Korte films on demand

In de bioscoop is het behelpen voor de kortfilm, maar online is het aanbod overweldigend. Filmkrant licht vanaf nu maandelijks een aantal opvallende titels uit. In deze XL-aftrap acht platforms waar we vrolijk van worden en een vraag aan Netflix: waar blijven jullie?

The One Minutes
Hoe kort is kort? Elke twee maanden presenteert een gastcurator van het Nederlandse platform The One Minutes een selectie films van maximaal één minuut. Dat zijn fictiefilms, documentaires of experimentele videowerken gemaakt door kunstenaars vanuit de hele wereld. De komende selectie van 23 films staat in het teken van ongemakkelijke (machts)verhoudingen tussen mensen en plekken, en zal 31 januari 2027 gepresenteerd worden in film­theater De Uitkijk. De volledige collectie is te bekijken op de website van Beeld en Geluid. Daar staat bijvoorbeeld Howls, gefilmd tijdens een van de blackouts gedurende de Russische invasie in Oekraïne; de minimalistische animatie The Staircase; het poëtische Every stone is a person, and every person, a stone, waarin Mana Tashakorinia papieren uitknipsels gebruikt in een film over de Iraanse censuur; de Meta-film CTRL+Z Stuck in the Edit; en het unheimliche Eye, bestaande uit beeldmateriaal van één oog. Met meer dan 18 duizend filmpjes is er genoeg te ontdekken. Roosje van der Kamp

YouTube
Korte films kijk ik, over het algemeen, midden in de nacht op mijn telefoon – een videoclip, een diy-meesterwerk of handen die een gerecht bereiden. Dat is zo aantrekkelijk aan het internet: wie weet wat er opduikt? Nou, bijvoorbeeld Big Joels geestige korte film You Are Into Mousetrap YouTube, een monoloog, of misschien moet je het een kort verhaal noemen, begeleid door animaties van mothcub. Voor Nothing, een supercut waar ik steeds naar terugkeer, maakte LJ Frezza een edit van tussenshots uit Seinfeld. Van de sitcom die over “niks” zou gaan blijft nu nog minder over: een interieur of exterieur van een gebouw, wegstervend gelach, de laatste noten van een muziekje. En dan is er nog de videoclip STORM van GENER8ION ft. Yung Lean, geregisseerd door Romain Gavras. Scholieren (allemaal jongens) worden gepest dan wel geleid door een uit de kluiten gewassen pestkop. Wat gebeurt hier precies? Het einde, een dansscène, is magistraal. Basje Boer

NPO Start
Over de gebruiksvriendelijkheid van NPO Start valt genoeg te zeggen, maar de streamingdienst is in ieder geval een (klein) schatkamertje voor een aantal recente, veelgeprezen Nederlandse korte films, met bijvoorbeeld Victoria Warmerdams Oscar-winnende Ik ben geen robot. Maar NPO Start is ook een plek voor de films van de recentste lichting Filmacademie-eindexamenfilms. Waar durf en genre-experimenten nogal eens ontbreken in het Nederlandse filmlandschap, zien we hier bijvoorbeeld een heerlijk eigenzinnige musical (La petite mort van Gini Wittelings) en een sterke koloniale thriller (Blood Will Tell van Chadim M’Bodji). En wie goed zoekt, vindt een restje korte films uit het rijke archief van het ter ziele gegane NTR Kort, met parels als Das Wad (René van ’t Hof als zwijgzame goudzoeker), Tienminutengesprek (een juf en moeder ruziën over mannelijkheid) en Polska Warrior (een optimistische animatiefilm over videogames). Een verbeterpuntje: het archief kan en mag nog veel rijker en overzichtelijker. Alex Mazereeuw

Mubi
Mubi heeft een mooie selectie aan korte films. Daartussen vind je films van onder anderen Claire Denis, Radu Jude en Alice Diop, maar ook beginnende makers. Denk aan The Non-Actor, waarmee Eliza Barry Callahan haar eigen prijswinnende roman The Hearing Test verfilmde, of de Franse existentialistische animatiefilm God is Shy van illustrator Jocelyn Charles. Roosje van der Kamp

Eye Film Player
Met klassiekers is het op de streamers nogal behelpen – zelfs als er aanbod is, moet je goed overweg kunnen met de zoekfunctie om erop te stuiten. Voor Nederlands filmerfgoed geldt dat des te sterker. Behalve op de Eye Film Player, waar Eye Filmmuseum zijn collectie ontsluit. Dat behelst overigens zeker niet alleen Nederlands werk – er is een ruim aanbod van films gerelateerd aan de tentoonstellingen en themaprogramma’s van het museum, zoals nu het Paradies-drieluik van Ulrich Seidl, plus een greep uit de internationale arthousefilms uit het jaarlijkse zomerprogramma Previously Unreleased, en meerdere (veelal korte) films uit de vroegste filmgeschiedenis, dankzij de tot Unesco-erfgoed uitgeroepen Desmet-collectie van het filmmuseum. Maar ook uit de recentere filmhistorie valt van alles te ontdekken. Ga vooral Pim de la Parra’s korte debuut Aah… Tamara maar eens kijken, in prachtig opgepoetste kwaliteit die de springerige gooi naar een Nederlandse nouvelle vague prachtig tot zijn recht laat komen. Joost Broeren-Huitenga

PinkLabel.tv
Het best bekeken filmgenre bestaat voornamelijk uit kortfilms. Mijn favoriete platform voor porno is PinkLabel.tv, opgericht en beheerd door Shine Louise Houston, zelf een bekende filmmaker in de alternatieve pornoscene. Met alles van historische retrospectieven tot documentaires en geschreven interviews en recensies. Drie goede beginpunten voor je ontdekkingstocht zijn de filmisch sterke Chileense filmmaker Jorge Benavides oftewel JorgeTheObscene (zie het blauw-rode The MultiVerse in a MouthFuck, 2019, “inspired by true fuckts”, met een geestige, filosofisch meanderende inner dialogue in de voice-over); het regiedebuut van een van mijn favoriete performers, de Mexicaans-Berlijnse Lina Bembe, Ritual Waves (2019), met natte texturen in de hoofdrol; en het bijzondere project Sex School Hub, waarmee sekswerkers – ook al is het hun taak niet – het gat proberen te vullen dat seksonderwijs laat liggen. Met de nadruk op respect, communicatie en consent. Wat gelukkig, verre van belerend, gewoon enorm sexy is. Hel ja. KEES Driessen

European Film Academy
Sinds 2024 is Vimeo als sponsor verbonden aan de European Film Award voor korte films. Tegelijk werd een online etalage voor korte films gelanceerd. Daar wordt een aanbod van voormalig EFA-genomineerden (logisch) gecombineerd met ‘Vimeo Staff Picks’ vanuit de hele wereld (minder logisch), veelal films die hun sporen al hebben verdiend op Europese en internationale festivals. Zoals het Libanese What If They Bomb Here Tonight?, waarin twee jonge ouders in Beiroet vertwijfeld kijken naar de onlangs geïnstalleerde ramen boven hun bed. Fijn, al dat extra licht in de slaapkamer, maar hoe moet dat nu Israël hun land bombardeert? Joost Broeren-Huitenga

Netflix
Hij wil hier niet meer zijn, zegt een oude man. In dit dorp waar niks gebeurt. “Door weg te rijden in je BNW [sic] zeker?”, zegt een andere man. De troosteloosheid van het Georgische platteland is tastbaar in de documentaire Sovdagari (‘De handelaar’). De handelaar reist langs dorpen om prullaria te verkopen. Zeepbellen aan kinderen. Lippenstift aan vrouwen. Achteloos poëtisch observeert de film de futiliteit van de transacties. Zeepbellen spatten uit elkaar en lippenstift voor wie? In 23 minuten wil Tamta Gabrichidze een beeld creëren van het leven hier. Maar: is dit een extreem verarmd maar relatief klein gebied en is de film dan een vorm van ramptoerisme? Of staat dit voor iets groters? Dat het aanbod van kortfilms op Netflix wat willekeurig voelt, is minder erg dan dat het zo teleurstellend bescheiden is. Het platform zou een fantastische springplank kunnen zijn voor korte films vanuit de hele wereld, maar strategie of ambitie ontbreekt vooralsnog. Ronald Rovers

Short of the Week
Short of the Week werd in 2007 opgericht met het doel een curerend platform te zijn in de groeiende weelde van kortfilms op het internet. De nadruk ligt op beginnende makers. Wat begon als een wekelijkse nieuwsbrief en handjevol films, is uitgegroeid tot een platform met groot bereik, dat is uitgebouwd met onder meer de site Shortverse, gericht op het samenbrengen van filmmakers, distributeurs en festivals. Ik volg het platform al vanaf die begindagen en het is mooi om te zien hoe de site ondanks de groei nog steeds iets gemoedelijks heeft, ook in de reacties onder de films (die er vrijwel altijd zijn). Het aanbod is breed, maar dankzij die curatie kleun je zelden mis. Van een zintuiglijke, in kraakhelder zwart-wit geschoten horrorfilm over een verdwenen kudde schapen (Mac Nixons Flock) tot een energiebommetje van een film over zwarte trans vrouwen die zich verzetten tegen gentrificatie door een heist te plegen (Nana Duffuors Rainbow Girls). En dan vind je er ook nog een prachtige geanimeerde documentaire als Nathan Fagans Inside, the Valley Sings, waarin drie gevangenen vertellen over hun indringende ervaringen met eenzame opsluiting. Hun beschrijvingen worden aanvankelijk verbeeld in simpele zwarte lijnen, maar hoe meer ze in de isolatiecel vluchten in hun verbeelding, of door het gebrek aan prikkels zelfs beginnen te hallucineren, hoe speelser de film wordt in kleur en vorm. Elise van Dam