MUBI Spotlight: Mary

Marginale Maria

Ter gelegenheid van de release van Clouds of Sils Maria van Olivier Assayas vertoont het online platform MUBI drie andere films waarin Juliette Binoche een actrice speelt. Abel Ferrara’s Mary lijkt op het eerste gezicht een vreemde eend in de bijt, aangezien de actrice een groot deel van de film van het toneel verdwijnt.

Ja, Juliette Binoche wordt als eerste genoemd in de credits van Abel Ferrara’s Mary uit 2005. Inderdaad, het gezicht van de Française vult de poster van de film. En zeker, ze speelt de (dubbele) titelrol als actrice Marie Palesi, die op haar beurt Maria Magdalena vertolkt in de film-in-de-film This Is My Blood. Maar een groot deel van Mary verdwijnt Binoche letterlijk uit beeld: de openingsscène toont hoe Palesi na de opnames, bevangen door haar personage, vertrekt naar het Heilige Land. "I’m going to Jerusalem!" schreeuwt ze naar haar vertwijfelde regisseur, de publiciteitsgeile Tony Childress (Matthew Modine) die zelf ook Jezus speelt in zijn film.
Vervolgens verschuift Ferrara de aandacht naar twee andere personages. Ten eerste Childress, die de protesten tegen zijn film het hoofd moet bieden, in een weinig verbloemde satire op de perikelen rond Mel Gibsons Passion of the Christ. Maar vooral naar talkshowhost Ted Younger (Forest Whitaker), die een programma over godsdienst presenteert en intussen zijn zwangere vrouw (Heather Graham) bedriegt met een medewerkster (Marion Cotillard). Een gastoptreden van Childress in Youngers programma confronteert beiden met hun geloof. Terwijl de door een heilig vuur bevangen vrouw van het toneel verdwijnt, worstelen deze mannen juist met hun religie. Het is tekenend dat Binoche haar meest indrukwekkende acteerprestaties levert terwijl ze niet eens in beeld is, wanneer Younger op het hoogtepunt van zijn geloofscrisis telefonisch haar hulp zoekt.
Toch loont het wel degelijk om Mary te bekijken als een film van Binoche. Misschien nog wel meer dan als een film van Abel Ferrara, zoals Mike Lebbing dat in 2006 deed in zijn Filmkrantrecensie. Binoche is vaker de drijvende kracht achter haar films, schrijft Mariska Graveland in haar profiel van de actrice in de Filmkrant van oktober 2014, en dat geldt ook hier. Al jaren liep Binoche rond met de wens om een film over Maria Magdalena te maken; in Ferrara vond zij de regisseur om die film mee te maken. In een interview uit 2005 met Filmmaker Magazine stelde de regisseur dat het bij hun eerste ontmoeting voelde alsof hij auditie voor háár deed, in plaats van andersom.
Mary maakt duidelijk waarom de persoon van Maria Magdalena zo’n aantrekkingskracht op Binoche én Ferrara had. In apocriefe Bijbelverhalen is zij vaak de rechterhand van Jezus, even belangrijk als Petrus, maar door de kerk werd ze systematisch naar de zijlijn geschoven en weggezet als prostituee. In dat licht valt ook Binoche’s ‘achtergrondhoofdrol’ in de film te plaatsen: de felle en scherpe aanklacht die Ferrara doet tegen die marginalisering van Maria, wordt des te sterker voelbaar door de marginalisering van Marie in de film zelf.

Joost Broeren

Mary is vanaf vandaag 30 dagen te zien via MUBI.com.