Woman and Child

In dit wat onevenwichtige Iraanse familiedrama bindt een alleenstaande vrouw na de dood van haar zoon de strijd aan met de kwaadgezinde mannen uit haar omgeving.

In Iraanse films (zie bijvoorbeeld Ballad of a White Cow, 2020) speelt de kloof tussen recht en rechtvaardigheid vaak een belangrijke rol.

Dat betekent in de praktijk dat de rechtbank zich meestal aan de kant van de macht schaart. Dat ondervindt ook de alleenstaande moeder Mahnaz als ze halverwege Woman and Child (Zan o bache) gerechtigheid zoekt voor de dood van haar veertienjarige zoon Aliyar. De officiële lezing is dat Aliyar slachtoffer werd van een tragisch ongeval, maar de ware toedracht is een stuk schrijnender.

Dat Woman and Child een aanklacht tegen het patriarchaat is, laat filmmaker Saeed Roustaee (Just 6.5, 2019) vanaf de openingsscène opzichtig blijken. Payman Maadi speelt Hamid, een ambulancebestuurder die Mahnaz eerst inpalmt voordat hij zijn ware aard toont: hij blijkt een archetypische vrouwenhater. Dat Hamid later in de film zijn oog laat vallen op Mahnaz’ zusje Mehri komt dan ook niet echt uit de lucht vallen – al weet Roustaee niet aannemelijk te maken dat Mehri zich met hem wil verloven.

In Roustaee’s verhaalwereld zijn mannen inhalige, wellustige opportunisten die schaamteloos profiteren van een ondeugdelijk rechtssysteem. Zo dreigt Hamid een melding te doen bij de autoriteiten om Mahnaz neer te zetten als een suïcidale vrouw, zodat haar voogdij over haar dochter op het spel komt te staan. Mahnaz omschrijft Hamid treffend: “Hij wil geen vrouw en kind, maar een kindvrouw.”

De conclusie van de film ligt dan ook voor de hand: als vrouwen niet willen dat hun zoons eindigen als hun vaders, moeten ze hen opvoeden zonder inmenging van mannen. Zij zijn het immers die steevast het verkeerde voorbeeld geven. Mahnaz botst niet alleen met Hamid, maar ook met de directeur van Aliyars school en haar schoonvader. In intense, melodramatische scènes laat Roustaee zien hoe de mannen telkens hun verantwoordelijkheden proberen af te wentelen op Mahnaz.

Roustaee’s nieuwe film heeft niet dezelfde impact als zijn fenomenale Leila’s Brothers (2022), maar is toch een aardig familiedrama over een vrouw die de mannen om haar heen ontmaskert als de ploerten die ze zijn.