Them

Staalkaart van alledaags racisme

  • Datum 06-04-2021
  • Auteur Elise van Dam
  • Thema Thuiskijken
  • Gerelateerde Films Them
  • Regie
    Nelson CraggCraig William MacneillTi WestJanicza BravoDaniel Stamm
    Te zien vanaf
    09-04-2021
    Land
    Verneigde Staten, 2021
  • Deel dit artikel

Them

In de nieuwe Amazon-serie Them wordt een gezin geplaagd door bovennatuurlijke elementen en alledaags racisme wanneer ze in de jaren vijftig verhuizen naar een aangeharkte buitenwijk.

Henry (Ashley Thomas) is ingenieur en Lucky (Deborah Ayorinde) een voormalig lerares die als huismoeder de zorg draagt voor hun kinderen Ruby en Gracie. De familie Emory lijkt een perfecte aanwinst voor de zonnige buitenwijk waar ze naartoe verhuizen, op één aspect na. Ze zijn niet wit.

De verhuizing van het gezin uit North Carolina werd gedreven door een traumatische gebeurtenis, maar past ook in een groter verhaal. Dat van de Great Migration, de periode van 1916 tot 1970 waarin zo’n zes miljoen Afro-Amerikanen het ‘Jim Crow South’ achter zich lieten en naar de noordelijke staten trokken. Op weg naar een nieuw bestaan waar men een eigen thuis kon opbouwen en niet langer hoefde te vluchten.

Maar die belofte bleek in veel gevallen een valse, zoals te zien in Them. De tiendelige serie speelt zich (op een aantal flashbacks na) af in de jaren vijftig, gedurende de eerste tien dagen die de Emory’s doorbrengen in een aangeharkte buitenwijk in Compton, Californië, vol pastelkleurige huizen en buurvrouwen die in monochrome outfits de laatste roddels doornemen. Met hun appelwangetjes en doodse blikken zijn het net de porseleinen beeldjes die buurvrouw Betty Wendell (een angstaanjagend kille Alison Pill) op de schoorsteenmantel heeft staan.

Betty ontpopt zich al snel als de voortrekker van de straat, vastbesloten om het gezin met steeds sinisterdere vormen van getreiter weg te krijgen. Maar het zijn niet alleen de buren waar de Emory’s weerstand van ondervinden. Ook het huis zelf lijkt zich tegen hen te keren. Of misschien is het vooral de grond waar dat huis op gebouwd is en die een duister verleden in zich bergt. En dan zijn er nog de lasten die de gezinsleden zelf meetorsten uit North Carolina en die zich ook hier, op gruwelijke wijze, manifesteren. Schuldgevoel, zelfhaat, een allesverzengend verdriet.

De serie, bedacht en grotendeels geschreven door Little Marvin, trekt alle trucs uit de kast om te benadrukken dat er iets niet pluis is in dit Stepford Wives-achtige plaatsje: trage zooms, schrikeffecten, bloederige visioenen, gekantelde camerastandpunten. Dat levert vooral in de eerste afleveringen een aantal verontrustende scènes op, en een interessante mengeling van de bovennatuurlijke dreigingen die loeren in de schaduwen van het huis, en het alledaagse racisme dat zich open en bloot manifesteert op straat, werk, school.

Maar ondanks, of misschien wel juist door, de niet aflatende stortvloed van verschrikkingen en onheilstijdingen die het gezin van alle kanten over zich heen krijgt, loopt de spanning er gedurende de serie wat uit. Er worden steeds weer nieuwe elementen, personages en thema’s geïntroduceerd, die van Them een verstikkende staalkaart maken van alle vormen van racisme waar zwarte Amerikanen mee te maken hebben gehad (en vaak nog steeds hebben). En hoewel de makers er in de laatste aflevering aardig in slagen alle eindjes aan elkaar te knopen, blijf je achter met het gevoel dat veel van die elementen niet ver genoeg zijn uitgediept.

De setting, thematiek en bovennatuurlijke elementen doen sterk denken aan de recente HBO-serie Lovecraft Country. En samen staan deze series weer in een recente stroom van films en series waarin de horror van racisme als zodanig wordt blootgelegd, een stroom die werd aangezwengeld door de films van Jordan Peele. Op basis van enkel de trailer werden al grappen gemaakt over de opvallende overeenkomsten tussen Them en vooral Peele’s film Us – van de elkaar spiegelende titels tot shots die rechtstreeks gekopieerd leken te zijn en de aanwezigheid van de jonge actrice Shahadi Wright Joseph. En hoewel dat de serie tekort doet, kan niet worden ontkend dat Them er niet helemaal in slaagt om een eigen, onderscheidende signatuur te ontwikkelen.

Toch is er, naast het ijzersterke acteerwerk van vooral Ayorinde en Thomas, nog minstens één aspect dat de serie de moeite waard maakt en dat is de woede die Little Marvin in zijn creatie toelaat. “Je moet zorgen dat ze zich veilig voelen”, drukt de makelaar Henry en Lucky op het hart wanneer zij hun nieuwe buurt betrekken. Alsof het hún verantwoordelijkheid is om te zorgen dat die tere witte zieltjes zich niet bedreigd voelen. In Them eisen de Emory’s het recht op om zich kwaad te maken, om wat van hen is met hand en tand te verdedigen. Omdat er al teveel is weggenomen. “Dit huis is van ons.”


Them is vanaf 9 april te zien op Amazon Prime Video