Stand Up

Regisseur Mari Sanders maakt al jaren korte films en documentaires waarin hij de samenleving bekijkt door de lens van zijn handicap. In zijn gevoelige speelfilmdebuut Stand Up leert een jonge vrouw leven met een beenprothese.

Vera is drieëntwintig jaar en staat midden in het leven. Samen met vriendinnen stort ze zich elk weekend in het Rotterdamse nachtleven, terwijl ze doordeweeks probeert haar studie te halen.

Tot een vrachtwagen haar na een avondje stappen aanrijdt en ze een been verliest. Onder begeleiding van een sympathieke fysiotherapeut moet ze in een revalidatiecentrum haar lichaam weer leren gebruiken. Dat gaat met tegenzin. Als ze Xander ontmoet, die al zijn leven lang in een rolstoel zit, leert ze langzaamaan weer van haar leven houden.

Stand Up is helemaal Sanders, die zelf door spasticiteit in een rolstoel zit en met een recalcitrante blik en gevoel voor galgenhumor het leven bekijkt. Dat deed hij al in zijn afstudeerfilm Rue des Invalides (2012), waarin hij de rolstoelontoegankelijkheid van Parijs op de hak nam. Daarna bevroeg hij in onder meer de documentaire 80% ongeschikt (2017) de Nederlandse participatiemaatschappij en onderzoekt de serie Mari staat op (2021) de beeldvorming die er over mensen met een beperking bestaat.

Dat dit speelfilmdebuut tijdens het Tribeca Festival in New York in première ging, zal zeker als een overwinning voelen. En al is de film op momenten wat rechtlijnig en didactisch, Sanders vindt ook nuances waar andere filmmakers aan voorbij zouden gaan. Want ja, “er is een leven voor en na het ongeluk”, zoals de film in voice-over vertelt, maar dat leven ervoor was ook niet perfect. Vera was zoekende en voelde zich opge­sloten door de mal waarin het leven haar drukte. Hoe anders was dat eigenlijk dan haar leven nu is?

Muzikant en acteur met een beenprothese Lucia Zemene speelt een fijne, gevoelige hoofdrol als Vera, maar de show wordt gestolen door Daan Buringa, die na zijn hoofdrol in Joe Speedboot (2026) wederom zijn talent laat gelden. Xander is een stand-up comedian in een rolstoel. Een stand-in, grapt Xander, wiens tegendraadse levensgevoel een anker blijkt tijdens Vera’s acceptatieproces. Als hij een groot optreden verknalt, besluit hij met een striptease zijn act te redden. Halfnaakt onhandig in een rolstoel probeert hij het publiek op te zwepen. Een scène die helemaal Sanders voelt.