Webfilm: Eerst zien, dan geloven

Het hybride format van de korte film kan op veel manieren werken: als reclamespotje, als oefening voor de filmmaker, als videoclip of als een volledig op zichzelf staand werk. En steeds vaker verschijnen korte films als lokkertje voor een langere speelfilm. Die nieuwe functie zou zomaar het productieproces van film kunnen veranderen.

"Dit ziet er goed uit. Is het gewoon een korte film, of een webserie, of een trailer voor een speelfilm?" Deze terechte vraag werd door een gebruiker gesteld op de Vimeo-pagina van REALM, een korte online film die binnenkort een volwaardige speelfilm zal worden. Er valt uit REALM zelf echter amper op te maken of we te maken hebben met een uit de hand gelopen trailer of een gewone korte film. Dat is een interessant fenomeen, dat iets zegt over de manier waarop nieuwe films gemaakt worden.

Met een dik aangezette soundtrack vol scare snares, snelle kantelende camerabewegingen en een wagonlading lens flares zet REALM alles in om de aandacht te trekken. We zien een exorcisme en een zwaardgevecht tussen een meisje en een geanimeerde demon. De film roept associaties op met cultpulp als Buffy the Vampire Slayer, Resident Evil en Underworld, maar voordat je er echt wat van kan maken, is het filmpje alweer afgelopen. Zien hoe het verder afloopt? Wacht een jaar en koop een kaartje bij je lokale multiplex.

In het sciencefiction filmpje The Leviathan (niet te verwarren met de recente Russische arthousefilm of de artistieke documentaire met vrijwel dezelfde titel) volgen we mannen in ruimteschepen die op een enorme vliegende walvis jagen. Er zit een stofje in de walvis die interstellaire reizen mogelijk maakt, maar het monster blijkt lastig te overmeesteren. Wat vooral opvalt, is hoe goed The Leviathan eruit ziet: dit actiespektakel, dat doet denken aan James Cameron’s Avatar en de sciencefictionfilms van Neil Blomkamp, verwacht je eerder in de IMAX dan op Vimeo. Alleen inhoudelijk gaat The Leviathan nergens heen. Dit is amper een korte film meer te noemen; het is een drie minuten durende scène uit een film die nog lang niet af is.

The Leviathan werd bij zijn verschijning online met veel furore ontvangen. JOIN THE FIGHT, doemt in beeld op aan het eind van het filmpje. Blijkbaar sloeg die wervende tekst aan: The Leviathan ging viraal en harkte daardoor een speelfilmdeal binnen. Dit is een compleet nieuwe manier van het uitzoeken, bedenken en financieren van films, met grote gevolgen voor de manier waarop dit proces zich in de toekomst zal volstrekken. Ook de al eerder genoemde Neil Blomkamp, regisseur van District 9 en Chappie (die nu als uitvoerend producent van The Leviathan aan de slag mag) de sleutels van de Alien-franchise overhandigt kreeg nadat hij wat prikkelende concept art van de Xenomorph op zijn Instagram plaatste. Het internet werd laaiend enthousiast, met de aankondiging van Alien 5 als gevolg. Gaan virals en trending topics ons filmlandschap bepalen?

Het ziet er steeds naar meer. Door Kickstarter, social media en andere vormen van online crowd endorsment ontstaat een behoefte om als consument steeds eerder inspraak te hebben in het filmproces. Consumenten steken tijd, energie en in het geval van Kickstarter zelfs geld in een filmisch product. Daarvoor willen ze iets terug zien, het liefst in de vorm van bewegend beeld. Eerst zien, dan geloven. Hollywood houdt hier rekening mee, vandaar al die korte online filmpjes die de behoefte naar meer van hetzelfde oproepen.

Aan de ene kant is dit een ontwikkeling om toe te juichen. Een Hollywood dat meer open staat voor haar publiek kan weinig kwaad. Aan de andere kant worden wij zo wel opgescheept met halfbakken korte films in een ambigu format. Een korte film die steeds meer moet dienen als verkapte teaser, teaser trailer, trailer, of preview, is op zichzelf per definitie oninteressant om naar te kijken. Je kijkt naar een reclame voor een product, niet naar een product op zichzelf. En reclames zien we al genoeg. Originele korte films zouden daar juist tegenwicht aan moeten bieden en niet mee moeten gaan in de draaikolk van internetmarketing.

Het is ook maar de vraag hoeveel we kunnen verwachten van speelfilms die als uitloper van een viraal filmpje geproduceerd worden. Hoeveel blijft er nog over van zo’n speelfilm als diens onderwerp niet meer trending is en het internet haar zinnen allang op iets nieuws heeft gezet? Een nu populaire korte film is nog geen garantie voor een succesvolle speelfilm over een jaar. Films produceren kost immers heel veel tijd. Het is geen proces dat in de waan van het moment uitgevoerd kan worden, dus misschien moeten studio’s wat verder kijken dan hun neus lang is.

Voor nu staan er in ieder geval wat projecten gebaseerd op korte video’s in de planning. Mochten die films aanslaan, dan zullen er ongetwijfeld steeds vaker films op deze manier gemaakt worden, maar als het stof is neergedaald en de films blijken te floppen, dan zullen studio’s wel twee keer nadenken over de producties die ze financieren. Ironisch genoeg geldt hier dus ook weer: eerst zien, dan geloven. Daar kunnen we best een jaartje op wachten. Toch?

Hugo Emmerzael