Filmfocus – 23 februari 2016

Op naar Polen!
lantaren-venster.nl
filmhuisdenhaag.nl
Wat gebeurt er in de Poolse cinema? Filmhuis Den Haag en filmtheater Lantaren/Venster tillen in samenwerking met het Pools Podium van 8 t/m 29 maart onder de titel Cinema Polska een tip van de sluier op. Te zien zijn tien recente speelfilms en een animatieprogramma met werk van Jan Lenica. Van Andrzej Wajda, van wie de laatste film tatarak goed werd ontvangen op het filmfestival in Berlijn, is zijn voorlaatste film katyn (2007), over de moord van de Russen in 1940 op duizenden Poolse officieren, te zien. Van Michael Kwiecinski zijn twee films te zien: de komedie extra’s (2006), over figuranten op een filmset in een Pools dorp, en de tv-film let’s go the movies tomorrow (2007), over drie talentvolle jongens in 1938, die door de komende oorlog hun toekomst in duigen zien vallen. In Jerzy Stuhrs procession krijgen een hoogleraar met een belast verleden en een cynische student door Kiewlowskiaans toeval met elkaar te maken. Ook te zien: de debuutfilm the offsiders van Kasia Adamik, over een voetbalteam van daklozen. Van veteraan Jacek Bromski staat de dorpskomedie god’s little garden op het programma. Alleen in Den Haag zijn te zien: louise’s garden (Marciej Wojtyszko), een drama over een meisje in een inrichting dat iets krijgt met een gangster, four nights with anna (Jerry Skolimowski), over een man die geobsedeerd is door een verpleegster, preserve (Wielkopolski Palkowski), over een fotograaf in Warschau, all will be well (Tomasz Wiszniewski), over een jongen die de ellende thuis ontvlucht, en time to die (Dorato Kedzierzawska), over een oude vrouw die terugblikt op gelukkiger familietijden.

Afrika in Goes
tbeest.nl
Podium/filmtheater ’t Beest in Goes presenteert van 3 t/m 10 maart het Afrika Filmfestival. Te zien zijn zes Afrikaanse films of films die met Afrika te maken hebben. Intens Afrikaans is moolaadé van de in 2007 op 84-jarige leeftijd overleden Senegalese nestor van de Afrikaanse cinema Ousmane Sembene. De film gaat over een groep dorpsvrouwen die vechten voor het recht om hun kinderen niet te laten besnijden. l’enfant endormi (2004) van de Marokkaans-Belgische regisseuse Yasmine Kassari is een verstild portret van vrouwen in een Marokkaans dorp, die wachten op de terugkeer van hun voor werk naar Europa vertrokken mannen. In de Engels-Duitse coproductie shooting dogs (Michael Caton-Jones, 2005) proberen een priester en een Engelse leraar in Rwanda in 1994 Tutsi’s te redden in de Hutu-genocide. youssou n’dour: i bring what i love (Elizabeht Chai Vasarhelyi, 2008), schetst een portret van de wereldberoemde Senegalese zanger.

Geen film zonder geluid
unheardfilm.nl
Wat zouden films zijn zonder geluid en muziek? Over de betekenis van de soundtrack gaat het Unheard Filmfestival, dat in Amsterdam van 11 t/m 15 maart in Kriterion en Studio K zijn derde editie beleeft. Hoogtepunten zijn vier live-filmconcerten. Oi Va Voi begeleidt de mysterieuze prachtfilm morvern callar (Lynne Ramsay, 2002), Dez Mona verzorgt de soundtrack van funny games (Michael Haneke, 1997), Arts the Beatdoctor speelt bij de sciencefiction klassieker gattaca (Andrew Niccol, 1997) en Good Dog Happy Man zorgt voor muziek bij de monsterfilm cloverfield (Matt Reeves, 2008). Voor het historische perspectief op filmmuziek/geluid zorgt het programma Sound in film, a historical perspective, dat klassiekers bevat als der blaue engel (Josef von Sternberg, 1931) en modern times (Charles Chaplin, 1941). Wie zijn kennis van soundtracks wil testen, kan terecht bij de Soundtrack Quiz. Als festivalopwarmer improviseren jazzmusici, onder wie Eric Vloeimans, op 7 maart in het Bimhuis soundtracks bij vertoonde korte films.

Briljante oude boeren
lantaren-venster.nl
Goed idee van filmtheater Lantaren-Venster om naar aanleiding van de première van Raymond Depardons documentaire la vie moderne van 23 t/m 31 maart ook de twee eerdere delen van zijn ‘boerentrilogie’ te vertonen. Zo kan iedereen bij profils paysans: l’approche en profils paysans: le quotidien nog eens vaststellen dat Depardon de belangrijkste hedendaagse Franse documentairemaker is. Zijn portretten van oude boeren zijn antropologische studies van een verdwijnende levenswijze en ontroerende karakterstudies. Ook roepen ze vragen op over traditie en modernisering. Is vooruitgang wel vooruitgang? Briljante cinema.

profils paysans: le quotidien

Negen keer Bulgarije
filmhuisdenhaag.nl
Filmhuis Den Haag zoekt het deze maand in Oost-Europa. Naast aandacht voor de Poolse cinema (zie elders in deze rubriek) vertoont het negen recente Bulgaarse films. De bekendste is investigation van Iglika Triffonova. De film was vorig jaar in Nederland te zien. Verder zijn te zien: hindemith (Andrei Slabakov), een satire op de consumptiemaatschappij, lady zee (Georgi Djulgerov), over een weeskind dat haar lot in eigen hand neemt, monkeys in the winter (Milena Andonova), over drie vrouwenlevens in een periode van veertig jaar, seamstressess (Lyudmil Todorov), over de overlevingsstrijd van drie provinciale meiden in Sofia, the warden of the dead (Ilean Simeonov), over een jongen die in oorlogstijd is opgegroeid op een kerkhof, crazy day (Silviya Pesheva), over de verhouding van een kleindochter met haar opa, born with the century (Eldora Traykova), een documentaire over mensen die in 1900 zijn geboren, en alpabet of hope (Stephan Komandarev), over het moeizame leven van christenen en moslims in het Bulgaars-Turkse grensgebied.

Cursus grote filmvrouwen
lievevrouw.nl
Wanneer verandert een ‘gewone’ actrice in een ‘grande dame du cinéma’? Onder de titel Grandes dames du cinéma besteedt het filmtheater De Lieve Vrouw in Amersfoort een cursus aan deze kwestie. Op vier woensdagochtenden wordt een lezing over een diva gehouden, gevolgd door een toepasselijke film. De reeks begint 4 maart met Greta Garbo en ninotchka (Ernst Lubitsch). Op 11 maart gaat het over Catherine Deneuve, met als film belle de jour (Luis Buñuel). Romy Schneider komt 18 maart aan bod met als film césar et rosalie (Claude Sautet). Isabelle Huppert besluit de cursus op 25 maart met 8 femmes (François Ozon).

belle de jour

Viva Italia
lux-nijmegen.nl
Het jarenlange geklaag over de Italiaanse cinema is behoorlijk verstomd. Begrijpelijk want de laatste jaren komen weer films langs die recht doen aan de rijke Italiaanse filmtraditie. Filmtheater Lux in Nijmegen heeft de nieuwe wind goed aangevoeld en is inmiddels toe aan de vierde cursus Viaggo in Italia. Op vijf dinsdagen is er een lezing over de Italiaanse cinema, gevolgd door een film. Op het programma staan geweldige films: 3 maart gomorra (Matteo Garrone), 10 maart le conseguenze dell’amore (Paolo Sorrentino), 17 maart il divo (Paolo Sorrentino), 24 maart mamma roma (Pier Paolo Pasolini) en 31 maart marcello marcello (Denis Rabaglia).

le conseguenze dell’amore

Eten en film
filmmuseum.nl
Wat valt er over eten en film te zeggen? Veel, menen het Filmmuseum en het academisch-cultureel centrum Spui25. Onder de titel Film & Food presenteren ze op vijf woensdagen een lezing en een film. Helen Westerik (programmeur Shadow Festival en blogger over eten en film) opent 4 maart de reeks met een lezing en de film la cena (Ettora Scola, 1998). Op 11 maart kan worden geluisterd naar de Italiaanse filosofe Rosi Braidotti en gekeken naar chungking express (Wong Kar-wai, 1994). NRC-journaliste Joyce Roodnat praat op 18 maart over de relatie tussen eten en film, gevolgd door de vertoning van goodfellas (Martin Scorsese, 1990). Op 25 maart praat NRC-columniste Marjoleine de Vos over smakelijke gerechten, waarna wordt gekeken naar babette’s feast (Gabriel Axel, 1987). De reeks besluit 1 april met de ultieme vreetfilm la grande bouffe (Marco Ferreri, 1973), voorafgegaan door een lezing van Joyce Roodnat.

Hou het kort!
lux-nijmegen.nl
Met de zegen van Waldemar Torenstra vindt van 18 t/m 22 maart in Nijmegen de eerste editie van het Go short! filmfestival plaats. De acteur heeft zich als ambassadeur verbonden aan het internationale festival van korte films, dat zich vooral in filmtheater Lux afspeelt. Het omvangrijke programma verraadt grote ambities. Onder meer zijn er vijf competities: voor fictie, documentaire, animatie, experimentele films en studentenfilms. Elke competitie telt ongeveer twintig titels. Bijprogramma’s (‘focusprogramma’s’) besteden aandacht aan de Zweedse filmmaker Jens Jonsson, IJslandse korte films en korte films van bekende speelfilmmakers. Verder zijn er exposities, lezingen, talkshows en masterclasses.

Lezen in Breda
chasse.nl
De eerste editie van het internationale filmfestival Breda, dat van 25 t/m 29 maart in Chassé Cinema en de MustSee bioscoop wordt gehouden, opent met de voorpremière van Stephen Daldry’s the reader. In de voor vijf Oscars genomineerde film speelt Kate Winslet een vrouw met een geheim naziverleden. Het volledige programma, dat zich richt op vernieuwende Europese cinema, is half maart bekend. Een van de festivalactiviteiten is deelname aan het wereldwijde 48 Hour Filmproject: in tientallen steden in de wereld maken jaarlijks duizenden filmmakers binnen 48 uur een filmpje. In Breda klinkt het startsein op 20 maart in het Chassé Theater. Filmteams kunnen zich nog aanmelden (48hourfilm.com/breda). Alle filmpjes worden 27 maart op het festival vertoond. De winnaar dingt volgend jaar mee naar de internationale prijs voor beste ’48 hour film’.

the reader

Franse bijles
uitkijk.nl
Filmtheater De Uitkijk presenteert van 14 t/m 21 maart La semaine de la Francophonie. De kijker kan zich een week onderdompelen in de Franse cinema. Te zien zijn onder meer de komedie mon frère se marie (Jean Stephane Bron, 2006), inderdaad: over een broer die gaat trouwen, 7 ans (Jean Pascal Hattu, 2006), over een vrouw die verliefd wordt terwijl haar man in de gevangenis zit, la pianiste (Michael Haneke, 2001), de ijzige verfilming van Elfriede Jelineks roman, en ce qu’il faut pour vivre (Benoît Pilon, 2008), over de cultuurschok van een Inuit die in 1952 in Quebec belandt.

Upload Cinema
uploadcinema.nl
De toekomst verandert waar we bij staan. De cyborg is al een tijdje geen punk fictie meer, zoals in de matrix-trilogie van de broertjes Wachowski of in de boeken van Philip K. Dick en Thomas Pynchon. De mens-machine, of breder nog, het geoptimaliseerde lichaam, was al een realiteit ver voor Dick Maas in moordwijven als chroniqueur van de Gooise collageenparties optrad. Kijk maar naar Mickey Rourke’s ‘makeover’ eind jaren tachtig. Of hardloper Carl Lewis die in 1988 niet door dopingtests van de Olympische Spelen heen kwam (wat pas in 2003 naar buiten kwam). En zo zijn er veel voorbeelden. Maar de laatste vier jaar komen dingen in zicht die tot nu toe echt alleen in fictie terug te vinden waren.
En waarom zijn mensen zo geïnteresseerd in dat nieuwere en betere lichaam? Dat moet de Freudiaanse ‘Todesangst’ zijn, de diepgewortelde angst voor onze eigen ondergang, volgens Freud niet voor niets een van onze belangrijkste drijfveren in het leven. Op maandag 2 maart is in de nieuwe editie van Upload Cinema in de Amsterdamse bioscoop De Uitkijk te zien hoe reëel die angst eigenlijk moet zijn. Waarheen gaat het met ons posthumane lichaam, dat lichaam dat met een combinatie van biologie en technologie tot meer in staat is dan ooit te voren?