TRANSSIBERIAN

Dodelijk witte sneeuw in Siberië

  • Datum 09-02-2011
  • Auteur
  • Gerelateerde Films TRANSSIBERIAN
  • Regie
    Brad Anderson
    Te zien vanaf
    01-01-2008
    Land
    Duitsland/Engeland/Litouwen/Spanje
  • Deel dit artikel

De Transsiberië Express blijft tot de verbeelding spreken. Brave Amerikanen Woody Harrelson en Emily Mortimer raken de weg kwijt op de doorgaande horrorroute.

Blikjes worden verkocht vanuit een kinderwagen en puppies gaan per stuk: de Transsiberië Express en haar tussenstations geven de gelegenheid diverse waren te verhandelen. Maar niets is zo populair als het spul dat je kunt snuiven of spuiten. De Russische narcoticadetective Grinko (Ben Kingsley) heeft de taak om de smokkelaars op te sporen. We krijgen een wel heel zwarte kant van hem te zien als het stel dat we tot dan toe hebben gevolgd er plotseling bij betrokken raakt. Deze Jessie en Roy zijn twee Amerikanen die vrijwilligerswerk deden in Beijing en daar een vakantie aan hebben geplakt.
transsiberian begint als detectivefilm, eindigt als thriller en doet daartussen nog het horrorgenre aan. Reizend van Beijing naar Moskou delen Jessie (Emily Mortimer) en Roy (Woody Harrelson) een couchette met een backpackend stel, dat Russische matroesjka-poppen bij zich heeft. Emily Mortimer trekt zoals altijd haar onschuldige gezicht, maar dat zal ze snel verliezen. En regisseur Brad Anderson (die Christian Bale al eens extreem uitgehongerd opvoerde in the machinist) geeft je via de thrillermuziek meteen de indruk dat er iets mis is wanneer Roy plotseling verdwenen is.

Paranoïde
transsiberian roept de associatie op met Alfred Hitchcocks the lady vanishes (1938) en met al die andere films die zich ook in een rijdende trein afspelen waarin iemand verdwijnt. Ook Anderson laat zien hoe mensen omgaan met plekken waar ze niet weg kunnen, hoe die trein eigenlijk een wereld op zich is en hoe makkelijk je mensen dus ook kunt kwijt raken, terwijl je weet dat ze ergens in buurt moeten zijn. En ook Anderson bouwt de spanning op, net als Hitchcock, door een gebeurtenis die je als toeschouwer van mijlenver voelt aankomen toch voortdurend uit te stellen. En om je er, wanneer het zover is, toch mee te verrassen.
Die spanning wordt deels gecreëerd door de camera snel en paranoïde langs de gezichten van oude Russen te leiden. Ook de muziek zou de spanning moeten verhogen maar dat doet hij niet. Aanvankelijk dient de muziek ter ondersteuning van het beeld, zoals de strijkers die met losse tonen het ritme van de trein laten horen. Daarna gebruikt de componist een klassieke horrortactiek: hij laat vrolijke muziek de beelden tegenspreken. Dat is jammer. Voor zo’n bijzondere film had best meer met de muziek geëxperimenteerd mogen worden.
Anderson maakt dat gemis goed met de anekdotes die de zwarte kant van Rusland karakteriseren. Narcotica-agent Grinko stelt vast: "Vroeger leefden we in het donker, nu sterven we in het licht." Een ander vertelt hoe de politie twee tenen van een toerist afhakte toen hij zijn boete niet wilde betalen. Kolere! Maar als je door alle verhalen en plotlijnen denkt te weten hoe het zit, wie de goeierikken en wie de slechteriken zijn, dan stuurt Anderson het verhaal toch weer een andere kant op.

Laura van Zuylen