Boeken: Partially Devoured

Daniel Kraus verbindt zijn jeugdherinneringen meesterlijk met de Amerikaanse geschiedenis in deze frame-by-frame analyse van George Romero’s zombieklassieker.

“Mijn baken”, zo omschrijft romanschrijver Daniel Kraus (Angel Down, 2025) de rol die de horrorfilm Night of the Living Dead (1968) in zijn leven speelt.

In de jaren negentig leurt Kraus op school met horror­boeken van auteurs als Clive Barker en Stephen King en thuis is er altijd Romero’s klassieker die op hem wacht. De zombiefilm waarin zombies nooit zombies worden genoemd, werd destijds altijd wel ergens uitgezonden. En voor een puber die door zijn pestkoppen “levend opgegeten dreigde te worden”, biedt de film troost. “Horrorfictie lost onze openstaande rekeningen voor existentiële angsten af”, schrijft Kraus.

In Partially Devoured: How Night of the Living Dead Saved My Life and Changed the World illustreert Kraus minutieus hoe dat proces werkt: hoe hij als horrorliefhebber bang wordt van het idee dat personages die logische keuzes maken toch eindigen als zombievlees. Hoe hij desondanks toch elke keer plezier beleeft aan de film, die hij al zo’n driehonderd keer zag: “Ik heb geen herinneringen die gezelliger, gelukkiger of inspirerender zijn.”

Nauwgezet legt de Amerikaan uit wat hem zo intrigeert in een film die draait om een groep mensen die tijdens een zombie-uitbraak vast komt te zitten in een boerderij in Pennsylvania. Het blijkt ermee te maken te hebben dat hij in zijn jeugd al elementen uit z’n leven gespiegeld zag in de film. Te beginnen bij die afgelegen boerderij.

Taxidermie
Kraus groeit op in een geïsoleerde plattelandsstreek in Iowa, waar mannen jagen en waar het ambacht van taxidermie – woonkamers hangen vol met hertenkoppen – de normaalste zaak van de wereld is. Hij ziet in zijn jonge jaren hoe zijn vader herten uitbeent, hoe het bloed in emmers druppelt en hoe hij huiden ophangt in de schuur.

Als Kraus bij een vriendje speelt op een boerderij, krijgt hij bij diens vader, die zijn vrouw slecht behandelt, een unheimisch gevoel. Kraus, die zich nooit op zijn gemak voelt op boerderijen, ontdekt zo al op jonge leeftijd de echte monsters in de wereld.

De boerderij is “een beangstigende plek”, schrijft Kraus. Een symbool voor de geperverteerde Amerikaanse pioniersgeest en intergenerationeel trauma. Van een mislukte Amerikaanse Droom. Hij verwijst naar Spahn Ranch, waar Charles Manson en z’n volgelingen enige tijd woonden, maar ook naar de kannibalen uit The Texas Chain Saw Massacre (1974).

Een specifiek frame uit de film fungeert telkens als het uitgangspunt voor een stream of consciousness waarin Kraus zijn persoonlijke ervaringen koppelt aan observaties over horror en de plek die Night of the Living Dead daarbinnen inneemt. Hij gaat ook tot in detail in op de allegorische aard van Romero’s meesterwerk. Zoals wanneer de eerste zombie in beeld komt en Kraus de stripboekenreeks Watchmen citeert: “Hij is de eerste golem van een beangstigend nieuw tijdperk; hij is Vietnam.”

Kanonnenvoer
Kraus, die twee boeken schreef met Romero en de filmmaker dus persoonlijk kende, beschrijft hoe Romero in de jaren zestig ongeschikt wordt bevonden voor militaire dienst en een enkele reis naar Vietnam weet te vermijden. Night of the Living Dead, met een hoofdrol voor een zwarte acteur (Duane Jones als Ben), is een reflectie op die oorlog. Zwarte mannen werden in Zuidoost-Azië ingezet als kanonnenvoer. Ook Ben positioneert zich in de film voortdurend in de frontlinie.

De film zegt ook iets over rassensegregatie en de burgerrechtenbeweging. Zo wordt Ben op een gegeven moment verrast door twee witte mannen die vanuit de kelder van de boerderij de woonkamer binnendringen, waar hij zich heeft verschanst met een vrouw. Kraus ziet in een van de twee – een keurige man met een stropdas die verlangt naar vervlogen tijden – een MAGA-aanhanger avant la lettre. Met zo’n observatie betoogt hij hoe politiek geladen Night of the Living Dead was en nog steeds is.

Kraus toont aan hoezeer de film doet waar het horrorgenre goed in is: verborgen en vergeten geschiedenissen belichten. Tegen het einde vat hij Romero’s klassieker samen als een film over “spoken uit het verleden, over slavernij, over woede, over geweld dat door de tijd is witgewassen, zodat nieuw geweld weer nieuwe spoken kan creëren om nieuwe moordenaars te achtervolgen”. Kraus’ collega Colson Whitehead noemt Partially Devoured terecht “de ultieme autopsie van een van de meesterteksten uit de popcultuur”.

Partially Devoured: How Night of the Living Dead Saved My Life and Changed the World Daniel Kraus | 2026, Counterpoint, Brooklyn | 341 pagina’s | €25,75