Les bien-aimés

Twee generaties liefdesperikelen in tien liedjes: Christophe Honoré blikt in Les bien-aimés terug op de late twintigste eeuw, geholpen door een zoetgevooisde cast met onder andere Cathérine Deneuve.

Er is niet veel dat François Ozon niet kan, maar zodra de Franse auteur zich aan pastiches waagt, zoals bij 8 femmes of Potiche, is elke subtiliteit weg. Gelukkig hebben ze daar in Frankrijk Christophe Honoré voor. In Les bien-aimés mengt de regisseur aids-drama en Oostblokromance met musicalnummers en komt er heel goed mee weg. Ambitie is sowieso het trefwoord hier. Les bien-aimés is breed van opzet. Vijfenveertig jaren verstrijken, de kleuren verschieten van zonnig naar grauw en Ludivine Sagnier dijt uit tot Catherine Deneuve. Toch behoudt de film een intiem, persoonlijk karakter dat je zelden tegenkomt bij drama’s waarin politieke en sociale aardverschuivingen de revue passeren.

Pumps
We pikken de draad op bij een paar schoenen. Het is 1964 en Madeleine (Ludivine Sagnier) werkt in een Parijse schoenenzaak waar ze verliefd wordt op een paar Roger Viviers. Madeleine weet de pumps achterover te drukken, die haar vervolgens zo’n seksueel aura verschaffen dat ze voor een prostituee wordt aangezien. In plaats van dat misverstand op te helderen laat ze het maar zo: de hoer spelen is minder vermoeiend dan schoenen verkopen. Het is een ontwikkeling die alleen werkt binnen de context van een film als Les bien-aimés. Sagnier die in vrolijke zomerjurkjes mannen aan hun gerief helpt en af en toe in zingen uitbarst: als je dit gegeven accepteert, ga je mee met wat Honoré wil laten zien.
Madeleine wordt verliefd op een Tsjechische klant, volgt hem naar Praag waar niet veel later de opstand tegen de communisten uitbreekt. Het is een van de historische keerpunten die de film toont. Als verderop de dochter van Madeleine het stokje van haar moeder overneemt, bezoeken we Londen in de punktijd en het New York van rond 9/11. De verhaallijn over deze Vera (Chiara Mastroianni) is een stuk minder zonnig. Waar in haar moeders tijd seks vooral fun is, moet Vera de consequenties van het aids-tijdperk onder ogen zien.

Romantisering
Bij monde van Vera horen we toch vooral regisseur Honoré zelf, die als kind van de jaren tachtig nooit de zorgeloosheid van de seksuele revolutie heeft mogen smaken. Het is een romantisering van de geschiedenis, maar wat geeft het? Les bien-aimés laat zijn helden zingend hun eigen leven becommentariëren, dus een documentaire is het sowieso niet.
De sterke liedjes van Alex Beaupain gaan naadloos op in het grotere geheel en de acteurs slaan bepaald geen modderfiguur als chansonnier. Niet alle segmenten beklijven even goed, en naar het einde toe voelt Les bien-aimés best lang. Maar wat goed is, is heel goed: Sagnier, hier zoveel beter op haar plaats dan in The Devil’s Double, de charismatische Mastroianni, een leuk komisch optreden van Milos Forman. En ondanks de steden die we aandoen en de tijdperken die we voorgeschoteld krijgen, is het toch vooral de liefde die centraal staat: van sprankelend en vol belofte tot melancholiek en kwetsbaar.

Mark van den Tempel

Honoré op dvd

Les bien-aimés is de eerste film van de 41-jarige Christophe Honoré (Carhaiz, 1970) die in de Nederlandse filmtheaters wordt uitgebracht. Een inhaalslag op dvd.

17 fois Cécile Cassard (2002)
Honoré’s speelfilmdebuut, over een jonge weduwe die het leven hervindt, is alleen tweedehands verkrijgbaar op een Franse importschijf, met Engelse ondertitels op de film maar niet op de extra’s (waaronder de eerste kortfilm van de regisseur, Nous deux). (ARP Selection, regio 2)
Ma mère (2004)
Honoré’s controversiële tweede speelfilm, over een moeder (Isabelle Hupert) die haar zoon (Louis Garrel) een hedonistisch nachtleven leert kennen is wel Nederlands ondertiteld verkrijgbaar. (Filmfreak)
Dans Paris (2006)
Voor Honoré’s derde, de eerste in een drieluik van films over Parijse tienerliefdes, moeten we weer teruggrijpen op import: naar een Franse uitgave voor de puristen, of een Amerikaanse met ondertitels voor wie de taal niet spreekt. (Lancaster, regio 2 / IFC, regio 1)
Les chansons d’amour (2007)
Voor deze romantische musical geldt min of meer hetzelfde: kiezen tussen Franse extra’s of Amerikaanse ondertitels. (BAC Films, regio 2 / IFC, regio 1)
La belle personne (2008)
Het slotstuk van dit drieluik, met Léa Seydoux als tienerspil in een relatieweb, kwam in Nederland wel op dvd uit. (Filmfreak)
Non ma fille, tu n’iras pas danser (2009)
Terug in de volwassen wereld is Honoré internationaal blijkbaar minder interessant: tot op heden is dit drama over een alleenstaande moeder alleen in een Franse uitgave (op dvd of Blu-Ray) verkrijgbaar. (France Télévisions Distribution, regio 2/B)
Homme au bain (2010)
Dit minimalistische drama over twee homoseksuele geliefden die een tijd zonder elkaar leven is wel weer in Nederland op dvd uitgebracht. (Filmfreak)

Joost Broeren