Cannes 2026: De winnaars

Tijdens het prijzengala van de 79ste editie van Cannes sleepte Christian Mungiu zijn tweede Gouden Palm in de wacht. Fjord, die de Roemeense cineast in Noorwegen opnam, is de meest publieksvriendelijke Mungiu, en daarmee misschien ook wel de toepasselijke winnaar van deze enigszins inconsistente hoofdcompetitie.

Zoals Kees Driessen eerder vandaag al schreef bij zijn grid-overzicht over de 79ste editie van Cannes, was het aannemelijk dat de Amerikaanse distributeur Neon opnieuw aan de haal zou gaan met een Gouden Palm. De afgelopen zes jaar prijkte hun logo namelijk steeds weer op films die de hoofdprijs van ’s werelds grootste filmfestival grepen.

Het bleek echter niet de favoriet onder de schrijvende pers, Ryūsuke Hamaguchi’s Franstalige Soudain (ook een Neon-titel) die werd verkozen door de jury onder leiding van Park Chan-wook. Die eer was voor de tweede keer in zijn carrière weggelegd voor de Roemeense regisseur Cristian Mungiu, voor zijn in Noorwegen gefilmde Fjord.

Dat Fjord in de prijzen zou vallen stond haast buiten kijf. Dat Mungiu zijn tweede Gouden Palm in ontvangst zou mogen nemen, na de winst voor abortiedrama 4 maanden, 3 weken en 2 dagen in 2007, zagen echter minder mensen aankomen. Mungiu schaart zich hiermee in een select gezelschap. Slechts tien andere regisseurs wonnen twee Gouden Palmen: Alf Sjöberg, Francis Ford Coppola, Bille August, Emir Kusturica, Shôhei Imamura, Jean-Pierre & Luc Dardenne, Michael Haneke, Ken Loach en Ruben Östlund.

Het indringende drama Fjord, dat draait om over een Roemeens-Noors stel dat moet toezien hoe de Noorse overheid hun vijf kinderen preventief uit huis plaatst vanwege verdenkingen van misbruik en huiselijk geweld, is overigens typisch Mungiu. De strakke kaders van vaste cinematograaf Tudor Vladimir Panduru vangen hoe dit pas in Noorwegen aangekomen stel een bureaucratische en juridische machine moet navigeren die ze, mede omdat ze het Noors niet altijd goed beheersen, amper kunnen bijhouden.

Voor Mungiu is Fjord een canvas om de culturele verschillen en onuitgesproken vooroordelen tussen conservatieve, christelijke Roemenen en meer liberale West-Europeanen te onderzoeken. Het rechtbankformat bleek eerder effectief voor Justine Triets Gouden Palm-winnaar Anatomy of a Fall (2023). Hier helpt het Mungiu om zijn starre en haast didactische cinema een soepelere verpakking te geven. In het verlengde daarvan ligt een sterrencast, met onder anderen Renate Reinsve en Sebastian Stan als het christelijke stel dat na een aanvankelijk warm onthaal door de gemeenschap om hen heen verguisd wordt. Je zou kunnen zeggen dat dit Mungiu’s meest publieksvriendelijke film tot nu toe is.

Dat wil ook zeggen dat Fjord niet is te rekenen tot Mungiu’s beste werk. Maar dat juist deze extreem gedegen film de Gouden Palm kreeg, past bij een competitie die over de gehele linie wat onevenwichtig aanvoelde. De uitersten in toon en stijl waren dit jaar groot, terwijl het gros van de films inhoudelijk reflecteerden op dezelfde kernthema’s: oorlog, migratie en de algehele malaise die onze wereld in de ban houdt.

Precies om die reden richtten de meeste ogen zich op Andrei Zvjagintsev, de Russische meesterregisseur die in ballingschap het vurige Minotaur maakte. Dit openlijk anti-Russische statement mocht de Grand Prix, de tweede prijs, in ontvangst nemen. Met Minotaur laat Zvjagintsev zien hoe in 2022 de ziel van zijn thuisland van binnenuit wordt uitgehold wanneer het merendeel van de mannen naar het front wordt gestuurd. Die politieke arena is het decor voor een langzaam ontvouwende thriller over een zakenman die door het lint gaat als blijkt dat zijn vrouw een affaire heeft met een veel jongere man.

Misschien lag het politiek te gevoelig om de Gouden Palm aan een Rus te geven. Maar politiek voerde vanavond wel de boventoon tijdens de prijsuitreiking. Dat bleek uit de prijs voor beste regisseur, die werd gedeeld tussen Paweł Pawlikowski voor Fatherland en het duo Javier Calvo en Javier Ambrossi voor The Black Ball (La bola negra). Beide films spelen met de overblijfselen van een land in oorlog – respectievelijk Duitsland net na de val van het Nazirijk en Spanje tijdens en na de Burgeroorlog van de jaren dertig. Ook Lukas Dhonts Eerste Wereldoorlog-drama Coward werd bekroond: de prijs voor beste acteur ging naar de twee hoofdrolspelers Emmanuel Macchia en Valentin Campagne. Extra toepasselijk is dat Emmanuel Marre de prijs voor beste scenario won voor zijn Notre salut, over Frankrijk in de tijd van het Vichy-regime. Zelfs Valeska Grisebachs magistrale The Dreamed Adventure past in deze lijst: de winnaar van de juryprijs is een magische verbeelding van het leven aan de grenzen van Bulgarije, waarin oorlog, ontheemding en gevaar op subtiele wijze in de marges van het beeld voelbaar zijn.

Al met al heeft de jury dus de hoofdthema’s van de 79e editie van Cannes sterker weten te kadreren, met een enigszins voorzichtige lijst aan winnaars die allemaal nauw aan elkaar verbonden zijn.

---

Alle Winnaars

Hoofdcompetitie
Gouden Palm: Fjord, Christian Mungiu
Grand Prix: Minotaur, Andrei Zvjagintsev
Beste regisseur (ex aequo): Javier Calvo en Javier Ambrossi voor The Black Ball (La bola negra) en Paweł Pawlikowski voor Fatherland
Beste acteur (ex aequo): Emmanuel Macchia en Valentin Campagne voor Coward, Lukas Dhont
Beste actrice (ex aequo): Virginie Efira en Tao Okamoto voor All of a Sudden (Soudain), Ryūsuke Hamaguchi
Juryprijs: The Dreamed Adventure (Das geträumte Abenteuer), Valeska Grisebach
Beste scenario: Emmanuel Marre voor Notre salut

Un Certain Regard
Hoofdprijs: Everytime, Sandra Wollner
Juryprijs: Elephants in the Fog, Abinash Bikram Shah
Speciale juryprijs: Iron Boy (Le corset), Louis Clichy
Beste acteur: Bradley Fiomona Dembeasset voor Congo Boy, Rafiki Fariala
Beste actrices (ex aequo): Marina de Tavira, Daniela Marín Navarro en Mariangel Villegas voor Forever Your Maternal Animal (Siempre soy tu animal materno), Valentina Maurel

Quinzaine des cinéastes
Carrosse d’Or: Claire Denis
Europa Cinemas Label: Too Many Beasts, Sarah Arnold
SACD-prijs: Shana, Lila Pinell
Publieksprijs: I See Buildings Fall Like Lightning, Clio Barnard

Semaine de la critique
Hoofdprijs: La Gradiva, Marine Atlan
GAN Foundation distributieprijs: A Girl Unknown van Zou Jing
Louis Roederer Foundation Rising Star Award: Aina Clotet voor Alive (Viva)
SACD-prijs: Dua, Blerta Basholli & Nicole Borgeat
Kortfilmprijs: Skinny Bottines, Romain F. Dubois
speciale vermelding kortfilm: Vaterland, Berthold Wahjudi

Immersive-competitie
Hoofdprijs: Katàbasis, Ugo Arsac
Speciale vermelding: The Black Mirror Experience, David Bardos en Damià Ferràndiz

Camera d’Or
(voor het beste debuut in alle officiële festivalsecties)
Ben’Imana, Marie-Clementine Dusabejambo

L’œil d’or
(voor beste documentaire in alle officiële festivalsecties)
Rehearsals for a Revolution, Pegah Ahangarani

Korte film
Gouden Palm: For the Opponents (Para los contrincantes), Federico Luis

Fipresci-prijzen
(gegeven door de internationale federatie van filmcritici)
Hoofdcompetitie: Fjord, Cristian Mungiu
Un certain regard: Ben’Imana, Marie-Clementine Dusabejambo
Parallele secties: A Girl Unknown, Jing Zou

Queer Palm
(gekozen uit films met lgbtqi+ thema’s uit het complete festival)
Teenage Sex and Death at Camp Miasma, Jane Schoenbrun

Palme Dog
(voor de hond met de meest beslissende rol in een film)
Yuri voor La perra van Dominga Sotomayor