Female Perversions

Jezelf uitgummen

Datum
17-11-2026
Auteur
Regie
Susan Streitfield
Te zien vanaf
13-11-2026
Land
Duitsland, Verenigde Staten, 1996

Female Perversions

Het gerestaureerde speelfilmdebuut uit 1996 van Susan Streitfeld is een herontdekking van een bevrijdend erotisch pamflet met groteske vrouwbeelden en surrealistische droomsequenties.

“Waarom ben je niet getrouwd?” Als de jonge, succesvolle Amerikaanse advocaat zo gauw geen goed antwoord weet te bedenken op de vraag van de senator die haar in het kader van ‘het jaar van de vrouw’ tot rechter wil promoveren, kan ze zichzelf wel voor de kop slaan.

In de rechtszaal weet Eve (Tilda Swinton in haar eerste Amerikaanse rol) precies hoe ze in haar kekke mantelpakje met iets te korte rok, stilettohakken en knalrode lippenstift moet bewegen om de mannen te laten likkebaarden. Ze heeft een drukbezette minnaar voor snelle, opwindende seks en begint daarnaast een verhouding met een stoere, blonde, vrouwelijke psychiater. Maar als haar zus, een promovendus die op winkeldiefstal is betrapt, uit de nor moet worden geholpen, begint Eve’s zorgvuldig gecultiveerde façade barsten te vertonen.

Het in 2024 gerestaureerde Female Perversions uit 1996 is een herontdekking die een klassieke cultstatus verdient. Het stelt geaccepteerde vrouwelijke stereotypen tegenover gedrag dat als ‘pervers’ te boek staat en onderzoekt welke maatschappelijke conventies en taboes daarachter schuil gaan.

De intelligente, humorvolle en sexy independent film, die op Sundance in competitie draaide, was het speelfilmdebuut van de in de beeldende kunsten opgeleide theaterregisseur Susan Streitfeld. Samen met coscenarist Julie Hébert bedacht Streitfeld personages gebaseerd op de typeringen in het provocerende psychologische nonfictie-boek Female Perversions: The Temptations of Emma Bovary (1991) van psycho-analist Louise Kaplan.

Die zet daarin uiteen hoe vrouwen vaak verborgen ‘perverse’ strategieën gebruiken – zoals kleptomanie, een ‘slavin’ van de liefde zijn, zelfmutilatie of een obsessie met eten – om een diepe woede of angst voor verstoting de baas te blijven. Zo schikken ze zichzelf naar traditionele stereotypen van “normale” vrouwenrollen (zorgende moeder, dienende minnares of passieve echtgenote) in een patriarchale samenleving, waar de liefde voorwaardelijk is, afhankelijk van andermans voorschriften. Een geïnternaliseerd eisenpakket dat vrouwen in wezen vervreemdt van hun eigen verlangens en intellectuele capaciteiten. “Je moet jezelf uitgummen”, zegt in de film een vrouw die mannen hun fantasieën op het door haar belichaamde stereotype laat projecteren.

Streitfelds intieme vertelling wordt gedreven door zowel verlangen als intellect; Female Perversions is zowel ideeënfilm als erotisch drama. In het spanningsveld daartussen speelt zich een balanceer-act af tussen individuele wensen en maatschappelijke verwachtingen. Die worden gesymboliseerd door blote voeten die naar evenwicht zoeken over een strak gespannen touw, terwijl handen trekken aan een koord dat om een in doeken gewikkeld lichaam is gespannen. In prachtige, surrealistische droomsequenties figureert een oermoeder naast een archetypische koning en koningin. Als Eve kordaat optreedt, wordt ze soms overvallen door stemmen die haar straffend toespreken. In een kleurennegatief-sequentie zwaaien ouders aan de rand van een kruisvormig zwembad. Achter een 8mm familiefilmpje van een ideaal gezinnetje blijkt een traumatische herinnering schuil te gaan.

De rollen die Eve en de andere vrouwen in de film spelen zijn allemaal een tikje grotesk, maar de dertienjarige tomboy, de verleidelijke pin-up, de wanhopige alleenstaande moeder en de ambitieuze zus die naast Eva om vaders goedkeuring strijdt, blijven knap genoeg ook levendige personages die maar al te herkenbaar zijn.

In navolging van Kaplan betoogt Streitfeld zo met verve dat de obsessie om aan de normaliteit te voldoen eigenlijk zelf pervers is, omdat die leidt tot een verlies aan eigenheid en intimiteit in het contact met anderen. Niet de persoon die uit het keurslijf breekt is pervers, maar de normaliteit die haar insnoert.


Female Perversions is vanaf 13 november 2026 te zien op Mubi (VoD).