Hail Caesar! opent 66e Berlinale

De 66^e Berlinale opent vandaag met Hail Caesar! van Joel en Ethan Coen, een slimme high-caliber komedie over studiofilms en sterrenego’s met George Clooney en Tilda Swinton.

Een behoorlijk sprankelende openingsfilm na Isabel Coixets tamelijk snel weggezakte Nobody Wants the Night van vorig jaar. In het kielzog van de regisseurs — afgelopen mei nog juryvoorzitters op het festival van Cannes — paraderen de sterren vanavond over de rode loper, daarmee het festival voor even de gekoesterde aandacht op de internationale nieuwspodia bezorgend.

Voor even, want wat opvalt in het traditioneel bomvolle programma is de afwezigheid van grote namen. Het is met name stil rond de bekende Europese filmmakers. Haneke is pas net begonnen met een vluchtelingendrama dat zich in Calais afspeelt. Claire Denis is volop bezig met haar onder meer door Zadie Smith geschreven en door Robert Pattinson gespeelde sciencefiction High Life, Almodóvars Julieta is wel klaar maar niet te zien. Natuurlijk zijn er meer grote Europese namen, alleen zijn die allemaal niet hier.

Voor de liefhebber biedt de Berlinale desondanks op papier veel moois. Nieuwe films van Lav Diaz (Norte, The End of History), Thomas Vinterberg (Festen, Far from the Madding Crowd), Mia Hansen-Løve (Eden) en Jeff Nichols (Mud) in de hoofdcompetitie, naast Michael Grandage’s debuut Genius en Alex Gibneys documentaire Zero Days over de wereldwijde aantasting van privacy. Maar ook Terence Davies’ A Quiet Passion over het leven van de Amerikaanse dichter Emily Dickinson, Bouli Lanners’ Les premiers, les derniers, en Benoît Delépine’s en Gustave Kerverns Saint Amour, een van de twee films met Gérard Depardieu, die voor een korte zegening misschien uit zijn Russische belastingparadijs komt overvliegen.

Nederland wordt vertegenwoordigd door Strike a Pose, Esther Goulds en Reijer Zwaans documentaire in de Panorama-sectie over aids en gedwongen outings van homoseksuele dansers tijden Madonna’s Blond Ambition Tour in 1990, destijds vastgelegd in de succesvolle documentaire In Bed with Madonna. Ook in Panorama te zien is Sophia Luvarà’s Inside the Chinese Closet over homoseksualiteit in China. De Turks-Nederlandse regisseur Mete Gümürhan is geselecteerd voor de Generation-sectie met Young Wrestlers, over vriendschap en onderlinge competitie bij jonge worstelaars. Rosie Stapels Portret van een tuin en Marijn Franks Need For Meat zijn geselecteerd voor de Kulinarisches Kino, dit jaar onder de vlag ‘Make Food, Not War’. Nederland investeerde als zogenoemde minoritaire coproducent ook in een aantal andere vertoonde producties, maar bij zo’n bescheiden betrokkenheid kun je je afvragen hoe effectief het is om, zoals EYE International doet, het Nederlandse aandeel in bijvoorbeeld Thomas Vinterbergs The Commune en Nikola Ljuca’s Humidity te benadrukken.

Vakblad The Hollywood Reporter legt kort voor de opening nog even een pikante kwestie op tafel: moet de Berlinale gezien haar innige banden met China haar plek op de kalender aanpassen, nu het festival steeds tijdens het Chinese nieuwjaar blijkt te vallen — voor veel Chinezen het belangrijkste moment van het jaar om je familie te zien? De Berlinale had als eerste grote Europese festival in 1957 de primeur met de selectie van een Chinese film voor de competitie en gaf ook als eerste de hoofdprijs aan een Chinese film. Wanneer er echt iets op het spel staat, zoals een belangrijke film in de competitie, zullen Chinezen het festival bezoeken. Maar zonder aanwijsbaar zakelijk belang zullen ze ervoor kiezen om thuis te blijven, zei een van de geïnterviewden. Het festival zelf denkt er niet aan om te schuiven met haar plek op de kalender.

Kees Driessen | Ronald Rovers

Berlinale-films om naar uit te kijken 2016

1. Cosmos — Andrzej ?u?awski. Eerste film van Poolse Possession-regisseur in 15 jaar. (Woche der Kritik)

2. Des nouvelles de la planète Mars — Dominik Moll. Aangenaam droog-zwartkomisch klinkend plot met rol voor Veerle Baetens.

3. Aquí no ha pasado nada/Much Ado About Nothing — Alejandro Fernández Almendras. Opvolger van sterke KNF Award-winnaar op IFFR 2015 To Kill a Man.

4. Little Men — Ira Sachs. Aantrekkelijk verhaal rond twee vriendjes met ruziënde ouders van de sensitieve regisseur van Love is Strange.

5. Mapplethorpe: Look at the Pictures — Fenton Bailey en Randy Barbato. Makers van de lekkere documentaire Inside Deep Throat storten zich weer op een seksueel controversieel icoon.

KD

1. Chi-raq — Spike Lee. Fight the power.

2. Lily Lane — Bence Fliegauf. De lange schaduw van een verloren kindertijd.

3. Boris sans Béatrice — Denis Cote. Psychologische thriller.

4. Cosmos — Andrzej ?u?awski. Metafysische noir thriller (Woche der Kritik).

5. Malgré la nuit — Philippe Grandrieux. Liefde en duisternis.

RR