Amarga Navidad

Wie is de eigenaar van een persoonlijk verhaal? Deze vraag loopt als een rode draad door Almodóvars stijlvolle, maar afstandelijke drama.

Zelfs wie fictie schrijft, zal zich op een of andere manier door echte verhalen laten inspireren. Maar mag je als auteur zomaar belevenissen en gevoelens van echte mensen gebruiken in je scenario?

Pedro Almodóvar, die hiermee als maker natuurlijk regelmatig geconfronteerd wordt, verwerkt dit dilemma in Amarga Navidad. Na het Engelstalige uitstapje The Room Next Door (2024) keert hij terug naar Spaanse bodem voor een metaverhaal over het eigenaarschap van verhalen.

Elsa, een reclamefilmer in de rouw en worstelend met migraineaanvallen, wil haar zinnen verzetten en probeert een filmscenario te schrijven. Dat gaat met vallen en opstaan. Door naar het eiland Lanzarote af te reizen, samen met een vriendin in de relationele kreukels, hoopt ze op een creatieve doorbraak.

Maar er is nog een scenarist in de film aanwezig. Met enige fantasie zou je deze Raúl kunnen zien als een versie van Almodóvar zelf. De schrijver zit, in zijn uiteraard zeer stijlvolle huis, te tikken in een interieur vol dure koffietafelboeken. Een writer’s block dreigt ook hier. Waar haalt Raúl voer vandaan voor drama dat hij zelf niet beleeft omdat hij veilig achter zijn toetsenbord zit?

Almodóvar (Madres paralelas, 2021; Dolor y gloria, 2019) springt heen en weer tussen beide filmmakers, die worstelen met hun script en de toenemende verontwaardiging van hun onvrijwillige bronnen. Al die metalagen zijn best ingenieus en als idee om over verder te praten, zeker interessant. Want inderdaad: van wie is eigenlijk een persoonlijk verhaal? En wat als je als schrijver andere keuzes maakt dan diegene die het beleefde?

Vanzelfsprekend ziet ook Amarga Navidad (‘bittere Kerst’) er weer fantastisch uit. Stijlvolle films optuigen is al decennia een van de specialiteiten van deze Spaanse schrijver-regisseur. Almodóvars acteurs zijn ook nu meer dan aantrekkelijk, hun in heldere kleuren en met mooie stoffen geklede personages evenzeer. Zij begeven zich in en op locaties die vaak oogstrelend zijn. Almodóvars spel met production design, camerawerk en kadrering is dat eveneens.

Maar in al die beeldige gelaagdheid en in alle grote en kleine plotwendingen ontbreekt iets: een gevoelslaag. Jawel, de personages komen soms om in de emoties, maar voor de kijker blijven die op afstand. Zo is Amarga Navidad als een slim bedacht toneelstuk met beeldschone pionnen die verschijnen op piekfijn geschilderde planken en in een karakteristiek decor. Maar in het hart geraakt worden, lukt helaas niet.