Op ooghoogte #22

Vitamine D

Summer Madness

Mark Cousins (The Story of Film en A Story of Children and Film) schrijft maandelijks over films en beeldassociaties. Deze maand: zonlicht op het filmdoek.

Is film een zomerkunst? In het midden van de winter, als de dagen in het noorden op hun kortst zijn, gaan wij in Europa vaker naar de film dan in de zomer. Buiten is het koud en winderig, en een verwarmd filmtheater is knus en gerieflijk. We zitten in het donker en kijken omhoog naar het helverlichte doek alsof het de zon is, alsof we er vitamine D van binnenkrijgen. Een film kijken is alsof we in de winter zitten en naar de zomer kijken.
In andere delen van de wereld, bijvoorbeeld in India, neemt het bioscoopbezoek juist in de zomer toe, maar dat is omdat de beste bioscopen airconditioned zijn, en daarom goede plekken om aan de hitte te ontsnappen. Maar ook daar kijken mensen natuurlijk in het donker.
Behalve het kijken naar iets lichts in een duistere ruimte, is er nog een andere reden waarom films een zomerkunst zijn. Neem bijvoorbeeld bovenstaande still uit David Leans film Summer Madness (de Engels bioscooptitel van Summertime, 1955). Katherine Hepburn speelt een Amerikaanse vrouw van middelbare leeftijd die op vakantie in Venetië is.
Haar leven is de laatste tijd op z’n zachtst gezegd nogal saai en kleurloos geweest. Dus ze is op zoek naar opwinding, misschien zelfs wel liefde. Op zich vindt ze het niet erg om alleen te zijn, maar als haar oog op een knappe Italiaan valt, gespeeld door Rossano Brazzi, verandert dat.
De film gaat over een expansie. Hepburns leven ontvouwt, ontplooit zich als het ware. Ze verliest zichzelf in een stad, een romance, in nieuwe mogelijkheden. Wat volgens mij precies hetzelfde is als wat films ons bieden. Net als zomervakanties maken ze het ons mogelijk om de horizonten van onze levens te vergroten, om te reizen, dromen, aan onszelf te ontsnappen. Ook visueel zijn ze groter dan het leven, net als strandvakanties, of zeereizen groter dan het leven zijn. Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat alle kunst groter dan het leven zou moeten zijn, maar het lezen van een boek is juist een samentrekking, een concentratie, en als we naar een schilderij van Rembrandt kijken dan focussen we op een ruimte, op een gezicht dat vaak eerder kleiner dan ons eigen gezicht is.
Vandaag, diep in midwinter, kan ik me geen film bedenken die ik liever zou zien dan Summer Madness. Ik wil binnentreden in dat stadslandschap, in die wereld van warmte en licht.

Mark Cousins | twitter @markcousinsfilm

 

Geschreven door Mark Cousins