The Beloved

Javier Bardem speelt een vader die er nooit was voor z’n dochter. Als gevierd regisseur vraagt hij haar na dertien jaar afwezigheid voor een hoofdrol. Maar in welk verhaal?

Emilia kijkt opzij. Naar de fijne lijn rond de mond op het gezicht van haar moeder. Ze zitten in de auto, op weg naar het vliegveld. Je voelt in deze scène, de tweede in de film, alles al wat niet wordt uitgesproken. Alles wat in de paar woorden zit die ze Emilia wel meegeeft wanneer ze uitstapt: “Pas goed op jezelf.”

In de lange openingsscène daarvoor zit Emilia in een restaurant in Madrid met haar vader, regisseur Esteban Martinez, gespeeld met de gravitas die Javier Bardem moeiteloos naar het scherm brengt. Met de camera alleen op hun gezichten spreken vader en dochter elkaar voor het eerst in dertien jaar. Al die tijd was er geen contact en woonde hij met een nieuw gezin in New York. Hij won een Oscar. Nu vraagt hij Emilia voor een hoofdrol.

Het is een verhaal over verraad, zegt hij. Hij vertelt over een mooie herinnering aan een film die ze samen zagen, voor hij vertrok. Zij herinnert zich drank en agressie. Dan arriveren we op het Canarische eiland Fuerteventura, dat in Estebans film doorgaat voor de Westelijke Sahara.

Waarom gaf hij haar de rol? Waarom zei ze ja? Was het niet slimmer geweest, na het verdriet over zijn vertrek dertien jaar geleden, als ze zichzelf nu niet in zo’n afhankelijke positie had gemanoeuvreerd? Tussen de opnamen door beziet hij haar van een afstand als ze niet kijkt. Zij doet hetzelfde als hij niet kijkt. Soms bellen ze ’s avonds even terwijl ze ver van elkaar verwijderd op de balkons van hun hotelkamers staan.

Soms denk je: de film wil sterker zijn dan hij is. Dramatischer. Omdat dat hen wel eens dichter bij elkaar zou kunnen brengen. Drama is een taal die ze allebei begrijpen. Maar de film wil niet sterker zijn dan hij is. De grote kracht van The Beloved is dat de film erkent en voelbaar maakt dat het moment tussen vader en dochter voorbij is. Dit is geen film waarin de man die bot vertrok met een jongere vrouw toch weer wordt vergeven. Esteban ziet misschien een verhaal voor zich waarin alles weer goed komt, maar dit is niet die film.

Behendig voert de film de spanning op, parallel aan Estebans verwachtingen. De onbekende vader, internationaal geliefd zie je hem denken. Welke dochter wil die band nou niet herstellen? Ze acteert nota bene, hij spreekt haar taal. Dus vraagt hij: wil je een rol in mijn film?

Filmconventies dicteren dat er na aanvankelijke weerstand toch toenadering volgt. The Beloved weigert ons die te geven. Alleen de afstand en de kilte worden voelbaar. Waar veel mainstream films niet kunnen wachten om de kijker gerust te stellen, blijven we hier achter in de woestijn, met alleen de wederzijdse frustraties van vader en dochter. Heel knap gedaan van regisseur Rodrigo Sorogoyen.

Een echo van Casablanca (1942) waait over het woestijnzand. Bogart en Bergman zullen samen altijd Parijs hebben, zeggen ze daar aan het eind van de film. Esteban en Emilia zullen heel weinig samen hebben. Hij vertrok al die jaren geleden uit haar leven en lijkt niet te begrijpen dat verloren tijd ook echt verloren tijd is. Ze heeft al die tijd niet zitten wachten. Eerst wel, als meisje, met al die vragen waarmee ze achterbleef. Maar toen op een dag niet meer.

Liefde is geen constante. Esteban kan niet meer terugkomen. Dat is de wijsheid van deze film. De lijn rond haar mond heeft ze van haar moeder. Niet van hem. De camera ziet het in het voorbijgaan. Wij zien het. Misschien ziet Esteban het ook, wanneer ze het beeld uitrijdt.