IRINA PALM

In irina palm, een eerder dit jaar op het festival van Berlijn al hoge ogen gooiend drama, speelt zangeres Marianne Faithfull een optimistische, kordate, mannen aftrekkende oma.

Gewaagd hoor, om Marianne Faithfull voor de hoofdrol van je tweede grote speelfilm te casten. Tenslotte neemt die naam voor een beetje rockliefhebber een hele bagage mee: sixtiesicoon, ex van Mick Jagger, in de seventies zwaar aan de dope in Berlijn, en na een comeback met haar doorrookte stem Kurt Weill zingend.
Toch is dat precies wat regisseur Sam Garbarski deed voor irina palm. Faithfull speelt hierin de hoofdrol van een oma die — omdat ze geld bij elkaar wil verdienen voor de levensreddende operatie van haar kleinzoon — in een Londense seksclub mannen gaat aftrekken. Maar of je Faithfulls voorgeschiedenis nu kent of niet, het eerste half uur ben je als kijker toch vooral bezig met het feit dat hier een vrouw in een afgesloten ruimte mannen bedient die hun penis door een gat in de muur steken.
Garbarski had die clubscènes expliciet in beeld kunnen brengen, maar dat doet hij niet. Zo’n film is het namelijk niet. Er is geen mannelijk lid te zien. We zien alleen het naargeestige kamertje, en horen het geluid van een vallende munt en een soort van schuif die zich opent. Verder moeten we het doen met het stille acteren van Faithfull terwijl ze aan het werk is. En het gedempte gekreun van de mannen achter de muur.

Klootzak
Dat Faithfull een groot actrice is die de hele film op haar schouders draagt, kunnen we het mooist omschrijven aan de hand van een scène vroeg in de film. Ze is net door een collega ingewijd in het werk bij de club en heeft dus voor het eerst een kerel ‘geholpen’. Als verdoofd zit ze een scène later in de trein naar haar handen te kijken. Dan kruist haar blik die van een oudere dame tegenover haar, die haar toelacht. Waarna Faithfull precies de juiste ‘deze persoon weet niet wat ik zojuist heb gedaan, maar misschien kan zij het wel aan me zien’-blik op haar gezicht heeft staan.
Fijn tegenspel biedt de Joegoslavische Miki Manojlovic (veelvuldig gecast in films van Emir Kusturica, zoals underground en black cat, white cat), die de ruimte krijgt om van de seksbaas meer te maken dan de eerste de beste gedegenereerde klootzak. Zo ging Garbarski voor zowel een acteursfilm als een gelaagd drama en slaagt in beide opzichten wonderwel. Gevangen in fletse kleuren en gelardeerd met een flard humor — Faithfull loopt halverwege de film een zogenoemde ‘peniselleboog’ op — en een gruizig klinkende gitaar op de soundtrack wanneer het drama dient te worden aangezet. Mooi wordt er gespeeld met je verwachtingen van wat goed is en wat fout. Mag je op deze manier je geld wel verdienen, ook al is dat voor nog zo’n goeie zaak? Daar is de film uiteindelijk helder in: natuurlijk, wat je vrienden of familie er ook van zeggen. Een buitengewoon krachtig gewone-mensendrama, gesitueerd in de weinig glamoureus ogende Londense seksindustrie.

Ivar Snoep