Evenementen – 28 februari 2013
Sunset Boulevard
Arnon Grunberg en film
Schrijver Arnon Grunberg is een filmliefhebber. Voor wie zijn columns en artikelen leest is dat geen nieuws. Veertien jaar geleden publiceerde hij een verzameling artikelen onder titel ‘De troost van de slapstick’. Daarin gaat het over het wezen van de slapstick, dat, zoals de titel al aangeeft, in Grunbergs optiek niet alleen schuilt in de bulderende lach, maar vooral in de troost die het biedt in het alledaagse leven. Of Grunberg er nog steeds zo over denkt, lijkt twijfelachtig, want zijn nieuwe verzameling filmartikelen heeft de onheilspellende titel ‘Buster Keaton lacht nooit’. Volgens een tekstje van de uitgeverij gaan de artikelen over films "waarin de werkelijkheid soms zo dichtbij komt dat het lachen je vergaat". Op 25 feb. om 19.00 uur presenteert Grunberg het boek in EYE, met aansluitend de vertoning van Billy Wilders klassieker Sunset Boulevard, waarin een oude filmster doordraait, omdat ze niet kan accepteren dat haar glorietijd voorbij is. Grunberg leidt de film kort in en legt uit waarom deze belangrijk voor hem is. Man en paard graag Grunberg: wie is de Norma Desmond van de Nederlandse literatuur? Iedereen die meer wil weten over de psychoanalytische implicaties van Sunset Boulevard kan twee dagen later terecht in Het Ketelhuis. Daar draait de film in de reeks Psychoanalyse & Film. Uiteraard is er eerst een deskundige inleiding. Misschien nuttig om een divan mee te nemen, want de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse en het Nederlands Psychoanalytisch Gezelschap werken mee aan de reeks.
Russische rijkdom
Zou Andrei Tarkovski in onze tijd zijn films hebben kunnen maken? Of zouden producenten zijn projecten in de prullenbak hebben gekieperd uit angst hun geld in een commercieel droge put te gooien? Één ding moet je het Russische communistische regime nageven: cinema mocht een cent kosten. Wie het spel met de censuur handig wist mee te spelen, kon ver komen en hoefde niet op een roebeltje te kijken. Eisenstein bewees het en later Tarkovski. Het heeft in beide gevallen meesterwerken opgeleverd. ForumImages in Groningen toont er twee van Tarkovski: Andrej Roebljev (1966), over de Middeleeuwse iconenschilder, en De jeugd van Ivan (1962), over een jongen in de Tweede Wereldoorlog die na het omkomen van zijn ouders in een partizanengroep belandt. Ook te zien is Tarkovski’s eindexamenfilm De stoomwals en de viool (1961), waarin een jochie vriendschap sluit met een stoere bestuurder van een stoomwals. Naast dit werk van Tarkovski vertoont ForumImages Russian Ark (2002) van Aleksander Sokoerov. De in één lange take gedraaide film toont de adellijke pracht en praal in de Hermitage aan het einde van de negentiende eeuw. Heel andere koek is Dziga Vertovs De man met de camera (1929), dat de vorderingen en zegeningen van de Russische Revolutie toont. De dynamische film had grote invloed op het documentaire genre in de linkse beweging: filmmakers moesten geen objectieve observators zijn, maar meeslepend verslag doen van de revolutionaire zegetocht. Dat in Rusland Tarkovski en Sokoerov nog niet helemaal zijn vergeten, bewijst Silent Souls (2010) van Aleksei Fedorchenko. Daarin rijdt een man met zijn vriend dagenlang met het dode lichaam van zijn vrouw op weg naar de oever van een rivier, waar hij het lijk wil cremeren. Deze film is 26 feb te zien in Vera Zienema.
forumimages.nl | vera-groningen.nl
Silent Souls
Scherpslijpers
Filmhuis Den Haag werpt een (kritische) blik in de toekomst van de filmvertoning met het programma ‘Scherp, scherp, scherpst?’ Wat betekent het 4K digitale projectiesysteem voor de kwaliteit van de projectie? Kenners zien 4K als de ultieme manier om films goed te projecteren. Hebben zij gelijk of laten ze zich voor het karretje van concerns als Sony spannen? Er is nog iets: ligt de toekomst van sublieme beeldkwaliteit niet eerder in meer beelden per seconde dan in een betere projectie? Peter Jacksons The Hobbit bevat 48 beelden per seconde. Is de vertoningskwaliteit daardoor ook twee keer zo groot? Deze en andere vragen komen aan bod in ‘Scherp, scherper, scherpst?’
Operateur en gedreven propagandist van de digitale cinema Frank de Neeve houdt een lezing over de technologische vooruitgang in de cinema. Regisseur Pieter-Rim de Kroon komt uitleggen waarom hij zijn documentaire Hollands licht (2003) van 35 mm op 4K heeft laten overzetten. Was de gigaklus de inspanning waard? Is de beeldkwaliteit van de film zichtbaar beter? De bezoeker kan het zelf checken, want de film is na De Kroons inleiding te zien. Later in de maand kan de bezoeker ook een aantal met 4K-camera’s opgenomen films, waaronder Argo, in 4K-projectie zien. Het programma loopt door in maart met de op 4K overgezette klassiekers Lawrence of Arabia, A Star Is Born, Dr. Strangelove en Taxi Driver.
Hollands licht
Japanse goudvissen en sushi
In Nederland worden jaarlijks zo’n vijfentwintig speelfilms gemaakt. Japanners konden in 2011 411 films van eigen bodem zien. In filmvolume staat het land daarmee op de vierde plek in de wereld. Dat Japan van oudsher een filmland is, is in het Westen niet onopgemerkt gebleven, want de Japanse cinema was de eerste Aziatische cinema die tot een westers filmpubliek doordrong. Akira Kurosawa gaf met Rashomon, dat in 1950 de Oscar voor beste buitenlandse film en de Gouden Leeuw in Venetië won, het startsein voor de internationale opmars van de Japanse cinema. Yasujiro Ozu, Kenzi Mizoguchi, Shohei Imamura en vele anderen volgden in zijn voetsporen en wonnen prijzen op prestigieuze festivals. Provadja in Alkmaar geeft van 14 t/m 17 februari met een Japanse week een kleine indruk van de diversiteit van de Japanse cinema. Japanse week is overigens een erg ruime benaming voor een programma van vier Japanse films plus het in Tokio opgenomen Like Someone in Love van de Iraanse filmmaker Abbas Kiarostami, die in het driehoeksdrama zijn vertrouwde geraffineerde spel met schijn en werkelijkheid speelt. Een van de vier andere films is Akira (1988), de futuristische mangaklassieker over een oncontroleerbare man met superkracht, die verzeild raakt tussen een dictatoriaal regime en een verzetsgroep. Ponyo van Hayao Miyazaki is een innemende, oogstrelende animatie over de relatie van een vijfjarig jongetje met een goudvissenprinses, die mens wil worden. Scabbard Samurai komt voort uit de ongebreidelde fantasie van Hitoshi Matsumoto, de maker van het surrealistische, knotsgekke en maffe Symbol. De film gaat over de belevenissen van een samoerai die de erecode heeft geschonden. Jiro Dreams of Sushi is een documentaire over de levenslange passie van een sushimeester voor het sushi-ambacht — of is het sushikunst? Oordeel zelf in Alkmaar.
Akira
Op naar Heemskerk
Wat is de overeenkomst tussen de Rotterdamse tragikomedie De marathon en het Deense ‘er is rook, dus er is vuur’-drama Jagten? Geen, behalve dat ze beide te zien zijn op de 33e editie van de Heemskerkse Filmdagen, die in Gebouw de Cirkel van 8 t/m 13 feb. wordt gehouden. Een mooie gelegenheid om een paar spraakmakende films uit het afgelopen jaar te zien. Het uitgangspunt van de organisatoren is dat er voor ieder wat wils moet zijn. Kinderen kunnen terecht bij twee uitstekende Nederlandse jeugdfilms: Barbara Bredero’s komedie Mees Kees en Vincent Bals gestileerde fantasierijke Nono, het zigzagkind. Liefhebbers van Russisch negentiende-eeuws drama kunnen terecht bij Jos Stellings Het meisje en de dood. Bitterzoet is Aki Kaurismäki’s Le Havre, over een illegale immigrant in de havenplaats Le Havre en een Fransman met een groot hart. Ben Zeitlins Beasts of the Southern Wild was de grote verrassing bij de Oscarnominaties. Het magisch-realistische sprookje over een zesjarig meisje dat met haar alcoholistische en zieke vader in de moerassige Mississippi-delta leeft, is onder meer genomineerd voor beste film en beste regisseur. Opvallender nog is de nominatie voor beste actrice voor de inmiddels negenjarige Quvenzhané Wallis. In Monsieur Lazhar van de Canadese filmmaker Philippe Falardeau stuit een Algerijnse immigrant op de Canadese schoolbureaucratie als de uitstekend functionerende docent niet de juiste diploma’s blijkt te hebben.
De marathon
Iedereen Cleopatra
Hollywood heeft altijd een fascinatie gehad voor het oude Egypte. Het heeft tientallen films opgeleverd over mummies, pyramiden en farao’s, met als bekendste Cleopatra (1963), met Elizabeth Taylor en Richard Burton. Dat in Hollywood historische accuratesse niet de hoogste prioriteit had, is te zien op de tentoonstelling ‘Het Egypte van Hollywood’ in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De expositie vergelijkt fragmenten uit Hollywoodfilms over Egypte met de werkelijkheid. Wat klopt historisch en wat niet? Ook zijn attributen uit Hollywoodfilms te zien, zoals de sieraden die Taylor droeg in Cleopatra en voorwerpen uit The Mummy. Elke zondagmiddag om 14.00 uur is er een gratis rondleiding op de expositie, die nog tot 17 maart duurt. Naast de attributen uit Hollywoodfilms voert de gids de bezoeker langs authentieke Egyptische voorwerpen, die inspiratiebronnen waren voor de Hollywoodfilms. Op 8 feb. is er vanaf 18.30 uur een ‘Ladies Night’, die in het teken staat van glitter, glamour en cultuur. Egyptoloog en filmkenner Hans van den Berg houdt een lezing over Cleopatra, waarin uiteraard ook Liz Taylor aan bod komt. Verder zijn er mini-workshops, rondleidingen, kraampjes en hapjes en drankjes. Ook is er visagie, zodat iedereen in een Cleopatra kan veranderen. Wie creatieve inspiratie opdoet, kan aan de slag in de museumzalen — van het natekenen van Egyptische beelden tot het maken van Egyptische waaiers. Kaarten voor de ‘Ladies Night’ kosten 15 euro.
Cleopatra
Pophistorie
Melkweg Cinema zoekt het sinds een paar maanden in muziekfilms. Het betreft zowel fictie als documentaire, waarbij voor de hand liggende keuzes worden vermeden. Ook deze maand staan verrassende films op het programma. Zoals de biodocu met de tongbrekende titel Autoluminescent: Roland S. Howard. De film schetst het leven van componist, zanger en gitarist Roland S. Howard, die onder meer in Nick Caves The Birthday Party speelde. Hij bleef altijd trouw aan zijn rauwe gitaargeluid, leverde strijd met heroïne en overleed op vijftigjarige leeftijd in 2009 aan leverkanker. Liefhebbers van Joy Division kunnen terecht bij Joy Division, dat met interviews een beeld schetst van de band en de popscene in Manchester aan het einde van de jaren zeventig. Ook is Anton Corbijns geweldige Control te zien, dat een indringend psychologisch portret schetst van Joy Division-zanger Ian Curtis, die in 1980 zelfmoord pleegde. Wie verder terug in de tijd wil, moet Club 35: The Who, The Kids Are Allright niet overslaan. De film schets met een collectie zelden vertoonde opnames een beeld van de ruige Britse band The Who in hun hoogtijdagen in de jaren zestig en zeventig. De IJslandse band Sigur Rós komt met twee films aan bod: Sigur Rós Heima portretteert de band tijdens een reeks kleine optredens in hun thuisland, en Sigur Rós: Inni volgt de band voor, tijdens en na optredens in Londen. ‘Dutch Docs’, een nieuw initiatief van Melkweg Cinema dat iedere maand een Nederlandse muziekfilmmaker belicht, bevat twee films van David Kleijwegt. The Eternal Children portretteert de spiritueel geïnspireerde vriendengroep New Yorkse muzikanten, waartoe ook Anthony behoort, en The Ballad of Lucky Fonz 3 belicht de carrière van Otto Wichers, beter bekend als Lucky Fonz 3.
Autoluminescent: Roland S. Howard
Modern huishouden
Cinema Zuid is toe aan de derde aflevering van de zesdelige serie ‘Modern Times — Life in the Overdrive’, waarin filmmakers en kunstenaars zich spiegelen aan Chaplins meesterwerk Modern Times. Wat betekent de moderne tijd voor ons? Wat blijft hetzelfde, wat verandert? Iedere aflevering bevat nieuw, in opdracht gemaakte, één minuut durende filmpjes, plus fragmenten uit archieffilms. Ook staat altijd een thematisch toepasselijke speelfilm op het programma. De avonden worden gepresenteerd door de kunstcritici Sacha Bronwasser en Lucette ter Borg. Iedere nieuwe aflevering beleeft zijn première in EYE, gevolgd door vertoningen in musea en culturele instellingen. De derde aflevering staat in het teken van het huishouden. Onder de titel ‘Modern Housekeeping’ presenteert Cinema Zuid 21 feb. om 19.00 uur in EYE een programma van nieuwe éénminuutfilmpjes, van onder andere Phil Collins, Erik van Lieshout en Nina Yuen, en historische fragmenten. Centraal erin staan de do’s en don’ts, de idealen, de teleurstellingen en de geheimen van het huishouden toen en nu. Het programma wordt besloten met Bent Hamers gortdroge komische speelfilm Kitchen Stories (2003), waarin een oude boerenvrijgezel bezoek krijgt van een ambtenaar, die onderzoek komt doen naar zijn huishouden. In de Noorse film schuilt onder de humor een subtiele satire op uit de hand gelopen bemoeizucht van de overheid.
Kitchen Stories