnen rechtvaardigheid het snelst door het geven van rechtvaardigheid aan de andere partij”, is een uitspraak van Mahatma Gandhi. Die opvatting lijkt in de wereldpolitiek op zijn zachtst gezegd niet erg populair meer. De vier films in Science & Fiction nodigen uit tot nadenken over een rechtvaardige samenleving.

In de Kafka-verfilming The Trial (Orson Welles, 1962) is rechtvaardigheid een loos begrip in een angstaanjagende bureaucratische wereld, waarin een de onschuldige Josef K. gearresteerd en ter dood veroordeeld wordt. De satire Triangle of Sadness (Ruben Östlund, 2022), winnaar van de Gouden Palm in Cannes, toont de hulpeloosheid van een aantal steenrijke passagiers op een luxe jacht als zij na een storm op een onbewoond eilandje moeten overleven. Een schoonmaker grijpt haar kans en neemt de macht over.

Het psychodrama Il conformista (Bernardo Bertolucci, 1970) toont het gevaar van conformisme. Een man die zo ‘normaal’ mogelijk wil zijn, sluit zich aan bij Mussolini’s fascistische partij, waarna hij de opdracht krijgt om zijn vroegere filosofiedocent te vermoorden. Plan 75 (Chie Haykawa, 2023) ten slotte gaat over nogal rigoureus ‘ouderenbeleid’. In het drama moedigt de overheid 75-plussers aan om zich te laten euthanaseren. Dat is beter voor de economie. Vergezocht? Niet voor wie zich de vergelijking van ouderen met ‘dor hout’ in de coronacrisis herinnert.

Science & Fiction | 12 en 26 mei en 9 en 23 juni 2026 | Louis Hartlooper Complex, Utrecht