Sugar

Het speelfilmdebuut van Amira Duynhouwer is gebaseerd op haar eigen ervaringen en op die van heel veel vrouwen, overal ter wereld. Ze laat geloofwaardig zien waarom huiselijk geweld zo’n effectieve sluipmoordenaar is.

In de openingsscènes van Sugar wordt mooi uiteengezet waarom Chyna (zanger en rapper Delany Lepelblad) en Raoul (Daniël Kolf) bij elkaar zijn. Nostalgisch gekleurde home movies laten hun liefde zien, vanaf het prille begin via de geboorte van hun kind Sugar tot aan het moment waar we nu zijn. Het gezin leeft in een appartement in Amsterdam-Zuidoost, zij werkt in de kapsalon van haar moeder, samen met haar zussen. Van hem is niet helemaal duidelijk wat hij doet, maar eerder zagen we in de videobeelden een pistool.

Sluipenderwijs verandert de dynamiek tussen de twee. Zijn controledrang doet zich steeds meer gelden en haar verzet ertegen raakt steeds meer gebroken. Tot de onvermijdelijke eerste grote geweldsuitbarsting, gevolgd door een al even groot vertoon van berouw. Duynhouwer bouwt de spanning zorgvuldig op en laat subtiel zien hoe gewelddadige relaties werken en waarom het voor de slachtoffers zo moeilijk is om eruit te komen.

Die subtiliteit zit niet alleen in het sterke scenario en de geloofwaardige dialogen, maar ook en vooral in de gelaagde personages en de manier waarop die door de acteurs zijn ingevuld. Raoul is niet zomaar een agressieve tiran; hij is ook liefdevol en zorgzaam. Chyna is geen zielig, zwak vrouwtje, maar een sterke, talentvolle professional, die verontrustende signalen te lang met de mantel der liefde bedekt, zelfs wanneer haar dochtertje in gevaar komt. Achter de bravoure van haar zussen gaat diepe liefde schuil.

Sugar speelt zich af in de honingraatflats van de Bijlmer. Duynhouwer en camerapersoon Sam du Pon maken optimaal gebruik van de architecturale eigenschappen van de gebouwen, die er tegen vlammende luchten indrukwekkend en on-Nederlands stijlvol uitzien. De Caraïbische gemeenschap wordt genuanceerd en met flair (en een steengoed productie- en kostuumontwerp) geschilderd: vanzelfsprekende warmte en liefde, die gepaard gaat met ongezouten meningen en harde woorden. Er is ruimte voor de feestelijke momenten van samenzijn: een barbecue in een te krappe tuin, de uitbundigheid in de kapsalon, en ook de magie van een rituele cleansing door Chyna’s moeder.

Er zijn al veel – maar misschien nog niet genoeg – films gemaakt over huiselijk geweld (een term met een nog altijd iets te knusse connotatie), maar nog niet eerder een die door de setting en de cast zo volledig is geworteld in de Caraïbische cultuur.