Wakolda

Gevluchte nazi’s brachten na het einde van het Duitse Rijk het nationaal-socialisme naar Latijns-Amerika. Een van hen was Josef Mengele, kamparts van Auschwitz.

Al direct na de eerste scène onthult de film het geheim van de man die net zwijgend is geïntroduceerd. Uit de tekeningen in zijn schetsboek wordt duidelijk dat de mysterieuze vreemdeling in de Patagonische woestijn niemand minder is dan Josef Mengele, de beruchte kamparts uit Auschwitz. Niet het mysterie van zijn identiteit zorgt in deze coming of age-thriller voor spanning, maar de vraag of zijn slachtoffers hem op tijd zullen doorzien. Lilith, een twaalfjarig meisje met een groeiachterstand, is de prooi op wie Mengele, onder de alias Helmut Gregor residerend in Argentinië, begin 1960 zijn oog laat vallen.
Het tijdperk en het Patagonische landschap staan in Wakolda garant voor sfeervolle beelden en acteur Àlex Brendemühl, zelf half-Duits, is geknipt voor de rol. Met zijn zachte blik en zijn rustige, bijna verlegen optreden is hij een eersteklas psychopaat: eentje aan wie je niets vreemds opmerkt. En wanneer het gezin vertrekt naar het Teutoonse toevluchtsoord Bariloche, waar moeder Eva is opgegroeid, besef je dat dit niet de tijd en de plek is om veel reserves te verwachten ten aanzien van een Duitse arts. De bereidheid van Lilith en Eva om in te gaan op Mengeles voorstel om het kind met hormonen tot ‘normale’ proporties te laten uitgroeien is eigenlijk geloofwaardiger dan het verzet van Liliths vader Enzo. Aan hem is de eerloze rol toebedeeld het morele contrapunt te vertegenwoordigen. Dat gaat heel, heel letterlijk: Enzo vult zijn dagen met het handmatig vervaardigen van poppen, die hij elk van een eigen gezicht en, jawel, een kloppend hart voorziet.
Hoewel de aftiteling de suggestie wekt dat Wakolda gebaseerd is op een waargebeurde geschiedenis, betreft het Lucía Puenzo’s adaptatie van haar eigen roman, die historische feiten en onbevestigde geruchten op creatieve wijze vermengt met eigen thema’s — zoals de kwestie in hoeverre je je eigenheid wilt opofferen om geaccepteerd te worden. Lilith, die op school gepest wordt, treft in de vriendelijke, knappe arts iemand die haar interessant vindt, juist om haar afwijkende lengte. Debutante Florencia Bado maakt haar wel zo ontwapenend dat, hoezeer je ook uitziet naar de onvermijdelijke ontmaskering, je tegelijk zou willen dat Lilith de diepere, duistere reden voor zijn interesse nooit te weten zal hoeven komen.

Sasja Koetsier