La mesías

Deze emotioneel overweldigende Spaanse familiesaga over een gezin dat onder de knoet van een tiran ver van de buitenwereld opgroeit, combineert op knappe wijze religieuze thematiek, folklorisme en sciencefiction.

Zo’n vijftig kilometer van Barcelona ligt de Montserrat, een steile berg waaraan mythische krachten worden toegeschreven. Zo zou de maagd Maria zich er rond het jaar 880 in een grot hebben gemanifesteerd. Vlakbij deze Santa Cova (‘heilige grot’) werd een klooster gebouwd. De berg staat daarnaast ook bekend om vele ufo-waarnemingen.

De Montserrat wordt in de openingstitels van de serie La mesías omschreven als “een portaal tussen werelden”. Scenaristen en regisseurs Javier Ambrossi en Javier Calvo (die op het afgelopen filmfestival van Cannes imponeerden met La bola negra) maakten een enigmatisch zevenluik over een gezin dat opgroeit in de nabijheid van deze bijzondere plek.

Het verhaal begint in 2013, bij Enric (een schitterende rol van Roger Casamajor), een camera-assistent die aan de voet van de Montserrat meewerkt aan een documentaire. Als hij na een werkdag in een kroeg naar de televisie kijkt, valt zijn oog op een videoclip van de eigenaardige popgroep Stella Maris: een ensemble van vrouwen in kleurrijke jurken die zingen over hun religieuze devotie. Enric herkent zijn zussen, met wie hij in de jaren tachtig opgroeide onder het tirannieke bewind van hun moeder Montserrat. In een Catalaanse bosstreek, ver van de buitenwereld, drong zij haar kinderen op Christus met muziek te eren, in de hoop op een betere wereld.

Enric en zijn zus Irene weten het gezin uiteindelijk te ontvluchten en proberen hun plek te vinden in de normale wereld. La mesías toont hoe zij op zoek gaan naar hun zussen, in de hoop hen te overreden de sekte te verlaten. En in de hoop om de mythe te ontkrachten rondom hun moeder, die beweert een directe lijn te hebben met god. Maar eerst schakelen Ambrossi en Calvo terug naar de jaren tachtig, voordat de “leegte” die Montserrat voelt wordt “gevuld door god”. De jonge moeder, die met de ene na de andere man in bed duikt, is op dat moment nog op zoek naar de perfecte vader voor Enric en Irene.

Zodra ze de man van haar dromen ontmoet, een religieuze fanaat die Enric en Irene omdoopt tot Isaías en Resurrección, besluit het gezin een boerderij te betrekken in de wildernis. De leefwereld van de kinderen wordt drastisch ingeperkt. Televisie en andere portalen naar de buitenwereld zijn eerst nog verboden. Toch weet Enric in het geniep een televisie, videospeler en videocamera te bemachtigen. Hij ziet voor het eerst Singing in the Rain (1952) en raakt geïntrigeerd door de dansacts uit de musical. In de stromende regen bootst hij de film na, met een hakbijl die hij triomfantelijk in de lucht gooit.

Laatste sacrament
Enric verwerkt zijn nieuwe inspiratie in de religieuze opvoering die de kinderen voor Montserrat moeten maken. Hij begint ook films te maken, en filmt zijn zussen à la Georges Méliès, in schilderachtige wijde shots die bijna van een andere planeet lijken te komen. Er kleeft iets puurs aan de wijze waarop deze kinderen zich ontwikkelen, losgezongen van de maatschappij. Tegelijkertijd kan Enric zich een leven (of wereld) zonder religieuze devotie maar moeilijk voorstellen. Ook jaren later niet, wanneer hij als ambulancemedewerker van het Rode Kruis een jong slachtoffer van een motorongeluk niet reanimeert, maar het laatste sacrament toedient.

Het is een ontroerend moment dat illustreert hoezeer Enric, zelfs als hij wordt overmand door gevoelens van ongeloof, die religieuze indoctrinatie uit zijn jeugd maar moeilijk van zich af kan schudden. Voor Irene (Macarena García in een knappe rol) gaat dat ietsjes eenvoudiger. Zij heeft zich gesetteld met een begripvolle echtgenoot. Hoewel geesten uit haar verleden – imposant verbeeld met stop-motion – ineens tot leven komen tijdens een hallucinante ketaminetrip in het verlaten ouderlijk huis. Zowel Enric als Irene zijn jaren later nog steeds in de ban van Montserrat, zoveel is duidelijk.

De ongrijpbare matriarch wordt in de serie achtereenvolgens in de jaren tachtig, 1997 en 2013 gespeeld door drie krachtige vrouwen die fungeren als belangrijke pijlers voor het drama: Ana Rujas, Lola Dueñas en Carmen Machi. De actrices laten zien waar de manische, onvoorwaardelijke liefde voor Christus toe leidt. Je voelt Montserrats pijn en begrijpt haar motieven om de weinig vergevensgezinde buitenwereld vaarwel te zeggen.

Toch draait La mesías uiteindelijk vooral om de door hun moeder getraumatiseerde Enric en Irene, die hun angsten, al dan niet geleid door buitenaardse krachten, onder ogen moeten zien te komen. Dat leidt uiteindelijk tot een subliem moment van verlossing. Met een hoofdrol voor een gebedsgenezer die pijn verhelpt met een eindeloze dosis liefde.

La mesías is vanaf 3 september 2026 te zien op Mubi (VoD).