Filmnieuws – 21 december 2015

  • Datum 21-12-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Jafar Panahi

Hongerstaking
"Hierbij verklaar ik dat ik slecht wordt behandeld in de gevangenis van Evin". Zo begint de laatste noodkreet van de Iraanse filmmaker Jafar Panahi, die nu al bijna drie maanden vast zit. Tijdens het Filmfestival Cannes werden twee brieven voorgelezen van Panahi. De dissidente regisseur zou eigenlijk zitting nemen in de jury voor de Palme d’Or, de belangrijkste prijs in Cannes. Hij zit vast sinds april omdat hij volgens de Iraanse regering plannen zou hebben om een film te maken over de laatste verkiezingen in Iran. Volgens de laatste informatie is Panahi’s gevangenschap verlengd en hij is hij in hongerstaking gegaan.
Hieronder de rest van zijn verklaring:
"Op zaterdag 15 mei 2010 kwamen cipiers plotseling onze cel binnen, nummer 56. Ze namen ons mee, mijn celgenoten en mij, we moesten ons uitkleden en anderhalf uur in de kou staan. Zondagochtend brachten ze me naar de verhoorkamer en beschuldigden me ervan dat ik de binnenkant van mijn cel zou hebben gefilmd, wat volstrekt onwaar is. Toen dreigden ze mijn gehele familie in Evin op te zullen sluiten en mijn dochter te zullen mishandelen in de zeer onveilige gevangenis in de stad Rejayi Shahr. Ik heb sinds die zondagochtend niks gegeten of gedronken en ik verklaar dat als mijn wensen niet worden gerespecteerd dat ik doorga met het niet eten en drinken. Ik wil geen proefkonijn zijn, geen doelwit van hun zieke spelletjes, niet bedreigd worden en geestelijk gemarteld.
Mijn wensen:
De kans om mijn familie te zien en te spreken en de volledige garantie dat zij veilig zijn.
Het recht om mijn advocaat te spreken, na 77 dagen gevangenschap.
Onvoorwaardelijke vrijheid tot de dag van mijn rechtszitting en het eindvonnis.
Tot slot, ik zweer op dat waarin ik geloof, cinema: ik zal mijn hongerstaking niet stoppen tot mijn wensen zijn vervuld.
Mijn laatste wens is dat mijn stoffelijk overschot aan mijn familie wordt teruggegeven, zodat zij me kunnen begraven op een plek waar ze willen."

NVS aan tafel
De zittende leden van de Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten (NVS) delen "bepaald niet" de kritiek van de acht producenten die vorige maand collectief hun lidmaatschap opzegden (zie de Filmkrant van vorige maand). Dat zegt directeur Hans van Brussel nadat hij met diverse producenten afzonderlijk heeft gesproken over het ontstane beeld van beperkte transparantie, minimale belangenbehartiging en gebrekkige communicatie met het bestuur. Van Brussel gaat begin juni met de ‘dissidente’ leden om de tafel zitten om hun grieven te bespreken.
"Of we ergens gaan komen is de vraag", zegt Van Brussel. Hij denkt dat de meest pragmatische oplossing is om de acht ‘kleinere’ arthouseproducenten in het bestuur te laten vertegenwoordigen door een specifieke belangenbehartiger. "Maar daar ga je weer: definieer maar eens een ‘kleine’ producent. Wat zijn dan de criteria? En wie valt er dan weer buiten?" De rituele dans die kleine en grotere producenten sinds jaar en dag opvoeren in hun strijd om belangenbehartiging ziet Van Brussel gelaten aan. "Vervelend, maar we komen er wel uit."

Ballen op celluloid
Geen twee werelden die verder uit elkaar liggen dan die van filmmakers en brallende studenten. Toch hebben deze twee archetypen de handen ineen geslagen om een korte romantische komedie te produceren. Ter gelegenheid van het 95-jarig bestaan van de Rotterdamse studentenvereniging Sanctus Laurentius wilde de lustrumcommissie nu eens niet een musical of toneelstuk organiseren van voorspelbare amateuristische kwaliteit. "Het leek ons leuk om een filmpje te maken, dat liep een beetje uit de hand", zegt initiatiefnemer Mirek Karel van Laurentius. Hij koos voor de productie van een speelfilm. En dan graag professioneel. Op een van de digitale prikborden die internet rijk is, las regisseur Niels Bourgonje (1980) het oproepje van de studenten die zich een romantische komedie droomden. Bourgonje wilde na zijn korte dramafilm brand (2008) ook wel eens het komische genre beproeven en besloot met de semi-corpsballen in zee te gaan. Het dertig minuten durende eindproduct heet egbert en vertelt over een jongen die tijdens het lustrumgala zijn liefde wil verklaren aan Lisa. De nacht verloopt echter niet zoals hij had gepland. De hoofdrollen worden vertolkt door acteurs Wouter Zweers (sonny boy) en Chava voor in ’t Holt (de hel van ’63). Een hele stoet figuranten werd betrokken uit de gelederen van de vereniging zelf. "De datum van de première stond al vast, ik vond het wel fijn om daar naar toe te werken", verklaart Bourgonje. "Ik vond het wel een kans om eens nader kennis te maken met deze interessante subcultuur." Alle medewerkers aan de film werkten onbaatzuchtig mee aan de productie, tegen een de voorspelbare vergoeding in natura: volop bier.

Fictie wordt feit: Kevins strijd tegen olie
Iets met veel olie en zeewater — waar denken we dan aan? De rampzalige olievlek in de Golf van Mexico, voor de kust van Florida? Welnee: aan de film waterworld (1995)! In dit geflopte Kevin-Costnervehikel is de wereld volledig onder water gelopen door de gesmolten polen en wordt strijd gevoerd tussen oliebezitters en waterbewoners. Het maakte op Costner zelf in elk geval genoeg indruk om 24 miljoen dollar van zijn gage te investeren in technologie om zeewater te reinigen, voor het geval dát. Vooruit, eigenlijk stamt zijn financiële betrokkenheid al uit 1989, toen de olietanker Exxon Valdez op een rif botste en 1.900 kilometer kust van Alaska verwoestte, hetgeen de inspiratiebron vormde voor de film waterworld. Waarin het schip Exxon Valdez zelve een wervelende bijrol vervult als veroorzaker van alle kwaad. Costner sponsort al vele jaren onderzoek naar reinigingsmethoden van de oceaan, en die inspanningen worden nu met open armen ontvangen door BP: het oliebedrijf geneert zich licht voor het laten ontploffen van hun boorplatform waardoor hun onderzeese oliebron dagelijks een gulzige 800.000 liter olie in de Golf van Mexico spuit. BP heeft volgens een tv-zender in Louisiana toegezegd om nu zes van Costners protoypes te zullen gebruiken voor het reinigen van de oceaan. De machines werken als centrifuges die de massa van water en olie scheiden. Zou fijn zijn als het werkt! Maar Kevin, bespaar ons een nieuw heldenepos over oliescheiders.

Werelds festival
Alweer een nieuw filmfestival! Het Amsterdamse filmtheater Rialto lanceert in augustus World Cinema Amsterdam, een feest voor zogeheten (derde) wereldcinema. Initiatiefnemer en Rialtodirecteur Raymond Walravens denkt dat het een gat kan vullen dat telkens ontstaat als het Filmfestival Rotterdam weer voorbij is. "Daar worden zo ongelofelijk veel films vertoond, dat films buiten de competities eigenlijk niet zo veel aandacht krijgen. Dat geeft niet, maar dat platform kunnen wij dus nu bieden aan niet-westerse filmmakers." Daarnaast vond Walravens het gek dat in alle landen een festival voor wereldcinema bestond, behalve hier. "In België heb je Open Doek, in Frankrijk Les 3 continents en in Italië het Festival Africano, Asia, America Latina. Nederland heeft nu World Cinema Amsterdam." Bedoeling is ook om zo veel mogelijk filmmakers uit Latijns-Amerika, Azië en Afrika uit te nodigen. Ook kent World Cinema Amsterdam een competitieprogramma en reikt de World Cinema Audience Award uit, een publieksprijs ter waarde van 7.500 euro, ook bedoeld om makers een financieel steuntje in de rug te geven. World Cinema Amsterdam vindt plaats van 12 tot en met 22 augustus met meer dan 50 lange en korte films in Rialto en gratis openluchtvertoningen op het Marie Heinekenplein. Bij deze eerste editie staat Mexico centraal.

amores perros

Van dvd en youtube
Omroepen, beeldarchieven, mediaparken, filmliefhebbers, komt u maar! Filmproducent Pieter van Huystee wil echt met alle liefde een schitterende, fenomenale en prijswinnende dvd-box uitbrengen met het werk van documentairemaakster Heddy Honigmann, maar echt, het is altijd hetzelfde liedje: als je het mooi en goed wil doen kost dat gewoon geld. En dat is er niet, want tja: "Commercieel is er geen markt voor, dat is het vervelende." Filmvertaler Martin Cleaver had in een open brief zijn verwondering geuit dat Heddy Honigmann in Portugal werd geëerd met een verzameling van haar werk, maar dan met Portugese ondertitels. "Haar internationale distributeurs zijn kennelijk niet in staat zodanig samen te werken dat de films ook met Engelse en Nederlandse ondertitels bekeken kunnen worden", schrijft Cleaver. "Dat is ronduit schandalig en het illustreert de onwil en onkunde van een filmindustrie die zichzelf schoppend en schreeuwend de 21e eeuw binnensleept." Ook schrijft Cleaver dat distributeurs dwarsliggen om rechtenkwesties als nota bene filmmakers zelf hun eigen werk gratis beschikbaar te willen maken, zoals Ken Loach aankondigde op Youtube te gaan doen — waarna de Franse, Nederlandse en Belgische distributeurs bereikten dat kijkers uit die landen de beelden niet konden zien. "Filmmakers maken films omdat ze willen dat die gezien worden. Natuurlijk willen ze met filmmaken ook hun geld verdienen. Maar vertoning is en blijft het belangrijkste doel. Op de een of andere manier is het grootste deel van de filmindustrie dit perspectief kwijtgeraakt en daar is geld verdienen belangrijker geworden dan het vertoond krijgen van films", ageert Cleaver. Daarop reageerde Jan Röfekamp van inkoopbedrijf Films Transit dat "internet en Youtube de traditionele dvd-industrie uiteindelijk de das om zullen doen, zodat filmmakers op die manier zelf juist die plek de nek omdraaien waar ze uiteindelijk hun films willen tonen: op dvd." To dvd or to not dvd dus, that’s the question. En als het aan Van Huystee ligt maakt hij net zo’n mooie verzamelbox met Heddy als hij eerder deed van Johan van der Keuken. "We zijn bezig met wat internationale partijen, maar eigenlijk moeten we allemaal onze krachten verenigen. Als jij nou een oproep in de Filmkrant doet?" Bij deze dan: geldschieters graag melden bij Pieter van Huystee Film.

Roemenië houdt van Nederland
Roemenië heeft zich ontpopt tot liefhebber van de Nederlandse cinema. Op het Transilvania International Film Festival in Cluj en Sibiu worden diverse Nederlandse speelfilms en een documentaire vertoond. Voor het competitieprogramma zijn de films nothing personal van Urszula Antoniak en last conversation van Noud Heerkens geselecteerd. In het bijzondere programma-onderdeel ‘Extreme Therapies’ draaien de films lege maag van Hans Breetveld, de vliegenierster van kazbek van Ineke Smits en de documentaire angst van Michiel van Erp. Daarnaast zal Ineke Smits deel uitmaken van de jury van het competitieprogramma van het Transilvania International Film Festival. Hup Holland hup!

Janneke Staarink nieuwe zakelijk directeur IFFR
De voormalige directeur van Oerol, Janneke Staarink (35), is de nieuwe zakelijk leider van het Filmfestival Rotterdam (IFFR). Per 13 juli zal zij Patrick van Mil opvolgen, die op zijn beurt weer zakelijk directeur wordt van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Naast algemeen en artistiek directeur Rutger Wolfson neemt Janneke Staarink de dagelijkse leiding van het IFFR op zich en houdt zij zich bezig met bedrijfsvoering en interne organisatie, het financiële beleid, marketing en de subsidie-, fondsen- en sponsorwerving. Staarink volgde de opleidingen Facilitaire Dienstverlening aan de Hogeschool van Groningen en Culturele Bedrijfsvoering aan de Hogeschool voor de Kunsten in Antwerpen. In de kunsten deed ze ervaring op bij IDTV als productieassistent en productieleider en organiseerde onder meer de Uitmarkt in Amsterdam en het 5 mei-concert op de Amstel. Sinds 2006 was Staarink werkzaam bij het Oerol Festival op Terschelling.

Nieuw bestuur NFTVM
De Vereniging van Nieuwe Film en Televisie Makers (NFTVM) meldt een bestuurswissel. Marleen Slot en Frank Hoeve hebben besloten het stokje over te dragen aan een nieuw voorzittersduo: Sander Verdonk en Willem Bosch. Het duo wil zich de komende twee jaar concentreren op een groei van het ledenaantal naar 2.000 leden, uitbreiding van de voordelen en netwerkmogelijkheden voor de leden en een verdere professionalisering van de vereniging. Activiteiten als het succesvolle VERS en De Dag van het TV idee blijven bestaan alsmede de NFTVM Avonden (iedere eerste maandag van de maand in Het Ketelhuis) en het nieuwe NFTVM Magazine.

Plannes in Cannes
Regisseur Johan Nijenhuis (de storm) gaat een film maken over het leven van Han van Meegeren, de grootste schilderijenvervalser die Nederland heeft gekend, zo maakte Nijenhuis bekend in Cannes. Nijenhuis heeft de rechten gekocht van de biografie van Van Meegeren, die is geschreven door de Delftse hoogleraar Fred Kreuger. "Het leven van Van Meegeren leest als een jongensboek", aldus de regisseur. In de jaren dertig verkocht deze meestervervalser (1889-1947) zijn eerste nep-Vermeer aan museum Boijmans van Beuningen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Van Meegeren opgepakt omdat hij een schilderij aan rijksmaarschalk Hermann Göring had verkocht. de vervalser wordt de eerste film van Johan Nijenhuis & Co., het nieuwe productiebedrijf van Nijenhuis na zijn vertrek bij NL Films. Ook staat er een dansfilm op stapel, geïnspireerd op het succes van tv-programma’s als ‘So you think you can dance’, met de voorlopige titel body language.

George Sluizer (foto André Bakker)

Nog meer nieuwe plannen: filmmaker George Sluizer gaat het boek In Babylon van Marcel Möring verfilmen, zo maakte producent Gallia Films bekend in Cannes. Het wordt de eerste film van de 78-jarige Sluizer in acht jaar tijd. De voorlopige titel luidt the last hollander. Het boek uit 1997 gaat over schrijver Nathan Hollander die alleen het landhuis van zijn oom erft als hij een biografie over hun familie produceert. Sluizer maakte eerder films als spoorloos en twee vrouwen.

Olga van Ditzhuijzen

Geschreven door