Filmweb – 22 december 2015

Wat is er deze maand online te lezen?

  • Datum 22-12-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

ZWARTBOEK

Filmcritici hebben de afgelopen maanden niet alleen gretig teruggekeken op 2009, nee, het complete eerste decennium ging onder het vergrootglas. Resulterend in lijstjes waarin willekeur lijkt te overheersen, zoals de top tien van Cinema Scope (cinema-scope.com), dat wel verrassend uit de hoek komt door zwartboek op 8 te zetten. Sight and Sound pakt het dan een stuk grondiger aan, met een selectie van dertig films (bfi.org.uk/sightandsound) die symbool staan voor de belangrijkste filmculturele ontwikkelingen van de laatste tien jaar. In het begeleidende artikel (bfi.org.uk/sightandsound) noemt hoofdredacteur Nick James onder andere het geëxperimenteer met verhaalstructuren, de vervaging van de scheidslijn tussen fictie en documentaire en de Slow Cinema-beweging.

De Amerikaanse independent scene is in gevaar. En de drie grote Amerikaanse televisiestations HBO, Showtime en Starz zijn daarvoor verantwoordelijk, schrijft Edward Jay Epstein op mediablog Gawker (gawker.com). Zij sluiten minder output deals af om films op televisie te mogen uitzenden, waardoor de investeringsrisico’s voor producenten en distributeurs te groot zijn geworden. Indiestudio’s als New Line Cinema, Fine Line Features en Warner Independent hebben de deuren inmiddels zo goed als gesloten. Niet voor niets noemde Bob Weinstein van de Weinstein Company output deals al eens de "bedrock of the business".

In Hollywood houdt men al helemaal niet van risico’s, reden waarom de grote studio’s testscreenings organiseren voor de films die ze aan het maken zijn. Na afloop mogen ‘proefpersonen’ in interviews commentaar geven en tips achterlaten. Die methode lijkt achterhaald te zijn, nu fMRI-scans de hersenreacties van subjecten in kaart kunnen brengen. Zo kan de spanningsboog van een film scène voor scène letterlijk worden gefinetuned. "Movies won’t be ‘made’, they’ll be generated", concludeert een somber gestemde Scott Brown in Wired (wired.com).

Xi, een platform voor filmkritische vingeroefeningen van filmstudenten van de Universiteit van Amsterdam, gaat nu ook wetenschappelijke stukken van universitair docenten publiceren. Solange Leibovici, expert op het gebied van trauma en herinnering in literatuur en film, bijt de spits af (xi-online.nl), met een vergelijking van hiroshima mon amour en lost in translation. In die films staan respectievelijk ‘afwezigheid’ en ‘verlies’ centraal; psychoanalytische begrippen die nogal eens door elkaar worden gebruikt, maar waartussen toch een subtiel betekenisverschil bestaat, betoogt Leibovici.

De filmkritiek is dood, lang leve de filmkritiek! Behalve klaagzangen over de dreigende ondergang van de papieren filmjournalistiek zoals die van Thomas Doherty in de Chronicle of Higher Education (chronicle.com), klinken er gelukkig ook nog optimistische geluiden. Zo stelt New York Times-criticus AO Scott dat kritiek leveren een "gewoonte van de geest" is en daarom niet zo snel zal uitsterven (nytimes.com). Wel verandert de context waarin kritieken functioneren, waarmee Scott doelt op de ‘iedereen filmcriticus’-cultuur op internet. Als professionele critici zich daarbinnen nog positief willen onderscheiden, reageert Ronald Bergan van The Guardian, zullen ze weer een surplus aan filmkennis moeten hebben. Want daaraan ontbreekt het nu te vaak (guardian.co.uk).

Met de kassuccessen avatar en alice in wonderland lijkt de doorbraak van 3D nu echt een feit. Er wordt zelfs al gesproken over het ‘driedimensionaal restaureren’ van klassieke films, zoals James Camerons titanic (guardian.co.uk). Een handige manier om extra geld te verdienen, redeneert internetmagazine Wired, dat maar vast een top tien (wired.com) samenstelde van films die nooit en te nimmer zouden mogen worden ‘3-D-ized’. Met daarin naast de lord of the rings-trilogie en de star wars-saga ook de pirates of the caribbean-films, want "daarin zijn de karakters zo eendimensionaal dat het overkill zou zijn om hen in drie dimensies te presenteren."

Niels Bakker

Geschreven door