Anne Cazenave Cambet over Love Me Tender

In Love Me Tender verfilmt Anna Cazenave Cambet het relaas van de strijd die romanauteur Constance Debré moest voeren voor het recht om voor zichzelf te kiezen en tegelijk moeder te zijn. “Het overbrugde voor mij de kloof tussen mijzelf als moeder en als queer vrouw.”

“Ik las het boek toen ik net moeder was geworden”, vertelt Anna Cazenave Cambet aan het kleine groepje journalisten dat zij te woord staat op het festival van Cannes, waar Love Me Tender, haar tweede speelfilm, in première ging.

“Ik had een kind gekregen van een hetero man. Dat was niet zo gepland; ik ben queer, altijd geweest ook. Maar zodra ik een kind had, kwam ik in een vrouwenwereld waar hetero de norm was. Ik voelde me ver verwijderd van de rol waarin ik werd gedrukt. Niet dat ik kritisch ben op de rol van hetero vrouw, maar dat is niet mijn leven.”

Cazenave Cambet, die in 2016 op ditzelfde festival debuteerde met de korte film Gabber Lover, nam een paar dagen nadat dit interview plaatsvond de Queer Palm in ontvangst voor Love Me Tender.

De film is een bewerking van de gelijknamige, autobiografische roman van Constance Debré over een gescheiden vrouw (de ik-figuur in de roman, in de film Clémence geheten) die haar homoseksualiteit omarmt en haar comfortabele carrière als strafpleiter inruilt voor een sober schrijversbestaan.

“Het boek overbrugde voor mij de kloof tussen mijzelf als moeder en als queer vrouw. Het liet me zien dat alles mogelijk was. En het mooie van deze film is: iedereen kan zich ermee identificeren. Ik heb van moeders, niet-moeders, vaders, grootmoeders gehoord hoe geraakt ze zijn door de film. Je kunt zelf ouder zijn, of het kind van gescheiden ouders. Er zijn allerlei ingangen.”

Net als het boek is de film vooral een onderzoek naar de aard van liefde in al zijn verschijningsvormen, en een poging om de conventionele verwachtingen rondom moederschap open te breken. Het drama dat centraal staat, is de lange juridische strijd waarin Clémence verwikkeld raakt wanneer haar ex haar, in reactie op de levenskeuzes die zij maakt, de voogdij over hun zoon probeert te ontnemen.

“In mijn adaptatie van het boek vond ik het vooral belangrijk dat de toeschouwer de tijdsduur van een juridisch proces voelt. Ik wil vertellen wat het betekent om tegen een moeder te zeggen: je gaat je kind misschien over twee of drie maanden weer zien. En wat dat voor het kind betekent, namelijk dat het zijn moeder gaat vergeten. De film roept gaandeweg de vraag op: wat doe je als je bezig bent te verdwijnen uit de herinnering van je kind?”

Zwemmen, elke dag. Schrijven, elke dag. Sigaretten roken, ’s avonds. Seks hebben, af en toe. Dat is wat Clémence doet terwijl ze bezig is te verdwijnen uit de herinnering van haar achtjarige zoon Paul. Dat is hoe tijd verstrijkt: tussen de zitting en de uitspraak, tussen het ene contactmoment onder toezicht en het volgende.

“Ik wilde laten zien dat ook als je een enorm persoonlijk drama doormaakt, het leven doorgaat. Het is moeilijk om dat in een film over te brengen. Maar het leven is krachtig, er zijn tijdens die twee jaar die het juridische proces in beslag neemt dus ook momenten waarin positieve dingen gebeuren, ondanks de beproevingen en de pijn. Er zijn feestjes waar ze naartoe gaat. Vrouwen met wie ze relaties heeft.”

Van het koele, feitelijke relaas dat ze hiervan optekent horen we fragmenten op de voice-over. “Ik moest een bepaalde subtiliteit bereiken om je te laten begrijpen dat voor Clémence die pijn er op de achtergrond altijd is. In een scène waarin ze seks heeft met een vrouw die ze net heeft ontmoet, hoor je wat ze op datzelfde moment doormaakt. ‘Ik vermijd parken. Ik vermijd bakkers om half vijf ’s middags. Ik vermijd woensdagmiddagen.’ Haar gedachten worden voortdurend in beslag genomen door wat ze mist in haar leven.”

Vicky Krieps
Als je niet wist dat het personage van Clémence gebaseerd is op de autobiografie van de auteur, zou je kunnen denken dat de rol speciaal geschreven was voor Vicky Krieps, die als weinig anderen weet hoe ze zachtheid kan suggereren onder een koel pantser.

In werkelijkheid kwam zij pas relatief laat in beeld bij Cazenave Cambet. “Ik was op zoek naar iemand met een bepaalde fysiek – rijzig, brede schouders – en onder Franse acteurs, waar we aanvankelijk zochten, vond ik dat niet. Daarom besloten mijn casting director en ik onze blik te verbreden naar Franssprekenden over de grens. Zodra de gedachte aan Vicky Krieps opkwam, wist ik dat zij het moest zijn. Het obsedeerde me; ik kon haar al zien in deze rol, terwijl zij het script nog niet eens had gelezen.”

“Vicky heeft een ongelooflijke reikwijdte als acteur. Ik ben iemand die haar acteurs sterk regisseert, en ik kon met haar uitstekend werken aan alle details. In elke scène zie je de balans tussen de kracht die ze heeft en hoe tegelijk haar emoties zijn af te lezen van haar huid of een glinstering op de rand van haar ooglid. Heel indrukwekkend.”

Op veel van haar romancovers staat auteur Constance Debré zelf afgebeeld, met de gemillimeterde coupe die zo’n acht jaar geleden haar nieuwe levensfase markeerde. Ook Krieps verschijnt op zeker moment met stekeltjeshaar in beeld. “Het moment waarop ze haar hoofd scheert wilde ik niet in de film hebben”, zegt Cazenave Cambet daarover. “Dat heeft een politieke reden: het zijn beelden die traumatische herinneringen kunnen aanboren en die we bovendien al heel veel hebben gezien. In de jaren negentig was het mode om vrouwen in films live hun haar te laten afscheren. Mijn opstelling is dat de acteur mij niet toebehoort, hun lijf behoort mij niet toe en ze hoeven dat niet voor mij te doen alleen maar omdat ik daar zin in heb. Ik heb ervoor gekozen dat de handeling zich buiten beeld voltrekt en dat we het ontdekken in een moment van tederheid, met een aai over haar hoofd.”

“Het beeld van een vrouw die haar hoofd kaal scheert is nog steeds veel te sterk verbonden met geweld – het doet onherroepelijk denken aan de vrouwen die publiekelijk geschoren werden aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Daar wilde ik absoluut afstand van nemen. Voor vrouwen in het queer milieu waarin ik verkeer heeft een kaalgeschoren hoofd geen gewelddadige connotatie. Het kan vrolijk zijn, teder of sexy; het kan een emanciperende daad zijn.”

Love Me Tender draait vanaf 2026 in de bioscoop.