Focus: Open Land

De kinder- en tienertijd zijn het onderwerp van het programma Open Land in Studio/K. Te zien zijn acht films over opgroeien; elke film draait twee keer. Ze tonen een cocktail van emoties en ervaringen. Van eenzaamheid tot vriendschap en van ouderlijk onbegrip tot spannende avonturen.

Je kunt veel wijze opmerkingen maken over de leuke en nare kanten van de kindertijd. Dat doen psychologen, filosofen, schrijvers en ieder ander die er iets over wil melden dan ook volop, maar de leukste opmerking is van de Amerikaansen young adults-bestseller schrijver Laurie Halse Anderson: “Sportscholen zouden illegaal moeten zijn. Ze zijn vernederend.” Een fijne tegendraadse opmerking in een tijd dat jongeren massaal om opgelegde schoonheidsidealen de sportschool worden ingejaagd en vergeten wordt dat een mens uit lichaam én geest bestaat.

Tegendraads zijn ook vaak kinderen en jongeren in films. Logisch, omdat volwassenen vaak niets van hen snappen. Zij zijn vergeten dat zij ooit jong waren en hebben hun gevoelens uit die tijd diep opgeborgen. Dat dit tot generatiebotsingen leidt is te zien in de films in het programma Open Land. Met Kes (Ken Loach, 1969) als misschien wel de meest aangrijpende film.

In dit rauwe realistische drama ontfermt een vijftienjarige eenzame arbeidersjongen, die in een naargeestige omgeving met zijn moeder en broer opgroeit, zich over een jonge torenvalk. Hij steekt al zijn tijd in het africhten van de vogel, zijn enige vriend in het leven. De knul bloeit op, waarna zijn oudere broer laat zien dat hij een rotzak en hufter is. In het op Kes geïnspireerde Kauwboy (Boudewijn Koole, 2012) ontfermt een tienjarige jongen, die na de dood van zijn moeder alleen met zijn opvliegerige vader leeft, zich over een uit het nest gevallen jonge kauw. Door de vriendschap met de vogel verbetert de relatie met zijn vader.

In Petite maman (Céline Sciamma, 2021) worstelt een achtjarig meisje met de herinnering aan haar overleden oma. In haar fantasie gaat ze terug in de tijd en ontmoet haar moeder als klein meisje en haar oma als jonge gehandicapte moeder. Geen gebrek ook aan verbeeldingskracht in Captain Fantastic (Matt Ross, 2016), waarin een vader walgt van het kapitalisme en met zijn zes kinderen zelfvoorzienend in een bos gaat wonen. Makkelijker gezegd dan gedaan.

Boyhood (Richard Linklater, 2016) onderscheidt zich van de andere films doordat hij maar liefst twaalf jaar bestrijkt. We kijken door de ogen van een jochie vanaf zijn zesde tot zijn achttiende naar de wereld thuis, met gescheiden ouders en een zusje. In Hannah Montana: The Movie (Peter Chelson, 2009) worstelt een door Miley Cyrus gespeelde popster met het popsterrenbestaan: nooit meer rust, altijd achtervolgd door de media.

Open Land bevat twee echte kinderfilms. In Mijn bijzonder rare week met Tess (Steven Wouterlood, 2019) ontmoet een jochie met doodsangst een eigengereid meisje. Het leidt tot vriendschap, waarvan beiden leren dat alleen zijn niet het doel kan zijn van het leven. Ten slotte, in Kikkerdril (Simone van Dusseldorp, 2009) gaat een zesjarige jochie op zoek naar kikkerdril, omdat hij denkt dat dit het herstelproces van zijn geopereerde broer zal bevorderen. In zijn zoektocht krijgt hij hulp van een bijdehand meisje.

Wat de acht films bindt? Misschien deze quote uit The Lion King: “Het verleden kan pijn doen, maar je kunt er voor wegrennen of van leren.”

Open Land | 4 april t/m 30 mei 2026 | Studio/K, Amsterdam