Home Sweet Home

Een thuiszorgmedewerker probeert te ontsnappen aan de kille efficiëntie van haar werk. Onverbloemd toont dit Deense drama het leven van ouderen dat alleen binnenskamers gezien wordt.

Het bakken van een eitje is al een daad van verzet van Sofie, die aan de slag is gegaan als thuiszorgmedewerker. Ze mag officieel alleen de magnetron gebruiken, maar als een oudere man aangeeft zo’n trek te hebben in een spiegelei, haalt ze de pan tevoorschijn.

Het zijn sprankjes menselijkheid in een werkomgeving die steeds meer draait om efficiëntie: als je taken maar zijn afgevinkt binnen een strikt afgebakende tijd.

De veeleisende dochter van een vrouw die ze verzorgt, haalt ondertussen woedend uit naar Sofie wanneer zij vergeet het vuilnis buiten te zetten. Dit is geen overdreven scène: veel mensen in de ouderenzorg hebben te maken met steeds agressievere familieleden. Het breekt Sofie uiteindelijk op, waarna ze op zoek gaat naar haar eigen manier om nog oprecht contact te houden met de mensen bij wie ze dagelijks over de vloer kwam.

Home Sweet Home (Hjem kære hjem) speelt zich voornamelijk af in die huiskamers. Regisseur Frelle Petersen werkte zelf kort in de thuiszorg en castte, afgezien van de rol van Sofie, niet-professionele acteurs: thuiszorgmedewerkers en bewoners van Zuid-­Jutland, waar de regisseur is opgegroeid. Het verhoogt het realistische gehalte, hoewel Petersen net te gehaast langs de personages trekt en je er daarom bijvoorbeeld niet achter komt waarom een man elke keer zo ontzettend kwaad wordt als Sofie zijn haar kamt.

En wie zorgt er voor de verzorger? Alleenstaande moeder Sofie treft thuis een mokkende tienjarige aan die zich steeds meer van haar afkeert. Haar ex zit ondertussen in hun favoriete sushirestaurant met zijn nieuwe vrouw en kind – tot verdriet van zijn dochter die hun vrolijke foto op haar telefoon voorbij ziet komen. Sofie is op dat moment óók weer degene die haar moet troosten.

Het ingetogen Home Sweet Home heeft één baanbrekend element: het toont de gehavende lichamen van de ouderen onverbloemd, zoals lichamen alleen gezien worden in de beslotenheid van het eigen huis. Home Sweet Home laat het ongeziene zien, zoals het cinema betaamt. Het toont de realiteit van ouderdom en ziekte, zonder oordeel of gêne.

Ouderdom is voor velen een schrikbeeld (met het kortzichtige “zo wil ik niet eindigen!”), en ook ouderen zelf ontkennen vaak halsstarrig dat ze oud zijn, alsof het iets is om je voor te schamen. Maar het hoort bij het leven. Het is vast deel van ons overlevingsinstinct om je er hooghartig van af te keren: je wil je zelfbeeld als onkwetsbaar persoon niet laten wankelen. Petersen laat terecht zien dat je er ook heel anders naar kunt kijken.