The Birthday Party

Willem Dafoe als nietsontziende tycoon is een fijn anker voor deze wannabe-cultfilm, waarin de Europese elite elkaar in de jaren zeventig ontmoet op een bacchanaal.

“Je weet dat er al een film over mij gemaakt is?” Met het filmscenario over zijn leven in de hand kijkt de ijzeren tycoon Marcos Timolean (Willem Dafoe) de Britse journalist Ian Forster (Joe Cole) doordringend aan.

“Bedoel je The Godfather?”, antwoordt die. “Nee, die over die haai!” Denk er de brede grijns van Dafoe en een zweterige jaren zeventig-setting bij en je krijgt een idee van de cultachtige toon van The Birthday Party, de ambitieuze zesde film van de Spaanse regisseur Miguel Ángel Jiménez, gebaseerd op een roman van de Griekse schrijver Panos Karnezis.

Op het feest dat Marcos op zijn Griekse privé-eiland geeft, is hij de grootste haai in een poel van haaien. Het wemelt er van de onderwereldfiguren, corrupte politici en vastgoedmagnaten, die allemaal in elkaars invloedssfeer leven en elkaar de hand boven het hoofd houden. Vreemde eend in de bijt is Ian, die een geheime relatie heeft met Marcos’ dochter, losbol Sofia; haar 25ste verjaardag is de aanleiding voor het feestje.

Jiménez toont het feest als een giftige cocktail van vleierij en achterklap. Hij lijkt daarvoor goed naar Sidney Lumets heistfilm The Anderson Tapes (1971) gekeken te hebben, waarin Sean Connery met een groepje misfits een bank overvalt. Wat ze niet doorhebben, is dat ze al de hele tijd in de gaten worden gehouden via afluisterapparatuur.

Ook in The Birthday Party wordt de paranoia opgeschroefd met taperecorders, paparazzifotografen, undercoveragenten en ander gespuis. Wie bekijkt wie? En waarom? Beweegt de groep zich feestend naar de afgrond, of komt iedereen er uiteindelijk beter uit?

Willem Dafoe speelt Marcos berekenend en maniakaal, maar ook breekbaar door het verlies van zijn zoon. Iemand die gedijt in deze chaotische omgeving, maar ook weet dat een verkeerde beweging zijn criminele kaartenhuis in elkaar kan laten donderen. Een haai, moet hij dus zijn. Want als vis wordt hij door anderen opgegeten.