In Bed with Madonna

De concertfilm maar toch vooral documentaire In Bed with Madonna moet een tipje van de sluier oplichten wie Madonna is.

Met Madonna heb ik nooit iets moois gehad. Te oud voor haar huppelmuziek, die hooguit opviel door soms provocerende teksten en dito clips. Ongewild volgde je haar carrière op de voet. Ze slaagde er regelmatig in wereldlijke en kerkelijke autoriteiten tegen zich in het harnas te jagen door die teksten en clips. Wereldwijd haalde ze daarmee de pers.

Via films als Desperately Seeking Susan, Who’s That Girl, de zwaar mislukte Shanghai Surprise met toenmalige echtgenoot Sean Penn als tegenspeler en Dick Tracy kwam je het fenomeen ook ieder jaar wel een keer op het witte doek tegen. Vorig jaar deed ze haar ‘Blond Ambition Tour’ die ze liet vastleggen in de film In Bed with Madonna, in Amerika uitgebracht als Truth or Dare.

In Bed with Madonna moet een tipje van de sluier oplichten wie Madonna is. Want daar waren we met Who’s That Girl niet veel wijzer van geworden. Kort voordat ze in maart 1990 in Japan met de ‘Blond Ambition Tour’ begon, huurde Madonna de 26-jarige Alek Keshishian in om de toernee met een filmcamera vast te leggen.

Keshishian was in 1986 aan Harvard afgestudeerd met een pop-opera versie van Emily Brontë’s Wuthering Heights en werkte sindsdien in Hollywood aan videoclips voor de films Ghostbusters 2 en Born on the Fourth of July en van popsterren als Elton John. Op basis van het eerste materiaal dat zowel op als achter het podium werd geschoten, werd besloten de film Truth or Dare (In Bed with Madonna) te maken.

Vrijwel gelijk met de Amerikaanse première presenteerde Madonna de film in mei op het filmfestival van Cannes, waar ze een aantal dagen het absolute middelpunt voor de populaire media was. Die heisa is inmiddels allang weer voorbij en waar we het voorlopig mee moeten doen is haar nieuwe film.

Aan het eind van de toernee, die na Japan via Noord-Amerika naar Europa leidde, beschikten de makers over ongeveer 250 uur zwart-wit 16mm materiaal en in kleur met 22 (!) 35mm-camera’s gedraaide opnamen tijdens een aantal concerten. Er werd gekozen voor een documentaire-uitgangspunt, waar een zestal podiumnummers als muzikale onderstrepingen of illustraties tussengevoegd zouden worden. Vanwege de enorme hoeveelheid materiaal konden die optredens gemonteerd worden als snelle videoclips met een overdaad aan beeldwisselingen.

Door de relatief geringe hoeveelheid muziek is In Bed with Madonna vooral een documentaire en wel eentje in de beste tradities uit het rock-genre. In zijn openheid en ruwheid doet de film namelijk niet onder voor ‘klassiekers’ als D.A. Pennebakers Don’t Look Back (met Bob Dylan) en Robert Franks Cocksucker Blues (met de Rolling Stones).

Mineraalwater
In Bed with Madonna toont de veelzijdigheid van het fenomeen Madonna. Niet haar virtuositeit als zangeres en componist – daar doet ze zelf ook relativerend over – maar haar gedrevenheid de wereld om zich heen te beheersen en door middel van haar muziek uiting te geven aan vrijheidsdrang op velerlei fronten.

De film toont haar als een moeder van de groep dansers met wie ze een aantal maanden moet optrekken, als de absolute baas over het management en de techniek van de toernee, als een voorvechter van de vrijheid zich te mogen uiten (wanneer de politie van Toronto daar een stokje voor dreigt te steken), als een lieve en bezorgde dochter en zuster wanneer ze in Chicago moet optreden en als een openlijk beleidster van seksuele vrijheid.

De film toont ons dat alles niet vanuit een grimmig gelijkhebberig standpunt, maar met veel knipogen en humor en dat levert een aantal onvergetelijke scènes op. Bijvoorbeeld die met Kevin Costner in de kleedkamer na een optreden in Los Angeles, die met Warren Beatty als ze in New York een keelspecialist bezoekt, die in Spanje waar ze er onder de ogen van zijn echtgenote net niet in slaagt Pedro Almodóvars ster Antonio Banderas te versieren. Maar ook de manier waarop ze met haar vader omgaat en een jeugdvriendin op de gang van een hotel afpoeiert mogen er zijn.

De meeste pret beleeft de ‘material girl’, die op haar vijfde haar moeder verloor, met haar groep dansers. Ze is bij hen het absolute middelpunt en schept tussen deze ‘verloren kinderen’ een enorme band. Dat doet ze door steevast voor ieder optreden met hen te bidden (wat ze vooral benut om een aantal aanwijzingen en bevelen nog eens te herhalen) en een erotisch getinte atmosfeer te creëren. De groep doet dat aan de hand van spelletjes (‘truth or dare‘), waarbij Madonna op een gegeven moment een flesje mineraalwater pijpt en tenslotte noodt zij de hele groep voornamelijk homoseksuele dansers bij haar in bed, waarbij ze vanonder de lakens de omvang en kwaliteit van hun geslachtsdelen van commentaar voorziet.

In Bed with Madonna onthult veel over Madonna wanneer er een camera in de buurt is. Ze is zich daar constant van bewust, maar laat dat slechts twee keer echt merken. Wanneer haar vader haar in het hotel bezoekt na een optreden, loopt ze naar een andere kamer met de mededeling zich even te zullen verkleden. Net als ze daarmee wil beginnen, merkt ze dat de camera doordraait. Ze aarzelt een fractie van een seconde, maar laat zich dan niet kennen: uit die kleren! “Buiten beeld,” zegt Warren Beatty in In Bed with Madonna, “wil ze helemaal niet leven, laat staan spreken.”

Wie de ware Madonna Ciccone is zullen we – als Beatty, die rond de opnamen van Dick Tracy een kortstondige relatie met haar had, de waarheid spreekt – nooit te zien krijgen. De mediaster bij uitstek bepaalt zelf welk beeld we van haar te zien krijgen. Dat ze in dit geval een tip van de mysterieuze sluier die traditiegetrouw rond ‘sterren’ hangt heeft willen oplichten, pleit niet alleen voor de taboedoorbreekster van de jaren tachtig (en negentig), maar levert in de eerste plaats een prima film op.