The Disappearance of Eleanor Rigby

De begrafenis van een huwelijk

Hij snapt niet waarom zij het contact heeft verbroken. Zij probeert vooral haar leven weer inhoud te geven. In de double bill The Dis­appearance of Eleanor Rigby wordt het einde van een relatie van twee kanten belicht.

Door Mark van den Tempel

Het zegt wat over de vitaliteit van cinema dat we als bioscoopbezoekers nog steeds verrast kunnen worden. Voor Boyhood rekte Richard Linklater zijn opnameperiode tot een jaar of dertien op voor optimaal effect. Xavier Dolan bedacht voor Mommy een effectieve beeldtruc om het innerlijk gevoelsleven van zijn hoofdpersoon te illustreren. En in The Disappearance of Eleanor Rigby toont debutant Ned Benson hetzelfde verhaal van twee kanten, en trekt daar dan ook twee complete films voor uit. Voor de ongeduldige kijker is er een samenvatting van twee uur, maar in Nederland krijgen we de beide delen onversneden. En gelukkig maar. Ook al is er niets nieuws onder de zon: Waris Hussein deed hetzelfde al in 1973 met zijn double bill Divorce His/Divorce Hers.

Ommekeer
Wie begint met ‘Him’ (Benson zelf heeft geen voorkeur) wordt vol in het stressvolle leven van Conor (James McAvoy) geworpen. Zijn New Yorkse eetcafé trekt niet genoeg klanten, en zijn beste vriend en kok (een ontroerend onhandige Bill Hader) is duidelijk niet opgewassen tegen zijn taken. Tot overmaat van ramp gaat zijn overspannen vrouw Eleanor (Jessica Chastain) elke vorm van contact uit de weg. Gaandeweg leren we wat de reden is van haar depressie, en zien we in flashbacks hoe goed hun relatie ooit begon. Maar de vrouw zelf komt pas ver in ‘Him’ aan het woord. ‘Her’ begint met de dramatische beslissing van Eleanor die haar ‘verdwijning’ inleidt, en volgt haar moeizame worsteling om een reden om te leven te vinden. Ze keert terug naar haar geboortehuis waar haar intellectuele ouders (Isabelle Huppert en William Hurt, pijnlijk afstandelijk) nauwelijks steun bieden. Het contact met een hoogleraar filosofie (Viola Davis) zorgt vervolgens voor een ommekeer.

Solide
Los van de opmerkelijke structuur is The Disappearance toch vooral heel solide drama geworden. Een enkele maal verliest Benson zich in al te filosofische bespiegelingen, maar de kracht van beide films is dat we nooit onze interesse in deze mensen verliezen. Twee mensen die heel verschillend met hun trauma omgaan. Waar Conor er voor kiest zijn leven voort te zetten, gaat Elea­nor voor een complete reboot. Niet vreemd dat de kloof tussen beiden eerder groter dan kleiner wordt. Benson heeft daar geen oordeel over, hij observeert twee mensen die proberen emotioneel te overleven.
Er zitten nauwelijks overlappingen in beide delen, en wanneer ze wel optreden, zijn er soms kleine verschillen. Zegt Benson hier dat partners bepaalde gezamenlijke ervaringen anders beleven? Het is een van de dingen die de films verrassend houden, samen met het fraaie camerawerk en de ingehouden score. Belangrijkste troef is toch wel het acteren. Er is grote zorg besteed aan de bijrollen, en James McAvoy roept in herinnering waarom we een paar jaar terug in hem zo’n groot talent vermoedden. Maar Eleanor Rigby is toch vooral een showcase voor de formidabele Chastain. Haar rol is lastig, omdat we vanuit Conors blikveld niet heel veel sympathie voor haar voelen. Dat gevoel slaat compleet om tijdens het kijken naar ‘Her’, waarin Benson tot diep in de kern van haar verdriet doordringt.
The Disappearance is een ambitieus project, maar wel een dat zijn ambities voor het grootste gedeelte waarmaakt.