Magic Trip

Reconstructie van een busreis van schrijver Ken Kesey en zijn LSD-slikkende ‘Merry Pranksters’ aan de hand van teruggevonden archiefmateriaal werkt als de achterkant van de ansichtkaart van On the Road.

De Sixties blijven fascineren. Magic Trip is al minstens de derde docu over dat belangrijke decennium in de (Amerikaanse) tegencultuur die in relatief korte tijd de Nederlandse filmtheaters bereikt. En dan hebben we het nog niet eens over speelfilm On the Road gehad. Aan de ene kant lijken de verhalen van hippies en hipsters, hun hemelbestormende dromen, drugsexperimenten en maatschappelijke idealen (in wisselende doseringen) onuitputtelijk. Aan de andere kant denk je als alweer dezelfde beelden van LSD-goeroe Timothy — ’turn on, tune in, drop out’ — Leary voorbijkomen dat het tijdperk van de kroniekschrijvers nu misschien wel zo’n beetje voorbij is.
Magic Trip volgt de busreis die schrijver Ken Kesey (kort nadat hij naam had gemaakt met zijn ook verfilmde roman One Flew Over The Cuckoo’s Nest) met zijn ‘Merry Pranksters’ begin 1964 dwars door Amerika maakte om de Wereldtentoonstelling in New York te bezoeken. Die reis was ook het onderwerp van Tom Wolfe’s eerste ‘new journalism’-roman The Electric Kool-Aid Acid Test. Aan boord van de bus ook speedfreak Neal Cassady (zie On the Road), de muze van de beat-dichters, en enorme hoeveelheden LSD in een fles sinaasappelsap. Kesey was een enthousiaste promotor van de drug nadat hij als student op Stanford een van de eerste proefkonijnen was geweest van de CIA-experimenten met LSD.
Na twee boeken was Kesey een beetje uitgekeken op het schrijven. Hij wilde iets maken dat ‘realistischer’ was dan literatuur en meer recht deed aan hoe hij en zijn leeftijdsgenoten dachten en praatten. Dus gingen er ook twee 16mm-camera’s en een taperecorder mee. Van dat materiaal, dat na Kesey’s dood in 2001 werd gevonden, is nu door het docu-duo Alison Ellwood en Alex Gibney (Enron: The Smartest Guys in the Room) een reconstructie gemaakt. Ze voegden er door acteurs ingesproken citaten uit interviews aan toe en Stanley Tucci kreeg de rol van fictieve interviewer. Het is allemaal even warrig en kleurrijk als interessant. Een zwierige voetnoot bij de geschiedenis. Maar het is net of de makers zich niet helemaal het belang realiseerden van het materiaal dat ze in handen hadden. Met een beetje meer inspanning hadden ze van de achterkant van de ansichtkaart van On the Road een echte reflectie op een tijdperk kunnen maken.
Magic Trip is wel een terechte rehabilitatie voor Kesey’s rol in de LSD-scene, die maar al te vaak op een hoop wordt gegooid met Leary en andere onvoorwaardelijke promotoren. Geweldig ook om de archiefbeelden van Neal Cassady te zien. Niet de James Dean uit Walter Salles’ film, maar een arbeideristische charmeur, die met 200 woorden per minuut precies het leven uitspuwde zoals Jack Kerouac en Allen Ginsberg het wilden schrijven. Maar ook een tragische figuur, zoals ‘Prankster’ Jane Burton in de film opmerkt, waarvan ze het gevoel had dat hij zich aan het einde van zijn leven ‘per ongeluk expres’ had omgebracht. Omdat hij niet in staat was om zoals Kerouac en Ginsberg van zijn eigen mythe ook een coherent verhaal te maken.

Dana Linssen