Paterno

Al Pacino staat in het middelpunt van de aandacht als Joe Paterno, een American footballcoach die na een huiveringwekkend seksschandaal moet inzien dat sport niet alleen om winnen gaat.

Vierhonderdnegen opeenvolgende overwinningen. Dat is de nalatenschap die Joe Paterno, American footballcoach van de Penn State Nittany Lions, hoopt achter te laten.

Van 1966 tot 2011 was hij een geliefde vaderfiguur, de ‘JoePa’ van de universiteit, die als een meesterstrateeg vanuit de skybox keer op een keer een overwinning voor zijn team wist te bewerkstelligen. En dan, schijnbaar plotsklaps, wordt zijn naam bezoedeld door een huiveringwekkend seksschandaal. Zijn assistent Jerry Sandusky wordt in 2011 gearresteerd en veroordeeld om 52 gevallen van seksueel misbruik en molestatie van jonge sporters.

Regisseur Barry Levinson, bekend van Rain Man (1988) en Wag the Dog (1998), heeft al een hele reeks biografische films voor HBO geproduceerd. Paterno is daarvan de meest giftige. Pacino en Levinson werkten eerder samen aan onder andere You Don’t Know Jack (2010), waarin hij hem castte als euthanasieveelpleger ‘Doctor Death’. In The Humbling (2014) gaf hij Pacino de rol van suïcidaal acteur met een oogje op een jongere vrouw. In Paterno haalt hij het meeste uit de iconische acteur, die met overgave de coach aan het einde van zijn carrière speelt.

Sport maakt van alles een spektakel, wat niet helpt in het geval van misbruik en exploitatie. Paterno laat uitvoerig zien hoe schuld en onschuld, dader en slachtoffer, privé en publiek door elkaar lopen. Paterno heeft zelf geen jongens misbruikt, maar hij werd als medeplichtig beschouwd door het wegkijken en het structureel negeren van Sandusky’s eerdere vergrijpen. Journalist Sara Ganim (Riley Keough) – die een Pulitzerprijs zou krijgen voor haar berichtgeving over de zaak – probeert het onrecht van State Penn in genuanceerde artikelen aan te kaarten. Paterno ziet echter alleen het mediacircus en beschouwt zichzelf als een slachtoffer daarvan. Hij wordt voortijdig ontslagen en sterft enkele jaren later aan de gevolgen van longkanker.

Hoewel Levinson begrip vraagt voor Paterno, laat zijn film ook zien waar de coach de mist in gaat. Hij kan niet verder dan sport denken, terwijl tientallen jongens kampen met de trauma’s van het misbruik. Wat doen die overwinningen ertoe als ze slachtoffers hebben gekost? Zo laat Paterno zich plaatsen in een groter debat over onze relatie met sport, kunst en vermaak. Kunnen we sportieve of artistieke prestaties los zien van hun makers? Paterno vreesde voor zijn nalatenschap. Want zijn overwinningen zullen voor altijd verbonden blijven met de slachtoffers.

Paterno is vanaf 9 april 2018 te zien via Ziggo Movies & Series XL (VoD).