De 26ste Filmbonzen Top 20

Wie bepaalt er wat er gebeurt in de Nederlandse filmwereld? Je leest het in deze 26ste toptwintig.

Legenda
1 = positie 2025
[1] = positie 2024
1x = aantal keer in de lijst sinds 1999

20 [23] 2x Martin Koolhoven (regisseur, scenarist)
De veelvuldig bekroonde regisseur en producent Martin Koolhoven toert langs de filmtheaters met succesvolle plug-and-playversies van Koolhovens Keuze, een mix van filmprogramma en college. Nieuwe films Emerald Shadows, een neo-noir in Jakarta, en de boekverfilming De engelenbewaarder zijn in ontwikkeling. Ondertussen maakt Koolhoven zich druk op sociale media: “Welke gek heeft dit bedacht en vooral: laten passeren” (over de campagne van het afgelopen Nederlands Film Festival) en “Een middelvinger naar fictie” (over de inzending van de Nederlands-Afghaanse documentaire Paikar voor de Oscars in de categorie Beste internationale film).

19 [–] 1x Joes Brauers (acteur, nieuwe voorzitter DAFF)
Vorig jaar won hij zijn eerste Gouden Kalf voor zijn rol in Muriel D’Ansembourgs kortfilm Fuck-a-Fan, dit jaar is hij te zien als journalist Jan Brokken in Sander Burgers film Youri over de gevluchte homoseksuele Russische concertpianist Youri Egorov, die in première ging op Film by the Sea. Sinds april dit jaar is Brauers bovendien voorzitter van de Dutch Academy For Film, verantwoordelijk voor diezelfde Gouden Kalveren en sinds 2013 uitgegroeid tot een mix van beroepsorganisatie, belangenvereniging en activiteitenclub. “Wat hebben filmmakers nú nodig?”, vroeg hij bij zijn aantreden.

18 [–] 1x Marjolijn Bronkhuyzen (directeur-bestuurder Nederlands Film Festival)
Ondanks het wegvallen van 600 duizend euro aan gemeentelijke subsidie en het vertrek van artistiek directeur Ido Abram vanwege de financiële situatie stoomt Marjolijn Bronkhuyzen, sinds 2023 algemeen directeur-bestuurder van het Nederlands Film Festival, gewoon door. De ophef over de (voorselectie van de) Gouden Kalveren was als vanouds (“Uitsluiting past niet bij het vieren van de film”, kopte De Telegraaf) en de ironisch bedoelde campagne (“Best goed… voor een Nederlandse film”) werd niet door iedereen als zodanig herkend. “Schijtlolligheid”, aldus Martin Koolhoven.

17 [13] 3x Isabel Arrate Fernandez (artistiek directeur IDFA)
Na een succesvolle editie van 2025, waarin het bezoekersaantal steeg tot 255 duizend, zit Isabel Arrate Fernandez stevig in het zadel als opvolger van de charismatische Orwa Nyrabia. In een Filmkrant-interview nam de artistiek directeur stelling over urgente zaken als festivalgasten uit onder meer Iran en Israël (“Wij doen niet aan boycots, zeker niet van individuen”), AI (“We overwegen om makers in het aanmeldformulier hun AI-gebruik te laten vermelden”) en de macht van festivals tegenover filmmakers (“We moeten wel blijven luisteren naar de makers en onze eigen positie een beetje relativeren”).

16 [–] 1x Samir Azrioual (directeur Cineville)
De bioscooppas als franchise: sinds het einde van de pandemie breidde Cineville uit naar onder meer België, Duitsland en Zweden. En ook in eigen land steeg het aantal leden toen de bioscopen weer opengingen, van 50 duizend naar 118 duizend. Wat ooit begon als een slimme marketingtruc voor filmtheaters werd onder managing director Samir Azrioual sinds 2024 een pan-Europees project. De afgelopen zomers ging Cineville een samenwerking aan met Interrail: “Voor mij omarmt de Eurotrip heel erg waar Cineville voor staat: dat film niet stopt bij grenzen.”

15 [–] 3x Paula van der Oest (regisseur, producent)
Schrijver Roxane van Iperen verklapte dit voorjaar dat het bijna zover is. Haar boek ’t Hooge Nest, over de geschiedenis van haar huis, waar ze in 2012 onderduikplaatsen achter het plafond ontdekte, is nu klaar voor verfilming. Regisseur Paula van der Oest is aan het casten. Van der Oest is als regisseur, scenarist en producent een stille kracht achter kwaliteitsdrama als De Joodse Raad. Deze zomer maakte ze bekend voor Netflix een nieuwe serie te ontwikkelen met Hadewych Minis in de hoofdrol die in een toxische relatie verzeild raakt. Al dan niet gebaseerd op Van der Oests eigen relatie met Theo Maassen.

14 [24] 2x Johan Nijenhuis (regisseur, producent, kijkcijferkanon)
Begin dit jaar behaalde hij zijn 21ste Gouden Film voor Verliefd op Curaçao, meer dan honderdduizend bezoekers, en bevestigde daarmee zijn naam als het kijkcijferkanon van Nederland. Hij voert op de socials campagne om dit jaar seizoen twee van de in onvervalst Twents gesproken regioserie Woeste grond wél een Televizier-Ring te laten winnen (volgend jaar wordt de bioscoopversie Woeste grond: Een hete zomer verwacht) en voert ondertussen op diezelfde platforms een kruistocht tegen de Nederlandse artfilm. Het is niet goed of het deugt niet: de films trekken te weinig bezoekers of hun titels zijn niet Nederlands genoeg.

13 [9] 25x Doreen Boonekamp (onafhankelijk consulent)
Als ‘mover and shaker’ is Doreen Boonekamp al decennialang een vaste waarde in het Nederlandse filmlandschap. Eerder als directeur van het Nederlands Film Festival en het Nederlands Filmfonds, tegenwoordig als onafhankelijk bestuurder, aanjager en adviseur met zo’n beetje heel politiek Den Haag op speed dial. Boonekamp is onder andere voorzitter van de ‘ketentafels’ Film/AV Producties en Filmfestivals, ambassadeur van de Audiovisual Training Coalition in Europa en sinds vorig jaar het strategisch brein achter de coalitie van producenten die op zoek zijn naar alternatieve financieringsvormen.

12 [10] 2x Leontine Petit (directeur-producent Lemming Film)
Om zijn internationale positie nog verder te versterken, is het Amsterdamse Lemming Film onder de noemer ‘The Creatives’ gaan samenwerken met acht andere onafhankelijke Europese productiebedrijven. Dit voorjaar had Lemming op de Nederlandse televisie een flinke hit te pakken met Rust en vreugd. Oprichter en directeur Leontine Petit is sinds 2021 bestuurslid van de European Film Academy en trad in juni 2026 toe tot de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, waarmee ze een van de pakweg elfduizend filmprofessionals is die stemmen voor de Oscars. Tijdens de afgelopen editie van het prijzenfestival greep de door Lemming gecoproduceerde Braziliaanse film The Secret Agent ondanks vier nominaties naast de prijzen.

11 [12] 7x Vanja Kaludjercic (artistiek directeur IFFR)
In een persoffensief voorafgaand aan de editie van 2026 beklemtoonden directeur Vanja Kaludjercic en managing director Clare Stewart de rol die het IFFR vervult bij het steunen en beschermen van filmmakers in nood. Dat mensenrechtenthema bleek onder meer uit de première van de eerste films die gesteund waren uit het door Uniqlo gesponsorde Displacement Film Fund. De bezoekcijfers zijn nog niet op prepandemisch niveau, maar het festival wist te melden dat twintig procent meer 20- tot 30-jarigen een kaartje kochten.

10 [11] 18x Frans van Gestel (producent, directeur Topkapi Films)
Frans van Gestel is directeur en mede-oprichter van Topkapi. Het Amsterdamse productiehuis, dat zijn dertigjarig jubileum viert, was op het Nederlands Film Festival: Treat Her Like a Lady en Personal, het korte debuut van Meryem Çifteci. Eerder dit jaar had Topkapi als coproducent van Coward succes in Cannes, waar de twee hoofdrolspelers tot beste acteurs werden uitgeroepen. In eigen land won Eva Crutzen de Zilveren Krulstaart, een scenaristenprijs, voor het tweede seizoen van Bodem. Voor 2027 staat de première van Gaslight op het programma, een achtdelige dramaserie voor BNNVara.

9 [–] 1x Marcel de Block (ceo Dutch FilmWorks)
Marcel de Block, die de afgelopen jaren al co-CEO was, volgde vorige maand Willem Pruijssers op als ceo van Dutch FilmWorks (DFW), de grootste onafhankelijke filmdistributeur van de Benelux (en onderdeel van STUDIOCANAL, a CANAL+ company). DFW brengt veel Nederlandse producties uit, zoals Polis, F*ck de familie, Sugar, Human Nature en – binnenkort – Laatbloeier, van de makers van De terugreis. “Aanpassingsvermogen blijft hierbij cruciaal”, aldus De Block, die, zonder de meer kunstzinnige, makersgedreven films tekort te willen doen (“die moeten zeker gemaakt worden”), pleit voor een betere balans in de verdeling van subsidiegeld.

8 [8] 6x Hein van Joolen (directeur Gusto Entertainment)
Hoewel het aanbod van Gusto inmiddels ook steeds meer ruimte maakt voor internationale arthouse en zelfs Amerikaanse horror, bracht de distributeur nog altijd vier van de zestien kanshebbers op de Gouden Kalveren uit – meer dan welke andere distributeur ook. En er staat meer op stapel. In oktober verschijnt Youri van Sander Burger, in november volgt Stand Up van Mari Sanders en later In Alaska van Jaap van Heusden en de Canadese coregisseur Vinnie Karetak, die recent in première ging op het filmfestival van Toronto. Voor volgend jaar mag heel voorzichtig worden gehoopt dat The Possessed, een Franstalige productie van de Nederlandse regisseur Ena Sendijarević, Nederland weer eens naar Cannes brengt.

7 (6) 13x Pim Hermeling (directeur September Film)
Pim Hermeling speelt graag op meerdere borden tegelijk. Of zoals hij zelf ooit zei: “Ik geloof heel erg in de synergie en verticale integratie van bepaalde facetten van de film.” Als directeur van distributeur September Film, met kantoren in Amsterdam en Brussel, heeft hij een goede neus voor kwaliteit. Nog voordat Fjord in Cannes de Gouden Palm won, had hij de rechten al te pakken. Die film is de opener van het Parool Film Festival 2026, waarvan September Film medeorganisator is. Daarnaast heeft het bedrijf een eigen streamingplatform, CineMember, en exploiteert het sinds vorig jaar de Amsterdamse bioscoop Het Ketelhuis.

6 [–] 1x Iwana Chronis (directeur Filmfonds)
Iwana Chronis volgde afgelopen zomer Sandra den Hamer op als algemeen directeur-bestuurder van het Nederlands Filmfonds, met ruim 90 miljoen euro met afstand de grootste financier van Nederlandse films. Hoewel het niet bijster goed gaat met de Nederlandse film, lijkt ze niet al te veel te willen veranderen. “Er zijn de afgelopen jaren prachtige films gemaakt waar we ongelooflijk trots op kunnen zijn”, zei Chronis, die eerder ‘hoofd Selective Funding’ was bij het Filmfonds, bij haar aantreden. “We hebben zeer talentvolle makers in ons land én nieuw talent dat in de startblokken staat. Een goede aansluiting en doorstroom van deze makers uit heel Nederland is cruciaal.”

5 [2] 25x Sandra den Hamer (bestuursvoorzitter Idfa)
Sandra den Hamer vertrok afgelopen zomer bij het Filmfonds, waar ze sinds medio 2023 (interim) directeur-bestuurder was. Daarvoor was ze directeur-bestuurder van Eye, dat na haar vertrek in een chaos belandde, wat volgens haar opvolger Bregtje van der Haak en RvT-voorzitter Marc van Warmerdam deels op haar conto te schrijven was. Samen met de inmiddels ook vertrokken Amsterdamse cultuurwethouder Touria Meliani was Den Hamer de drijvende kracht achter het bid om de uitreiking van de European Film Awards in 2029 naar Amsterdam te halen (“The perfect place for powerful stories”). Er is nog geen witte rook, maar Den Hamer zit sowieso niet stil. Documentairefestival IDFA benoemde haar tot voorzitter van de Raad van Toezicht; het bestuur van de European Film Academy onderscheidde haar recent met de Community Award voor haar bijdrage aan de Europese filmcultuur.

4 [5] 6x De streamers
Terwijl de publieke omroepen hun bezuinigingen vooral afwentelen op hun drama-afdelingen, want die zijn duurder dan actualiteiten en reality, komen de grote streamingdiensten juist met steeds meer Nederlandse producties – mede dankzij een in 2024 ingestelde investeringsverplichting. Zo hebben mensen als Antoinette Beumer, hoofd drama bij Netflix (al vertrekt ze begin volgend jaar) en Steven van Roosmalen, hoofd drama bij Videoland, steeds meer in de melk te brokkelen. Onder meer genomineerd voor een Gouden Kalf dit jaar zijn De eetclub van Netflix en de Videoland-serie Basta. Sinds juni 2025 trekken de vijf grote streamers samen op in de brancheorganisatie Streamingdiensten Nederland, waarvoor voormalig VVD-Tweede Kamerlid Zohair El Yassini als voorzitter, lees: hoofdlobbyist, werd aangetrokken.

3 [4] 8x Jacques Hoendervangers (ceo Pathé Nederland)
In de nieuwe zalen van de concurrentie, Vue in Houthaven en The Pulse in Zuid, loopt het nog niet storm, en in Pathé Amsterdam Noord kun je doorgaans ook een kanon afschieten, maar Jacques Hoendervangers, ceo van de grootste bioscoopketen van Nederland, maakt zich niet druk om het Amsterdamse doekenoverschot. Met 1,75 miljoen bezoekers beleefde Pathé in augustus zijn beste maand ooit, maar volgens Hoendervangers is 14 à 15 miljoen bezoekers per jaar in plaats van 17 miljoen “het nieuwe normaal”. De streamingdiensten ziet hij ook niet als serieuze concurrenten. “Wij hebben iets speciaals te bieden”, zei hij in EW. “Bij ons beleven de bezoekers een bijzonder uitje.”

2 [–] 1x Rianne Letschert (minister van OCW)
Nadat het kabinet-Schoof er in nog geen twee jaar tijd drie ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap doorheen had gejaagd, die bovendien de C in hun functieomschrijving in het beste geval onverschillig en soms ronduit vijandig benaderden, is het aan de op 23 februari dit jaar aangetreden Rianne Letschert (D66) om weer iets dat lijkt op langetermijnbeleid te ontwikkelen. Hoog op het verlanglijstje staat, aldus haar beleidsbrief: “culturele instellingen en makers langjarige zekerheid bieden, de financieringsstructuur herzien en de regeldruk in de culturele sector verminderen.” Op het Nederlands Film Festival beloofde Letschert dat er volgend jaar in de Troonrede wél iets wordt gezegd over cultuur, en dat ze zich zal inspannen voor betere fiscale regelingen voor filmmakers.

1 (3) 18x Halina Reijn (scenarist/regisseur/producent)
Op het afgelopen Nederlands Film Festival werd Halina Reijn onderscheiden met het Gouden Kalf voor de Filmcultuur, omdat ze als regisseur een nieuwe standaard heeft gezet en een nieuwe generatie filmmakers inspireert om authentieke keuzes te maken en artistieke risico’s te nemen. “Door het verleggen van haar grenzen bewijst ze dat originele, eigenzinnige verhalen wereldwijd een groot publiek kunnen aanspreken.” Reijn, die in New York woont en werkt, is bezig met de voorbereidingen voor de opnamen van het drama Please, dat ze opnieuw schrijft, regisseert en produceert voor A24. Ook is ze coproducent van ’t Hooge Nest, de verfilming van Roxane van Iperens bestseller, die wordt geregisseerd door Paula van der Oest.