Love-22-Love

In het montagekunstwerk Love-22-Love toont kunstenaar Jeroen Kooijmans hoe liefde en depressie elkaar afwisselen. Een intieme, ambitieuze documentaire, die het particuliere overstijgt.

“Ik schaam me dood dat ik met zoveel liefde om me heen toch niet gelukkig kan worden.” Aan het woord is kunstenaar en filmmaker Jeroen Kooijmans. Liefde en geluk, of het onvermogen tot geluk: ze vormen de pijlers van zijn ontroerende egodocument Love-22-Love.

Uit meer dan drieduizend uur (!) persoonlijk archiefmateriaal monteerde Kooijmans een portret van zijn geliefde, fotograaf Elspeth Diederix, en zichzelf. Gefilmd vanaf de jaren negentig, toen de twee elkaar leerden kennen op de Gerrit Rietveld Academie, tot nu. Een op het eerste gezicht gelukkig kunstenaarskoppel.

Het tweetal leidt een levenslustig en artistiek succesvol bestaan. Hun projecten brengen hen over de hele wereld: Iran, India, Colombia. Diederix wint in 2002 de Prix de Rome, Kooijmans is eerder al toegelaten tot het residentieprogramma van het MoMA in New York. We zien beelden van hoe ze aan het werk zijn, vakantie vieren, dansen in de natuur. Later volgt vredig gezinsgeluk met drie dochters.

Dat dit maar één kant van de medaille is, is al gebleken uit de indringende, bijna te intieme openingsbeelden, gefilmd in 2002. Kooijmans filmt zichzelf op het moment dat hij met een psychose is opgenomen. De doodsangst is in zijn ogen te zien. “Ik wil begraven worden.” Om daar, alsof met die woorden iets onherroepelijks is gezegd, aan toe te voegen: “Oh nee, daar ga ik.”

Depressies vormen evenzeer een rode draad door Kooijmans’ leven als zijn liefde voor Diederix. Altijd al heeft hij last gehad van wat hij zijn demonen noemt. Maar tijdens hun verblijf in New York in 2001 lijkt er een acceleratie getriggerd te worden. Vanuit zijn appartement ziet hij op 11 september de vliegtuigen de Twin Towers in boren. In de daaropvolgende periode ervaart Kooijmans New York als een verstikkende stad. Een sluier van verdriet is over de metropool komen te hangen. Het blijkt de opmaat naar de opname uit de openingsbeelden.

Zijn psycholoog raadde hem af zijn depressies tot thema van zijn kunst te maken, maar hoe eerlijk zou een portret dan zijn? De rauwe, onsentimentele openheid is de grote kracht van Love-22-Love. In brieven spreekt Kooijmans zichzelf toe. Steekt zijn depressieve zelf een hart onder de riem. En geeft zo een inkijkje in de kortsluiting die in zijn hoofd plaatsvindt.

Knap genoeg wordt de film nergens té exhibitionistisch of particulier. Misschien omdat Love-22-Love in de eerste plaats een eerbetoon is aan de rijkheid van het leven. Een krachtige getuigenis van het gegeven dat iemand nooit alléén zijn depressies is. Dat het volle leven zich hoe dan ook aandient.