She Must Be Seeing Things

Stel je voor dat je vriendin filmmaakster is. Terwijl zij wordt opgeslokt door het intensieve werk in een draaiperiode, besluit jij de eeuwige rommel, waarin zij leeft, eens goed op te ruimen. Je stuit op een dagboek en je leest erin. Het onthult je geheimen over haar seksuele leven, die je, achteraf bezien, liever niet had geweten. Zo vergaat het Agatha, een advocate van Braziliaanse afkomst, die in New York leeft en een verhouding heeft met de blonde Jo, de filmmaakster. Wat zag Annette Förster?

Bovenstaande résumé is het lichtgewicht-gegeven van de komedie She Must Be Seeing Things (Allemaal verbeelding). Een plastic kapstok voor een serie – zeer bepaalde – lesbische seksuele fantasieën. Deze fantasieën draaien rond de fascinatie van sommige vrouwen voor attributen, waarvan men het normaal vindt dat ze aan mannen voorbehouden zijn, zoals een heren-outfit en dildo’s om mee te spelen. En daarnaast uiteraard rond Agatha’s jaloezie, die haar ertoe brengt om zich Jo voor te stellen terwijl zij ’t met een man doet.

In de hoop haar te kunnen betrappen, bespioneert Agatha Jo. Nadat Agatha al tegenover een vriendin te kennen heeft gegeven dat zij spijt heeft dat zij Jo’s dagboeken gelezen heeft – “Ik wilde haar bezitten en nu zit ik zelf gevangen in het web van mijn jaloezie” – houdt Jo Agatha, zonder dat dat direct de bedoeling was, een spiegel voor aan de hand van een scène uit haar film. Het is de zogenaamde voyeursscène.

De hoofdpersoon in de film is Catalina, een jonge non, die zich in de zeventiende eeuw verzette tegen haar bestemming. Eenmaal gevlucht uit het klooster is zij genoodzaakt om in mannenkleren door het leven te gaan. “Zij moet vergeten dat zij een vrouw is, daarvan ben ik overtuigd”, zegt Jo bij de regie-aanwijzingen. Wanneer Catalina een man en een vrouw ziet neuken, vervult dit haar eerst met afschuw en angst, daarna windt het haar op. Dat is Jo’s beschrijving voor de actrice, die Catalina moet spelen. Kijkend naar deze scène begrijpt Agatha, terwijl we haar gezicht tussen de beelden van de Catalina-film door gemonteerd zien en weten dat zij de regie-aanwijzingen ook gehoord heeft, dat ook dát het is wat háár opwindt en haar fantasie stimuleert. De jaloezie is slechts aanleiding. In de dagboeken vond zij precies wat zij zocht: een vibrator voor ‘onvrouwelijke’ fantasieën.

Speels gevecht
In She Must Be Seeing Things slaat Sheila McLaughlin een heel andere toon aan dan in haar eerste, samen met Lynne Tillmann geregisseerde speelfilm Committed (1984), die ging over het tragische leven van Hollywood-ster Frances Farmer. Was Committed een verfilming van een revolte, die de kop werd ingedrukt en dramatisch afliep, in McLaughlins nieuwe film wordt de onaangepaste (ver)houding van Agatha en Jo overwegend in lichtvoetige stijl in beeld gebracht.

Als een uitdagende rode draad loopt door de hele film een erotische spanning van het soort dat Agatha opwindt: daarbij horen niet alleen stiekem dagboeken lezen en zich de vriendin voorstellen met een man, maar ook het spelletje met de dominantie, met geil ondergoed evenzeer als opruimen, eten koken en wat ’t werk betreft, winnen. Alles staat in het teken van het speelse gevecht, de plagerige uitdaging. En Jo is een aan Agatha gewaagde partner in dit spel. Daarvan getuigt haar antwoord, wanneer haar vriendin haar in de houdgreep neerdwingt op het strand en vraagt: “Deden mannen dit ooit met je?” “Ik deed ’t met Paul. Maar met jou is ’t anders. Met hem was ’t te serieus.”

Voor Agatha, die dreigt zichzelf en haar jaloezie serieus te gaan nemen, is Jo’s laconieke houding een hint. Een hint, die zijn beslag krijgt in de scène, waarin Agatha de straat oprent, omdat ze denkt dat ze Jo met een man ziet zoenen. Wie regisseuse Sheila McLaughlin ooit gezien heeft, herkent haar onmiddellijk in de rol van de onbekende dubbelgangster: een paraaf van de regisseuse, die in deze film een spel van gezichtsbedrog signeert en Agatha opnieuw doet twijfelen. In She Must Be Seeing Things worden de grappen gebracht met een onderkoeld soort Amerikaanse humor, die ik hier niet ga proberen na te vertellen. Het zijn komische scènes in een plot, die weinig andere pretenties heeft dan amusant te zijn en toch niet platvloers.