MUBI Spotlight: Let the Right One In

  • Datum 24-10-2014
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Let the Right One In

De Filmkrant en MUBI presenteren naar aanleiding van de release van Jonathan Glazers Under the Skin vier moderne klassiekers die het horrorgenre heruitvonden. Met deze week de kindvampier van Let the Right One In.

De Zweedse regisseur Tomas Alfredson won een grote hoeveelheid internationale festivalprijzen (en in Nederland de KNF-prijs van de filmcritici) met deze poëtische, intelligente vampiervertelling over de vriendschap tussen de eenzame tiener Oskar (Kåre Hedebrant) en zijn leeftijdgenoot Eli (Lina Leandersson). Laatstgenoemde blijkt een vampier, die door een bijzonder toegewijde volwassen man wordt beschermd tegen de buitenwereld, en haar ook helpt slachtoffers te vinden om zo te kunnen overleven. De vriendschap verdiept zich wanneer Oskar door onverwachte gebeurtenissen de bescherming van Eli op zich moet nemen. Op haar beurt kan Eli haar vriendje terzijde staan wanneer een groep pestkoppen ver doorslaan in hun vernederingen en mishandelingen van Oskar.
Let the Right One In (Låt den rätte komma in) werd geprezen vanwege de originele invalshoek (gebaseerd op een roman van John Ajvide Lindqvist) en het prachtige camerawerk van de Nederlander Hoyte van Hoytema, die hierna de overstap maakte naar Amerika met kwaliteitsfilms als het eveneens door Alfredson geregisseerde Tinker Tailor Soldier Spy (2011) en nu betrokken is bij de nieuwste James Bond-film van Sam Mendes. Ook de diepe melancholieke sfeer, die wordt opgeroepen door de gebeurtenissen te laten afspelen in een winters Blackeberg, een Stockholmse buitenwijk, aan het begin van de jaren tachtig, ontving lof. De titel verwijst overigens naar een mythe, volgens welke een vampier alleen in staat is het huis van iemand te betreden wanneer de bewoner daar toestemming voor geeft.

Lyrisch
Het thema van vriendschap en liefde tussen mens en vampier is niet nieuw. Met name de Franse cultcineast Jean Rollin maakte vanaf eind jaren zestig tot begin jaren negentig een lange reeks vampierfilms over de verhoudingen tussen mensen en bloedzuigers, doortrokken van lyrische passages. Van die films is La morte vivante (1982) de bloeddorstigste, maar tegelijk één van de sterkste: een jonge vrouw staat op uit de dood, wordt door herinneringen uit haar vorige leven in de armen van haar hartsvriendin gedreven, die haar beschermt en slachtoffers aanlevert, met uiteindelijk zeer tragische consequenties. Hetzelfde thema keert min of meer terug in Neil Jordans recente Byzantium (2012), dat net als Let the Right One In en La morte vivante drijft op een dromerige, soms licht surrealistische sfeer, die sporadisch wordt doorbroken door uiterst gewelddadige passages.

Fantasiewereld
De grote aantrekkingskracht van Let the Right One In bestaat uit het centraal stellen van de belevingswereld van de twee prille tieners, een zeldzaamheid binnen de genrefilm, waarin de dader-slachtofferverhouding vaak vrij conservatief wordt uitgespeeld en kinderen zelden zo’n belangrijke rol krijgen. In Alfredsons film betekent de afwezigheid van betrouwbare ouders (Oskars gescheiden vader en moeder kijken nauwelijks naar hem om, Eli bezit ze al lang niet meer) dat de kinderen niet alleen op zichzelf zijn aangewezen, maar ze ook sterker dan ouderen lijken te zijn geworden.
Daarmee plaatst Let the Right One In zich in de traditie van Jeux interdits (1952), het klassieke en vaak geïmiteerde drama van René Clément, waarin op dezefde emotioneel beklijvende manier wordt getoond hoe volwassenen het kind in zichzelf hebben verloren en niets begrijpen van de jongeren, terwijl die juist beter lijken te begrijpen hoe wreed en onrechtvaardig de wereld in elkaar steekt, en zich ertegen trachten te wapenen met diep beleden vriendschap en/of het creëren van een fantasiewereld.
Tomas Alfredsons meesterkstukje kreeg in 2011 een verrassend sterke Amerikaanse remake. Let Me In werd geregisseerd door Matt Reeves, die tussen zijn luidruchtige spektakels Cloverfield (2008) en Dawn of the Planet of the Apes (2014) in een ingetogen versie afleverde, die ook begin jaren tachtig afspeelt, ditmaal in een koud en kil New Mexico.

Mike Lebbing

Let the Right One In is vanaf vandaag 30 dagen te zien op MUBI.com.