Evenementen – 15 januari 2015

  • Datum 15-01-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

De doodenrit (1912)

Juwelenkist
Wie wat bewaart heeft wat, meende filmpionier Jean Desmet (1875-1956), die zelfs zijn boodschappenbriefjes bewaarde. Belangrijker voor de filmgeschiedenis is dat hij iedere film bewaarde die hij als distributeur uitbracht en als bios­coop­exploitant vertoonde. Dat klinkt nu weinig bijzonder — alle films worden bewaard — maar in de beginperiode van de filmgeschiedenis gooide men films weg als ze waren uitgedraaid en geen geld meer opbrachten. Door deze opruimwoede is ongeveer driekwart van de zwijgende cinema verloren gegaan. Het is aan Desmets zuinigheid te danken — misschien kon hij oude films toch nog eens ergens vertonen — dat EYE bijna duizend zwijgende films bezit uit de periode 1907-1916, de (korte) tijd dat Desmet actief was als filmondernemer. Deze Desmet-collectie, door Desmets dochter Jeanne in 1956 aan het toenmalige Filmmuseum geschonken, bestaat uit korte en lange films. De meeste zijn fictie, maar er zitten ook exotische reisverslagen tussen. Dat de UNESCO de collectie tot cultureel werelderfgoed heeft uitgeroepen, illustreert hoe uniek het is. De films geven een geweldig inzicht in de ontwikkeling van de filmcultuur in de eerste decennia na de uitvinding van de film. In die periode waren er nog geen stilistische en narratieve conventies, maar werd er volop geëxperimenteerd. Over Jean Desmet en zijn filmcollectie presenteert EYE onder de titel Jean Desmets Droomfabriek tot en met 12 april een expositie met een uitvoerig randprogramma en een rijk geïllustreerde publicatie over Desmet en zijn betekenis voor de filmcultuur. De expositie, waarop papieren archiefstukken, zoals affiches, maar ook veel filmfragmenten te zien zijn, geeft inzicht in de verbazingwekkend rijke en veelzijdige filmcultuur uit het begin van de vorige eeuw. Uit de films spreekt verwondering en plezier over de mogelijkheden van het nieuwe medium. De makers experimenteerden gretig met trucages, kleurgebruik, ensceneringen en vertelwijzen. Het filmprogramma gaat gepaard met lezingen van gastsprekers. Zo vertelt EYE-curator Rommy Albers over de ondernemer Desmet en vertelt voormalig adjunct-directeur van het Filmmuseum Eric de Kuyper over het werk van de vroege Franse filmmaker Léonce Perret in de Desmet-collectie. Ook zijn er filmvertoningen met live-concerten, workshops voor kinderen en rondleidingen.

eyefilm.nl

Muziek, muziek en nog eens muziek
Melkweg Cinema specialiseert zich ook dit jaar weer in muziekdocumentaires. Van biopics over bands tot documentaires over muziekstromingen. Op 9 jan. is de aftrap van het nieuwe muziekfilmjaar met Inside L.A. Metal. De documentaire vertelt met interviews en muziekfragmenten het verhaal achter de beroemde metal en hard­rockscene van Los Angeles in de jaren zeventig en begin jaren tachtig. Bands als Metallica, Great White, Armored Saint en Dokken speelden zalen en later stadions bijna letterlijk plat. Van een hele andere orde is American Interior (10 en 24 jan.). Daarin reist Gruff Rhys, van de Super Furry Animals, in de voetsporen van John Evans in 1792 naar de Amerikaanse Great Plains om uit te zoeken of onder de bewoners een van oorsprong Welsh-­sprekende stam is. Op zoek naar de waarheid, treedt Rhys onderweg op. Op 10 januari kunnen we ook naar ‘De Foutmijn Videoclip Show’, een compilatie van bizarre, curieuze en ‘foute’ videoclipfragmenten. Van obscure Nederlandstalige zangers tot kleurrijke jaren 80-kitsch, van Sovjetitalo tot Aziatische ongemakkelijkheid. Hoe het Genesis vanaf het begin tot de reünie in 2007 verging — althans volgens de bandleden — is 16 jan. te zien in Genesis: Sum of the Parts. De film vertelt het geautoriseerde verhaal van de opkomst van de band, het gigantische succes, het uit elkaar vallen en de reünie. Alle (ex-)bandleden komen aan het woord, met als belangrijkste uiteraard Peter Gabriel en Phil Collins. Alice Cooper ("School’s out forever!") is een van de leukere acts in de popgeschiedenis. Waarom dat zo is, is 17 jan. te zien in Super Duper Alice Cooper. De film vertelt het verhaal van de priesterzoon, die onder de artiestennaam Alice Cooper volledig losging. En -gaat, want de 66-jarige treedt nog steeds op. Wie meer wil weten over de grote invloed van muziekproducenten op de pop- en filmmuziek moet 17 jan. ook naar Supermensch: The Legend of Shep Gordon gaan. Het documentaire regiedebuut van Mike Myers (Austin Powers) gaat over Shep Gordon, die als muziekproducent aan enorm veel Hollywoodfilms meewerkte.

melkweg.nl

Supermensch: The Legend of Shep Gordon

Wandelfilmfestival
Op filmfestivals zie je als bezoeker films in donkere zalen, zodat de stad waarin het festival zich bevindt er niet toe doet. Zou het? Het zou kloppen als je het hele festival in een zaal blijft zitten, maar omdat je er ook wel eens uitkomt, doet de omgeving er wel degelijk toe. Een ijskoud Berlijn in februari of een ontluikend Cannes in mei maakt nogal verschil. Ook Nederlandse festivalorganisatoren begrijpen dat. Dat Film by the Sea het imago van fijn nazomerfestival heeft, is te danken aan het strand en de boulevard in Vlissingen en de maand september waarin het festival wordt gehouden. Ook het Filmfestival Vlieland heeft naast films een prachtig strand, zee, duinen en frisse lucht in de aanbieding. In twee weekenden (9 t/m 11 en 16 t/m 19 januari) presenteert het festival onder het motto ‘Filmfestival Vlieland gaat op wereldreis’ in Podium Vlieland zes roadmovies naar exotische bestemmingen. Dat de website van Podium Vlieland de titels van deze films niet vermeld, maar wel hotelarrangementen aanbiedt en benadrukt dat er tussen de vertoningen door "alle tijd is voor een strandwandeling, een rondje eiland per fiets, een (verwarmd) terrasje met uitzicht op zee of lekker eten en borrelen", maakt duidelijk waar het zwaartepunt ligt: Filmfestival Vlieland is een uitrust- en wandelfestival. Snel boeken, want 16 t/m 18 januari is al bijna uitverkocht.

podiumvlieland.nl

Meer dan een vallende Muur
Je moet de laatste maanden achter een dikke muur hebben gezeten om niet te weten dat De Muur vijfentwintig jaar geleden is gevallen. Over die muur weten we nu alles, maar wat weten we eigenlijk van de naoorlogse geschiedenis van Duits­­land? Hoe is de transformatie van totalitaire staat naar democratie, van oorlog naar vrede, van intolerantie naar tolerantie, van instabiliteit naar stabiliteit, verlopen? Natlab in Eindhoven gaat het hele jaar aandacht aan deze vragen besteden, met als overkoepelende gedachte dat we onze vrijheid ten onrechte als vanzelfsprekend ervaren. Vrijheid moet onderhouden en gekoesterd worden. Het programma bestaat uit theatervoorstellingen, muziekoptredens, lezingen, performances en debatten, maar ook films. De recente Oost-Duitse geschiedenis komt aan bod in Das Leben der Anderen (Florian Henckel von Donnersmark, 2006) en Good Bye, Lenin! (Wolfgang Becker, 2003). Over de aanloop naar de Hitlerdictatuur, de chaos aan het einde van de Weimar Republiek, gaat het in Berlin Alexanderplatz, de verfilming door Rainer Werner Fassbinder van Alfred Döblins roman. In de geweldige tv-serie voert ex-gevangene Franz Biberkopf een hopeloze strijd tegen economische malaise en uitzichtloosheid. Natlab vertoont de ruim vijftien uur durende serie in twee marathonsessies. Voor celluloidliefhebbers vertoont het daarnaast deel 1 en 2 op 35 mm.

natlab.nl

Berlin Alexanderplatz

Europa houdt van korte films
Van de opmars van de korte film is (nog) niets te merken in de mega­plexen, die om financiële redenen zoveel mogelijk speelfilms op een dag draaien, zodat er geen plek is voor korte films. Het is wel te merken aan de belangstelling voor het korte film-festival Go Short in Nijmegen en het korte film programma op het filmfestival in Rotterdam. Ook op Europees niveau krijgt de korte film een steuntje in de rug sinds vorig jaar de Europese Dag van de Korte Film werd gelanceerd. In veertien landen zetten filmtheaters één dag in het jaar de korte film in de schijnwerper. Dit jaar is dat op 21 december. In achttien Nederlandse filmtheaters is die dag een compilatieprogramma van zes korte films (totaal 82 minuten) te zien. Ook is er een kinderprogramma. Dat er nog veel te verbeteren valt op Europees niveau blijkt uit het ontbreken van de helft van het aantal EU-landen onder de deelnemende landen. Aan de Europese Dag van de Korte Film doen mee Nederland, Duitsland, Frankrijk, Denemarken, Finland, Ierland, Italië, Kroatië, Noorwegen, Polen, Portugal, Spanje, Tsjechië, Zweden en Zwitserland. Veel Oost-Europese landen ontbreken, maar België en Groot-Brittannië zijn ook opvallende afwezigen. De films die op 21 december te zien zijn in de Nederlandse filmtheaters zijn: The Butterlamp (Hu Wei, Frankrijk, 2013), Hong Kong (Gerard Holthuis, Nederland, 1999), North Atlantic (Bernardo Nascimento, Portugal, 2010), Journey to Cape Verde (José Miguel Ribeiro, Portugal, 2010), Wind (Robert Löbel, Duitsland, 2013) en Traumfrau (Oliver Schwarz, Zwitserland, 2012).

eyefilm.nl | filmfestivalrotterdam.com | goshort.nl

Hong Kong

Waar zijn de kerstfilms?
Gaat het nog wel goed met Kerstmis? In de filmtheaters zorgt het feest eind 2014 voor weinig opwinding en dat is wel eens anders geweest. Er zijn weinig speciale filmvertoningen en al even weinig speciale film/eetarrangementen. Wie goed zoekt, vindt nog wel Frank Capra’s Kerstklassieker It’s a Wonderful Life. De film is te zien in Filmhuis Alkmaar (25 en 26 dec.), Filmhuis Hengelo (20 en 27 dec.) en Filmtheater De Nieuw Scene in Venlo (21 dec.). Filmhuis Alkmaar doet meer aan Kerstmis, want het vertoont ook Tim Burtons The Nightmare Before Christmas (24 dec.) en de klassieker The Wizard of Oz (25 en 26 dec.). Bij Wenneker Cinema in Schiedam kunnen we op 26 dec. aanschuiven bij een Kerstdiner en daarna Wonderbroeders zien. Filmtheater Fanfare in Oudenbosch vertoont 19 dec. Joyeux Noël, een op feiten gebaseerd drama over de spontaan ontstane gevechtspauze aan het Franse front op Kerstavond 1914 tussen Britten, Duitsers en Fransen. De soldaten legden de wapens neer en verbroederden zich. De legerleiding kon het ‘onpatriottische gedrag’ niet waarderen en greep met harde hand in: de initiatiefnemers werden gestraft. Velen van hen kwamen om aan het front.

filmtheaterfanfare.nl | filmhuisalkmaar.nl | filmhuishengelo.nl | wennekercinema.nl

The Nightmare Before Christmas

Warmlopen
De traditie dat het filmfestival in Rotterdam als opwarmertje vóór het festival een film door de filmtheaters laat rouleren, blijft ook dit jaar intact. In veel filmtheaters is in januari het prachtige Girl­hood van Céline Sciamma te zien. De Franse regisseuse bewijst zich na Naissance des pieuvres (2007) en Tomboy (2011) met deze film weer een uitstekende observator van het gedrag van jonge meiden. De film volgt een zestienjarige tiener in een Parijse banlieue, die in een spiraal naar beneden dreigt te gaan. Ze houdt haar schoolopleiding voor gezien en sluit zich aan bij een stoere meidengroep. Girlhood is een spannend, indringend en geloofwaardig portret van allochtone meiden die tegen zoveel barrières moeten opboksen, dat het een wonder is als ze niet ten onder gaan. Dat Girl­hood over het leven in de ban­lieue gaat, maar nu eens niet vanuit het perspectief van jongens, maakt het drama op zichzelf al bijzonder. Vanaf 29 januari in de filmtheaters, maar ervoor dus al als preview te zien.

filmfestivalrotterdam.com | filmhuisgouda.nl

Girlhood

Levende kunstenaars
Prachtig hoor, films als Mr. Turner en The Girl With a Pearl Earring over klassieke schilders, maar verliezen we hedendaagse kunstenaars niet uit het oog? Nee, want zij komen aan bod in de serie Hollandse Meesters in de 21ste eeuw. Als zij tenminste Nederlands zijn, want de reeks toont hedendaagse Nederlandse kunstenaars in vijftien minuten durende minidocumentaires aan het werk in hun atelier. Het doel is niet om in zo’n korte tijd zoveel mogelijk informatie over de kunstenaar te spuien, maar inzicht te geven in zijn werkwijze. De voor de televisie gemaakte serie, die in 2010 begon met een eerste reeks van twintig kunstenaars, is toe aan een vierde serie portret­jes. Wie niet wil wachten tot de twintig portretjes op tv te zien zijn, kan ze op 17 januari tussen 14.00 en 21.00 uur in EYE in een doorlopende vertoning zien. Bij de filmpjes worden thematisch verwante films uit de EYE-collectie vertoond. De bezoeker kan tijdens de vertoningen de zaal in- en uitlopen. In de nieuwe serie zijn onder meer Joost Conijn, Klaas Gubbels en Rob Birza te zien en te horen over hun inspiratiebronnen en werkmethode.

eyefilm.nl

The Girl With a Pearl Earring

Geschreven door