Masterclass intimiteitscoördinator David Thackeray

Dat de intimiteitscoördinator op een filmset er alleen is als ‘brandblusser’, kan naar het rijk der fabelen worden verwezen na een masterclass van pionier David Thackeray. “Als er alleen in het script staat: ‘A heeft seks met B’, dan weet ik dat er voor mij veel werk aan de winkel is.”

“Ah, here’s the sex guy”, zo omschrijft David Thackeray grappend de begroetingen die hij als intimiteitscoördinator regelmatig op een set aanhoort. Nog niet iedereen heeft scherp voor ogen wat die functie inhoudt. Thackeray, pionier in het vak, vertelde er alles over tijdens een door FilmForward georganiseerde masterclass op maandag 28 september in het Volkshotel in Amsterdam.

Want wat ís die rol dan eigenlijk? Welke karaktertrekken en vakkennis heb je nodig in dit vak? Hoeveel ruimte mag je innemen tussen acteurs en regisseurs in het filmproces? Dit zijn slechts enkele vragen die de goed voorbereide moderator, acteur Hanna van Vliet (Anne+), aan Thackeray stelt.

Enkele tientallen bezoekers, voornamelijk regisseurs, acteurs, scenaristen en Nederlandse intimiteitscoördinatoren, bevragen Thackeray al even gretig. Hoe zorg je ervoor dat je als regisseur niet over de grenzen van goed bevriende acteurs gaat? “Wees open en transparant.” Wordt er in dit vak ook gekeken naar micro-agressie? “Jazeker.” Hoe gaat de intimiteitscoördinator om met regisseurs, die óók kwetsbaar zijn? “Zoek naar werkbare oplossingen voor iedereen.” Zijn er culturele verschillen en wensen? “Ja, ik ben als witte man niet altijd de juiste persoon.” Levert het steeds inchecken niet juist méér spanning op? “Angst voor problemen moet nooit het uitgangspunt zijn. Vlieg het licht aan!” En hoe ga je om met acteurs en opgelegde schoonheidsidealen? “Film vóór de lunch als een acteur 24 uur niet gegeten of gedronken heeft.”

Als iemand weet wat het behelst om intimiteitscoördinator te zijn op de set, is het de Britse David Thackeray wel. Na zelf jarenlang te hebben gewerkt als acteur en regisseur begon hij in 2017, midden in de MeToo-periode, te pionieren als intimiteitscoördinator. Het zorgde bij veel acteurs voor opluchting, maar er was aanvankelijk ook verwarring en zelfs weerstand. Inmiddels beseft de hele filmwereld dat deze nieuwe functie belangrijk is en Thackeray droeg aan dat bewustzijn bij met zijn werk aan producties als The White Lotus, Sex Education en Adolescence. “Inmiddels is iedereen er wel van doorgedrongen dat het woord ‘nee’ mag bestaan op een filmset.”

Toch wordt Thackeray nog wel eens als ‘brandblusser’, gezien, of als ‘een soort verlengstuk van een verzekering’. Dat idee wijst hij stellig af: “Het gaat voorbij aan het feit dat wij als intimiteitscoördinatoren kennis hebben van het proces van acteurs en het filmproces zelf. We denken ook na over camerastandpunten, choreografie en soms zelfs stunts. We zijn meer dan diegene die tussen opnames door op een zorgelijke toon ‘ben je oké?’ vraagt. We onderbreken het proces nooit onnodig.”

Hij stelt dat hij er net als ieder ander op de set van doordrongen is dat tijd geld is. Juist daarom is voor een intimiteitscoördinator een workshop van één dag niet genoeg, betoogt hij. “Dat is onveilig voor iedereen op de set. Je moet eerst lang en ook fysiek kunnen trainen. Je moet empathisch zijn, goed kunnen luisteren, iemands lichaamstaal kunnen lezen, maar óók kennis hebben van het acteerproces, weten hoe een film gemaakt wordt en wie waarvoor verantwoordelijk is. En je moet helder kunnen praten over seks, anders kan je beter een ander beroep kiezen.”

Thackeray geeft tijdens de workshop uitleg over zijn vak en zijn werkproces. Wat hem betreft is hij er vroeg bij in het productieproces: al vanaf de eerste breakdown van het scenario, als alle Heads of Department het script lezen, bepalen welke vragen ze hebben en wat ze nodig hebben voor hun vakgebied. Thackeray kijkt daarbij niet alleen naar seks- of naaktscènes. “Het kan ook gaan om een omhelzing, een kus, in of uit een douche stappen, of in en uit bed. Wat draagt iemand? Tot hoe ver moet iets uit? Kan er ook iets van de zij- of achterkant gefilmd worden? Welke gesprekken worden er gevoerd tussen volwassenen en kinderen?”

“Als ik in een scenario alleen maar ‘A en B hebben seks’ zie staan, dan weet ik dat er veel werk aan de winkel is”, vervolgt Thackeray. Want dan heeft hij veel vragen. “Vrijen ze op of onder de dekens? Wordt er gesproken tijdens de seks, is het gepassioneerd? Wie ligt er bovenop? Waar staat de camera? Hoe lang duurt het?”

Als al die vragen zijn beantwoord, gaat Thackeray naar de acteurs om intieme scènes en onthullende kostuums (alles minder dan badkleding) te bespreken. “Soms weet je pas waar je grens ligt als je deze hardop hebt uitgesproken.” Al die vragen over specifieke en misschien expliciete scènes zijn delicaat, maar moeten worden besproken. Dat doet Thackeray, zegt hij, in bijna medische termen. “Taal is erg belangrijk.” Open communicatie en transparantie over toestemming zijn cruciaal voor acteurs, maar ook voor de crew en de regie. “Zij zijn ook kwetsbaar.” Hij specificeert: “Soms zijn regisseurs bang dat de intimiteitscoördinator zijn of haar werk ondermijnt.” Die zorg snapt hij. “Het is ook niet mijn baby. Maar ik ga wel het gesprek aan: hoe wil je samenwerken? Wat is je ‘Gouden Versie’ van je film? Wat en hoe zou je dat willen en wat wil je niet?” Daarna kijkt hij hoe dat past in het plaatje van de acteurs; in hoeverre kunnen of willen zij daarin meegaan? Er zijn vaak afspraken die acteurs en hun agenten al hebben vastgelegd in contracten, over zaken als naakt en seks, maar in het verleden werd zo’n grens op het laatste moment nog wel eens overschreden. Dat zal beslist niet gebeuren met iemand als Thackeray aan boord. “Ik zie soms heel jonge mensen met angst in de ogen ‘ja’ zeggen tegen iets wat ze eigenlijk niet durven of willen. In dat geval zie ik hun ‘ja’ eigenlijk als een ‘misschien’ – en is dat wat mij betreft voorlopig een ‘nee’.”

Intieme scènes worden idealiter, na dat gesprek over grenzen en wensen van alle partijen, vooraf gerepeteerd met Thackeray. Ook vaste prik is een snelle scan vlak voor een opname: welke lichaamsdelen of plekken zijn ‘rood’, of dat nu altijd geldt of alleen vandaag? “Er is altijd de mogelijkheid voor een acteur om in noodgevallen ‘pauze’ of ‘cut’ te zeggen. En dan is er echt niet altijd iets problematisch aan de hand. Het kan ook om een per ongeluk gescheurd kledingstuk gaan.”

Daarnaast helpt Thackeray waar nodig tijdens het repeteren van geluiden – die intiemer zijn dan je zou denken. Want hoe klinkt het als je ‘klaarkomt’? Thackeray: “Ik zeg altijd: ‘begin eerst gewoon met adem te halen’. Probeer dan een geluid te maken alsof je op heet zand loopt, in ijskoud water stapt of in een weldadig warm bad. Welke geluiden zou je dan maken? Instructies als: ‘zoek naar dat orgasme’, werken nooit.”

Moderator Van Vliet zegt Adolescence (Philip Barantini, 2025), nog eens opnieuw te hebben bekeken en er geen naakt- of seksscènes in te hebben gezien. Op de vraag wat Thackeray op zo’n set als intimiteitscoördinator dan doet, komt hij gelijk met twee voorbeelden. Hij vertelt over de scène waarin een dertienjarig personage, die verdacht wordt van de moord op een leeftijdsgenootje, met veel politiegeweld in zijn slaapkamer wordt opgepakt. Hij plast dan in zijn pyjamabroek. Een delicate situatie – ook voor de dertienjarige acteur die deze rol speelt. Op zo’n moment stelt Thackeray dat er zo min mogelijk cast en crew bij die opname in de ruimte moeten zijn. Dus werd de acteur uiteindelijk gefilmd én werd zijn welzijn in de gaten gehouden via gaten in de muren van de set. Ander voorbeeld: eenmaal op het politiebureau voor verhoor dient de jongen zich te strippen. Thackeray denkt op zo’n moment mee met zowel de acteur als de regisseur en stelde voor om de camera op het gezicht van de vader te houden terwijl de kijker alleen maar hóórt dat het kind uit de kleren moet. Werkt net zo sterk. Ook spreekt Thackeray met ouders van zo’n kindacteur, om te polsen hoeveel hun zoon begrijpt van zijn rol, wat het met hem doet en hoe hij eventueel ondersteund kan worden.

Van Vliet besluit de bijeenkomst met een meer overkoepelende vraag: zijn we als maatschappij preutser geworden? Er zijn onderzoeken die erop wijzen, stelt Van Vliet – en die heeft Thackeray ook gelezen. Een eenduidig antwoord komt er niet – althans, niet vandaag. Thackeray, Van Vliet en het publiek opperen verschillende redenen. Het zou kunnen zijn omdat jongeren opgegroeid zijn met makkelijk toegankelijke porno en ze in de gewone bioscoop geen naakt willen zien. Of zou het met de opkomst van internet en sociale media te maken kunnen hebben?

Expliciete seksscènes zoals die in La vie d’Adèle (Abdellatif Kechiche, 2013), stelt iemand in het publiek, zijn vandaag niet meer voor te stellen. Hoe komt dat, volgens Thackeray? Thackeray denkt na en reageert met een voorzichtige conclusie die vandaag in verschillende bewoordingen vaker terugkomt en een belangrijke kern vormt van zijn werk: “Misschien komt dat ook wel omdat mensen nu ‘nee’ kunnen zeggen.”