Filmfocus – 15 februari 2016

Mobiele telefoon
vivalafocus.net
Ha, vanavond eens lekker een GSM-filmpje pikken? Het klinkt nog onwennig, maar misschien over een paar jaar niet meer. De mobiele-telefoonfilm rukt op. Moeten we er blij mee zijn? Cinefielen zijn verdeeld. Terwijl de discussie voortwoedt is het mobiele-telefoonfilmfestival Viva la focus! op 17 april in het Groningse filmtheater Images toe aan zijn tweede editie. Het thema dit jaar is ‘Wat is waar?’ Is internet een ziekelijke roddeltante of een betrouwbare informatiebron? Over dit onderwerp zijn filmpjes te zien, maar wordt ook gesproken door een panel met onder meer columniste Karin Spaink en internetjournalist Herbert Blankesteijn. Ook is er een voor iedereen toegankelijke mobiele-telefoonfilmwedstrijd. Tot 15 april kunnen filmpjes worden geupload op de festivalsite. Voor 50-plussers die het allemaal niet meer kunnen volgen, is er de workshop ‘filmen met je mobiel’.

Ook mobiel
imaginefilmfestival.nl
Ook filmfestival Imagine (voorheen het Amsterdam Fantastic Film Festival) besteedt aandacht aan het oprukkende filmende mobieltje. Het festival, dat van 15 t/m 26 april in het Amsterdamse Tuschinski wordt gehouden, organiseert op 20 april de masterclass ‘Big films for small screens’. Daarin praat filmmaker Cory McAbee aan de hand van zijn ongeveer een uur durende mobiele-telefoonfilm stingray sam, waarin een ruimtecowboy hachelijke avonturen beleeft, over alle ins en outs van filmen met een mobieltje. Na de masterclass kijkt u voortaan met heel andere ogen naar uw mobieltje, belooft het festival. U bent gewaarschuwd.

Onafhankelijk lachen in Iran
iraansfilmfestival.nl
Cinema De Balie in Amsterdam toont 25 april een selectie uit de laatste editie van het Iraanse Filmfestival in Rotterdam. Het festival, dat twee jaar geleden voor het eerst werd gehouden, geeft onafhankelijke Iraanse filmmakers de kans hun werk te presenteren. Het doel van het festival is om de kennis van Iran te vergroten. Het festival doet dat met lange en korte fictie- en documentairefilms, animatiefilms, fotografie, muziek en, niet onbelangrijk, eten. Cinema De Balie vertoont de documentaires at the end of a perfect day (Mina Keshavarz, Kamran Heidar, 2008), over een rockband, en tehran: another side (Sam Ali Kashani, 2008), dat westerse clichés over Iran onderuit haalt. Ook te zien: de speelfilm be calm and count to seven (Ramtin Lavafipour, 2008), over een dorpsgemeenschap aan zee die leeft van smokkelwaar. De film won dit jaar op het Filmfestival Rotterdam een Tiger Award. Verder is te zien een filmprogramma over humor, samengesteld door de publiciste Eefje Blankevoort, die over Iran het boek Stiekem kan hier alles schreef.

Voetballen in Afghanistan
moviesthatmatterfestival.nl
Het Movies that Matter festival, de opvolger van het Amnesty International Filmfestival, wordt van 2 t/m 8 april in het filmhuis Den Haag gehouden. Een selectie van het ruim twintig films tellende programma is van 3 t/m 8 april in Amsterdam in Kriterion te zien. Het festival, dat in Den Haag wordt geopend door prinses Mabel, wil met geëngageerde films het debat aanwakkeren over mensenrechten en menselijke waardigheid. De openingsfilm is pray the devil back to hell (Gini Reticker), dat een portret schetst van de Liberiaanse vredesbeweging Women of peace. Een van de oprichtsters van deze beweging, Etweda Cooper, is aanwezig. Ook te zien: burma vj — reporting from a closed country (Anders Østergaard), de winnaar van de Joris Ivens Award op IDFA. Ook al eerder in Nederland te zien was afghan girls can kick (Barbareh Hosseini), over voetballende meisjes in Afghanistan, maar de meeste films zijn Nederlandse of Europese premières, zoals justicia now (Martin O’Brien), over de gevolgen van olievervuiling in Equador, en la forteresse (Fernand Melgar), dat een beeld schetst van een Zwitsers asielzoekerscentrum. Omdat het Movies that Matter festival ook een podium voor debat is, zijn er talrijke interviews en discussies met filmmakers. Ook worden minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Albayrak van Justitie aan de tand gevoeld over het Nederlandse beleid in netelige kwesties als wereldhandel en vluchtelingen.

burma vj

Italiaanse levenden
filmmuseum.nl
Het New Italian Cinema Events (NICE) is een jaarlijks terugkerend evenement dat inzicht geeft in de stand van zaken in de Italiaanse cinema. De verwachtingen zijn hooggespannen na gomorra en il divo. Zijn deze twee films woestijnbloemen of illustreren zij de wederopstanding van al jaren doodverklaarde Italiaanse cinema? Misschien geven de zeven films van onbekende, voornamelijk jonge filmmakers in het NICE-festival, dat 2 t/m 9 april wordt gehouden in het Filmmuseum, het antwoord. Zoals altijd lopen de films uiteen van komedie tot sociaal drama en van thriller tot satire. De films zijn: lezioni di cioccolato (Claudio Cupellini, 2007), mar nero (Federico Bond, 2008), cover boy: l’ultima rivoluzione (Carmine Amoroso, 2006), una notte (Toni D’Angelo, 2007), il resto della notte (Francesco Munzi, 2008), la ragazza del lago (Andrea Molailo, 2007) en lascia perdere, johnny! (Fabrizio Bentivolglio, 2007)

lezioni di cioccolato

Italiaanse doden
filmmuseum.nl
De laatste jaren programmeert het Filmmuseum als contrapunt tegen de nieuwe films in het NICE-festival een aantal klassiekers. Dit jaar staat 1959 centraal. Een sleuteljaar volgens het Filmmuseum, omdat toen duidelijk werd dat het neorealisme overleefd was en er een diversiteit aan nieuwe benaderingen en stijlen ontstond. Het was een rijk jaar: Roberto Rossellini maakte het Tweede Wereldoorlogdrama il generale rovere, Michelangelo Antonioni brak alle filmwetten met l’avventura en Federico Fellini draaide zijn meesterwerk la dolce vita. Actief in deze periode was ook Valerio Zurlini, wiens imponerende psychodrama’s twee jaar geleden door het filmhuis Den Haag uit de mottenballen werden gehaald. Het Filmmuseum toont zes films uit dit rijke jaar: estate violenta (Valerio Zurlini), audace colpo dei soliti ignoti (Nanni Loy), generale della rovere (Roberto Rossellini), un maledetto imbroglio (Pietro Germi), la notte brava (Mauro Bolognini) en kapò (Gillo Pontecorvo). Aan het programma toegevoegd is Fellini’s feestfilm la dolce vita, die in 1960 de filmwereld veroverde.

Arabisch breed beeld
cinemaarabe.nl
Sphinx Art Productions presenteert in filmtheater Rialto in Amsterdam van 8 t/m 19 april de derde editie van Cinéma Arabe. Filmtheater ’t Hoogt in Utrecht vertoont van 15 t/m 18 april een selectie van het programma. Het festival richt zich op werk van jonge filmmakers met een Arabische achtergrond uit de hele wereld. Het doel is het geven van een breed beeld van de moderne Arabische cultuur. De thema’s zijn: Arabische identiteiten en de zestig jaar durende strijd tussen Israël en de Palestijnen. Hoe zit het met de Arabische identiteit buiten de Arabische landen? Moet aansluiting worden gezocht bij het Westen? De eigen cultuur worden benadrukt? Wat moet de rol van godsdienst zijn? En wat het Midden-Oosten betreft: is er een oplossing voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen?

Vier keer Truffaut
concordia.nl
Rond de veel te jong overleden François Truffaut (1932-1984) kunnen nooit genoeg retrospectieven worden georganiseerd. Goed dat filmhuis Concordia de grote man achter de nouvelle vague met vier films in het spotlicht zet. In april wordt van hem iedere zondag een film vertoond, die een dag later wordt herhaald. Op 5 april wordt begonnen met Truffauts debuutfilm les quatre cents coups (1959), de rauwe semi-autobiografische film over zijn jeugd. Verder zijn te zien: tirez sur le pianiste (1960), een persiflage op de gangsterfilm; jules et jim (1962), Truffauts sprankelende meesterwerk over een driehoeksverhouding, met Jeanne Moreau in het middelpunt; en le dernier métro (1980), over een toneelgroep in oorlogstijd, met Catherine Deneuve.

Truffaut bij de première van les quatre cents coups in Cannes

Elf keer Jarmusch
melkweg.nl
Melkweg Cinema richt de schijnwerper op Jim Jarmusch, die elders in deze krant over zijn favoriete jaren tachtig-films praat. Melkweg Cinema vertoont het bijna complete oeuvre van de Amerikaanse filmmaker, bij wie critici altijd meteen het woord onafhankelijk laten vallen. Het retrospectief is een goede gelegenheid om Jarmusch’ reputatie te wegen: is de maker echt goed of de overschatte lieveling van de door anti-Hollywoodsentimenten geleide internationale filmwereld? Misschien weten we het na het zien van de films mystery train (1989), broken flowers (2005), year of the horse (1997), night on earth (1991), dead man (1995), permanent vacation (1980), stranger than paradise (1984), down by law (1986), coffee and cigarettes (2003) en ghost dog (1999).

Speakerboxen
filmhuiscavia.nl
Filmhuis Cavia zet deze maand met een muziekfilmprogramma de speakerboxen wijd open. Te zien zijn bekende en minder bekende muziekfilms: bewogen koper (Johan van der Keuken, 1993), paris qui dort (René Clair e.a., 1925), live begeleid door Yannis Kyriakidis en Andy Moor van The Ex, the convoy tour — 25 years of the ex (The Ex en Emma Fischer, 2009), the cramps — live at napa state mental hospital (1981), the year the punk broke (David Markey, 1992), stop making sense (Jonathan Demme, 1984) en crossing the bridge (Fatih Akin, 2005).

crossing the bridge

Schamende Boeddha
lantaren-venster.nl
Toen nog niemand in het Westen zich druk maakte over Afghanistan, riep de Iraanse filmmaker Mohsen Makhmalbaf in 2001 in het boek The Buddha was not demolished in Afghanistan, it collapsed out of shame de wereld op zich het lot van de Afghanen aan te trekken. De bevolking leed onder het meedogenloze religieuze schrikbewind van de Taliban, die het land in de duistere Middeleeuwen hadden gestort. Nog in hetzelfde jaar maakte hij er de speelfilm kandahar over. Betrokkenheid bij de Afghanen is ook te vinden bij Makhmalbafs filmende dochters Samira en Hana. Van Hana was recent buddha collapsed out of shame te zien en Samira maakte over Afghanistan at five in the afternoon (2003) en two legged horse (2008). Goed idee van Lantaren/Venster in Rotterdam om de Afghanistanfilms van de familie Makhmalbaf te vertonen, maar helaas ontbreken buddha collapsed out of shame en two legged horse. Wel zijn naast kandahar en at five in the afternoon twee door het productiehuis van de Makhmalbafs geproduceerde Afghanistanfilms te zien: osama (Siddiq Barmak, 2003) en stray dogs (Marziyeh Meshkini, 2004). Als vijfde film is toegevoegd het imponerende delbaran (2001) van Abolfazl Jalili.

kandahar

Hollywoodfilms van de toekomst
strp.nl
Van 2 t/m 13 april staat Eindhoven opnieuw geheel in het teken van film, elektronische muziek, interactieve installaties, art performances, live cinema en robotics. Het filmprogramma van STRP 2009 richt zich op nieuwste audiovisuele uitingen, met 2D en 3D computeranimaties, muziekvideo’s, fragmenten van Hollywoodproducties met vooruitstrevende special effects, experimentele video’s, internetdocumentaires, reclames en nog veel meer. Er zijn shorts van het Ars Electronica programma, het Franse mediakunstfestival Némo presenteert het beste uit de werelden van computeranimatie, muziekvideo, motion graphic design en experimentele cinema, en het SubmarineChannel heeft een on-demand videolounge met Minimovies, een nieuwe visuele stijl voor documentaires die voor het internet zijn gemaakt.

Upload Cinema
uploadcinema.nl
In filmland mag het beeld dan koning zijn, er zijn altijd subversievelingen die de conventies willen uitdagen. Door films met alleen woorden te maken bijvoorbeeld. Alleen woorden?! Kan dat dan? Jazeker, kijk maar op de site van Upload Cinema waar een film staat over een van de sublieme monologen van Samuel L. Jackson in pulp fiction. Woorden als kogels die als beelden van het scherm spatten. Upload Cinema wijdt onder het motto ‘A picture tells more than a thousand words’ een hele avond aan deze Typo-films. Ontwerpers en hobbyisten kunnen die avond hun honger naar lettertypen stillen en de uitdrukkingskracht van letters en woorden bewonderen. Want een woord zegt verschillende dingen in verschillende kleuren, het kan hard en zacht zijn, het kan overweldigen of zich verschuilen in een hoek van het beeld. Het kan ritmisch pulseren of de dissonant uithangen. Over de wereld van woorden als beelden maakten Mieke Gerritzen, Henk Oosterling en Geert Lovink de film beautiful world waarin vorm, kleur en beweging van woorden de wereld herscheppen. Gerritzen zal als gastredacteur aanwezig zijn en daar over haar werk en het fenomeen Typo-film vertellen.