THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN

Nuchtere betovering

  • Datum 31-08-2011
  • Auteur
  • Gerelateerde Films THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
  • Regie
    Byambasuren Davaa
    Te zien vanaf
    01-01-2009
    Land
    Mongolië/Duitsland
  • Deel dit artikel

Met een zangeres als gids reizen we door Mongolië, het land waar iedereen kan zingen, maar waar weinigen nog de oude teksten kennen.

Een taxibusje doorkruist het binnenland van Mongolië en stopt even voor een kleine pauze. Een van de passagiers probeert te telefoneren, maar helaas, geen bereik. Toch is er misschien een oplossing, weet iemand anders. Als je het mobieltje hoog in de lucht gooit is er soms heel even contact, net genoeg voor een sms’je.
Het is een klein absurdistisch moment waarmee de in Mongolië geboren Byambasuren Davaa het overwegend documentaire realisme van haar nieuwe film the two horses of genghis khan op een bevrijdende manier doorbreekt. Je zou zelfs willen weten of het echt kan werken, dat mobielwerpen, maar eigenlijk is het antwoord net zo onbelangrijk als de vraag of deze opvolger van the story of the weeping camel en the cave of the yellow dog nu een documentaire of een speelfilm is.
Laten we vaststellen dat de zangeres Urma, die op reis gaat om aan haar grootmoeders laatste wens te voldoen, inderdaad in Mongolië een beroemde zangeres is. Ook de mensen, de landschappen, de paarden, de oprukkende industrie en de vuilnisbelten zijn gewoon wat ze zijn. Zelfs de kapotte paardenkopviool waarmee het verhaal begint is authentiek.

T-shirts
Om die indrukken van de veranderingen die zich in haar land voltrekken losjes te binden heeft Byambasuren Davaa een verhaal bedacht waarin iedereen min of meer zichzelf speelt. Urma moet niet alleen een ambachtelijke vioolbouwer vinden, maar gaat ook op zoek naar de grotendeels verloren gegane tekst van een lied dat op het instrument stond geschreven. Terwijl ze ontdekt dat de kennis van oude tradities in rap tempo verdwijnt, zien we in kleine, komisch werkende intermezzo’s hoe de passagiers van het busje verwoede pogingen doen om het voertuig uit de modder te bevrijden. Of die auto daar echt is vastgelopen laat ik graag aan uw verbeelding over.
Je proeft duidelijk dat the two horses of genghis khan gemaakt is vanuit een grote betrokkenheid met het land en de cultuur, maar dat wordt nergens pretentieus of er al te zwaar opgelegd. Er blijft altijd een mooie balans tussen terloopse observaties (kinderen in moderne T-shirts op een traditionele bruiloft), nuchtere constateringen, symbolische momenten en een aantal krachtig werkende ensceneringen van oude gebruiken. the two horses of genghis khan is net zo bescheiden en uitnodigend als het stralende, open gezicht van Urna.
Kenmerkend voor die bescheidenheid is ook de manier waarop hier en daar wordt verwezen naar politieke pijnpunten, zoals de onderdrukking van de Mongolische cultuur onder de Chinese Culturele Revolutie. Het wordt aangestipt, veelzeggend maar nooit demonstratief. Het meest schokkende feit wordt zelfs alleen in de aftiteling vermeld: daar lezen we dat de instrumenten en kostuums van het in de film optredende orkest een dag na de opnamen door politieke onrust verloren zijn gegaan.
Tot slot is er nog een kleine Nederlandse inbreng die niet onvermeld mag blijven. Documentairemaakster Jiska Rickels (4 elements) was regie-assistent. Haar cameraman Martijn van Broekhuizen was verantwoordelijk voor de fraaie fotografie.

Leo Bankersen