Evenementen – 29 augustus 2013

  • Datum 29-08-2013
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Federico Fellini (links), Marcello Mastroianni en Sophia Loren

Maestro Fellini
Filmmakers die het tot bijvoeglijk naamwoord schoppen, horen in de filmwereld tot de buitencategorie beroemdheden. Het exclusieve gezelschap wordt aangevoerd door Federico Fellini, die de taal verrijkte met het woord Felliniaans. Het verwijst naar met vrolijk absurdisme overgoten kluchtige, chaotische, fantasievolle, kleurrijke en groteske taferelen. Fellini was de hogepriester van de verbeelding, niet van het realisme. De zomerexpositie Fellini — The Exhibition, die t/m 22 september in Eye wordt gehouden, geeft inzicht in zijn werkwijze en inspiratiebronnen. De expositie ontrafelt met filmfragmenten, foto’s, archiefstukken en affiches het Fellini-universum. Het toont Fellini’s mythische beeld van het Italiaanse leven, maar ook de mythe die Fellini van zichzelf schiep. De filmmaker was de ultieme verpersoonlijking van het liegen van de waarheid. Over zichzelf vertelde hij fantastische verhalen, die per dag konden verschillen. Op de expositie zijn ook Fellini’s ‘droomboeken’ te zien: tekenboeken met honderden tekeningen, waarin de filmmaker, op aanraden van een psychoanalyticus, zijn dromen en fantasieën vastlegde. Dat Fellini vrouwen erin voornamelijk afschildert als hoer of madonna laat zien dat zijn beeld van de vrouwelijke sekse nogal beperkt was. Feministen hadden dan ook weinig met hem op, iets wat nu vergeten lijkt. Dat Fellini niet in een luchtledig universum werkte, laat de expositie zien door hem in de context van zijn tijd te plaatsen. De filmmaker maakte furore in de periode van de opkomst van de massamedia en sterrencultuur. Hij voorzag al vroeg — zie La dolce vita — de ontregelende invloed van de media op het gedrag van mensen. De expositie gaat vergezeld van een compleet retrospectief van Fellini’s films, van Luci del varietà uit 1950 t/m La voce della luna, uit 1990. Ook zijn er lezingen en is het Eye filmcafé op 12 juli helemaal aan Fellini gewijd.

eyefilminstituut.nl

Geestige wreedheid
Acht films in ruim vijfentwintig jaar: niemand zal Alex van Warmerdam ervan beschuldigen dat hij een snelfilmer is. De filmmaker, schilder, theatermaker, dichter en acteur is niet van het guerrillafilmen. Zijn filmproducties bereidt hij met militaire precisie voor; het woord improvisatie staat niet in zijn woordenboek. Het heeft een klein, maar consistent oeuvre opgeleverd. Hoe consistent Van Warmerdams films zijn — ze gaan allemaal over door een dun laagje quasi-beschaafd gedrag bedekte menselijke slechtheid en egoïsme — kan worden vastgesteld in Eye, dat alle films van hem vertoont. De aanleiding is de première van Borgman, Van Warmerdams achtste film, die de competitie van Cannes haalde. Van Warmerdam stormde in 1986 met zijn debuutfilm Abel bepaald niet onopgemerkt de Nederlandse filmwereld binnen. De film won het Gouden Kalf voor Beste Film won en toonde Van Warmerdam als een volkomen eigenzinnig talent. De film werd gevolgd door De Noorderlingen (1992), misschien Van Warmerdams beste film. Erna volgden De jurk (1996) en Kleine Teun (1998), waarna Van Wamerdam met Grimm (2003) een lossere, minder vormvaste weg insloeg. Het was geen succes en met Ober (2006) keerde Van Warmerdam terug naar zijn stilistisch strakke stijl. Het leverde hem zijn tweede Gouden Kalf op. Ook De laatste dagen van Emma Blank en Borgman zijn stilistisch en thematisch vertrouwde Van Warmerdamfilms. Het verschil is dat de personages in deze films nog iets wreder en doortrapter zijn dan in Van Warmerdams eerdere films. Volgens Van Warmerdam heeft het een simpele reden: "Ik vind wreedheid heel geestig."

eyefilminstituut.nl

Borgman

Jacques Tati leeft!
Om onsterfelijk te worden, hoeven filmmakers geen omvangrijk oeuvre achter te laten. De Franse acteur en filmmaker Jacques Tati (1907-1982) maakte slechts zes speelfilms, maar dat is genoeg om hem eeuwig te laten voortleven. Dat Tati’s tragikomische slapstickfilms onweerstaanbaar grappig zijn, kan in augustus weer in een aantal filmtheaters worden geconstateerd. Ter gelegenheid van de heruitbreng door Eye van een gloednieuwe kopie van Tati’s speelfilmdebuut Jour de fête (1949) duiken sommige filmtheaters in het oeuvre van de man, die als alter ego het filmpersonage monsieur Hulot bedacht. De door de slungelachtige Tati gespeelde pijprokende, met de moderne tijd worstelende sociale brekebeen, is in vier films te zien: Les vacances de Monsieur Hulot, Mon oncle, Playtime en Trafic. Dat de herinnering aan Tati ook altijd tragiek oproept, komt door het bittere einde van zijn carrière. De peperdure commerciële flop Playtime sleurde Tati in 1967 mee in een faillissement waarvan hij zich nooit herstelde. Met het latere Trafic en het in Zweden (!) gemaakte Parade haalde hij nooit meer zijn oude niveau. Dat Playtime nu als een meesterwerk wordt gezien is een schrale troost.

Info bij de filmtheaters

Jour de fête

Wereld­cinema in Amsterdam
We kunnen inmiddels voorzichtig spreken van een traditie: filmtheater Rialto presenteert de vierde editie van World Cinema Amsterdam. Het zomerfilmfestival vertoont van 7 t/m 17 augustus in Rialto, De Balie, op het Marie Heinekenplein en in het Vondelpark films uit Latijns­Amerika, Azië en Afrika. De openingsfilm is het lichtvoetige Lunchbox, de debuutfilm van de Indiase regisseur Ritesh Batra. Door een verkeerd bezorgde lunch komen een huisvrouw in een sleurbestaan en een nukkige eenzame man met elkaar in contact. Het festival eindigt tien dagen later met Gloria van de Chileense regisseur Sebastian Lelio. Het indringende portret van een gescheiden vrouw leverde Pauline Garcia de Zilveren Beer voor Beste Actrice op in Berlijn. Lunchbox en Gloria maken beide deel uit van de negen films tellende competitie voor de World Cinema Amsterdam Audience Award (5000 euro). Andere films erin zijn onder meer Le passé, van de Iraniër Asghar Farhadi (met A Separation twee jaar geleden Oscarwinnaar), het Cubaanse La piscina (Carlos Machado Quintela) en Thy Womb van de Filippijnse regisseur Brillante Mendoza. Speciale aandacht is er voor films uit Jamaica. Dat honderdvijftig jaar geleden door Nederland — rijkelijk laat — de slavernij werd afgeschaft wordt herdacht met Tula: The Revolt, de speelfilm van Jeroen Leinders over de slavenopstand in 1795 op Curaçao. Vóór de opening van het festival zijn er op 2 en 3 augustus al filmvertoningen in het Vondelpark Openluchttheater. Op het Marie Heinekenplein zijn van 14 t/m 17 augustus openluchtvoorstellingen. Het festival besluit op 17 augustus met een daverend slotfeest in Rialto.

worldcinemaamsterdam.nl

The Lunchbox

Homogeluk/ongeluk
Ook een traditie: het Gay & Lesbian Summer Festival. Beetje verwarrende titel, want het Gay & Lesbian Summer Festival is geen festival, maar een door het land roulerend filmprogramma. In juli en augustus zijn in veertien filmtheaters tien films te zien. Ze zijn niet alleen interessant voor homo’s en lesbo’s, maar voor iedereen die geïnteresseerd is in de complexiteit van liefde en relaties. Wie niets-aan-de-hand-films zoekt, is aan het verkeerde adres, want de films gaan over de soms harde (sociale) werkelijkheid. Zoals in Out of the Dark (Michael Mayer), waarin de families van een Israëlische advocaat en een Palestijnse student dwarsliggen als de twee een relatie krijgen. Als er geen families zijn om het leven lastig te maken, zijn er altijd wel onverwacht opduikende exen. Zoals in het Amerikaanse August (Eldar Rapaport), waarin de bloeiende relatie van twee homo’s stevig getest wordt als een ex plotseling van zich laat horen. In A Perfect Ending (Nicole Conn) vindt een rijke Amerikaanse huisvrouw bij een vrouw wat ze thuis bij haar saaie man mist: romantiek en passie. Weg met het afgepaste leven! Ook lastig: als man verliefd worden op een man als je een vriendin hebt. Het overkomt een jongen in Hors les murs (David Lambert). Zijn vriendin is not amused. Over de repressie en benepen sfeer rond homoseksualiteit in het Frankrijk van de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw gaat het in de documentaire Les invisibles (Sébastien Lifshitz). In de film praten oudere mannen en vrouwen openhartig over hun levens, die onzichtbaar en verborgen moesten blijven.

homescreen.nl/gay

Out of the Dark

Bergje op, bergje af
Het wielrennen mag door dopingperikelen in crisis verkeren, dat neemt niet weg dat de Tour de France dit jaar honderd jaar bestaat. Tijd dus voor fietsheroïek. Wie ervan houdt, maar geen zin heeft om zelf op de fiets te stappen, kan in de filmtheaters terecht bij de documentaire De koning van de Mont Ventoux (Fons Feyaerts). Dat de Mont Ventoux een meedogenloze beul is, ondervond de wielrenner Tommy Simpson in 1967. Hij overleefde de combinatie van doping, alcohol, hitte en extreme inspanning op de zinderende berghelling niet. De koning van de Mont Ventoux blikt terug op de acht ritten die in de honderdjarige geschiedenis van de Tour eindigden op de bijna 2000 meter hoge berg in de Provence. Vijf van de ritten vonden plaats in het televisietijdperk, zodat er beelden van zijn: Eddy Mercxk (1970), Jean François Bernard (1987), Marco Pantani (2000), Richard Virenque (2002) en Juan Manuel Garate (2009). In De Koning van de Mont Ventoux blikken de winnaars terug op hun carrière en de veranderingen in het wielrennen. Wie van hen mag zich de absolute koning van de Mont Ventoux noemen?

cinemadelicatessen.nl

De koning van de Mont Ventoux

Geschreven door