Cinedix #11

Film-ABC waarin Paul Kempers lemma’s van een hedendaags cinematografisch lexicon in niet-lineaire volgorde aaneenrijgt. Van ‘Polanski-syndroom’ tot ‘Kodak-kaddisj’.

Voetbalfilm
Elf mannen en een bal. De bal is rond, wil een oude voetbalwijsheid, en de spelers gaan rechtdoor. Omdat de spelers van de tegenpartij ook rechtdoor willen en er maar één bal beschikbaar is, is er al gauw sprake van een conflictsituatie, die zich leent voor dramaturgische uitwerking in een sportfilm. Waarom grote regisseurs zich nauwelijks op de voetbalfilm storten is dan ook een raadsel. Want in iedere voetballer schuilt een mens, zelfs als hij zijn latere carrière vult met het geven van achterafcommentaar in de orde van “Wie diep gaat zal ver komen”, “Een keeper is de sluitpost van z’n eigen doel” of “Voetbalvrouwen maken het verschil — als ze er zin in hebben.” Waar zijn de Visconti’s, de Coppola’s of de Von Triers als het WK naakt? Ook de FIFA is zich bewust van het probleem en heeft cineast en Rembrandt-kenner Peter Greenaway alvast de opdracht gegeven om een ‘multimediaal voetbalspektakel in de stijl van Nightwatching‘ te bedenken. De broertjes De Boer en Van de Kerkhof zouden bereid zijn gevonden hun medewerking te verlenen, evenals Erwin Koeman en Jan Wouters — mannen die, aldus een off the record-uitlating van Greenaway, “voldoende intellectuele bagage hebben om een balvormige dvd interactief te vullen”. Over de deelname van Sylvia Kristel als archetypische voetbalvrouw (‘Emanuela’) wordt nog onderhandeld.
Zie ook: brood en spelen, wokkelmoment, artistieke noodzaak

Interview
Noodzakelijk instrument in de filmmarketing. Ook: gedachtewisseling tussen twee mensen van wie er één zich inhoudt en de ander mikt op maximale schaamteloosheid. Met als gevolg een zekere spanning in het gesprek. Filmjournalisten spreken van iemand “leeg laten lopen”, acteurs reppen van “spilling the beans“, wat zoveel betekent als: “Ik had me nog zo voorgenomen niks te zeggen, maar nu staat alles wat ik te verbergen had zwart op wit”. Regisseurs gebruiken het interview om ideeën en meningen over het voetlicht te brengen, in de hoop dat publiek en vakgenoten versteld zullen staan van hun scherpe visies, bevlogenheid en creatieve tegendraadsheid. Soms echter heeft de geïnterviewde genoeg van het mediacircus en hult hij zich in hardnekkig stilzwijgen of monosyllabische antwoorden als “Ja”, “Nee” of “Pfff…”. Ook sluiten journalist en geïnterviewde wel eens een pact en verdwijnen ze in een eersteklas restaurant om zich feestelijk vol te stoppen onder de strikte voorwaarde “dat er geen letter op papier komt”. Gek genoeg leiden dergelijke aangename onderonsjes keer op keer tot paginavullende ontboezemingen waarin oesters, kreeften, jeugdcomplexen en ongegeneerde roddel (“Arnold Schwarzenegger? Die ziet eruit als een met walnoten gevuld condoom” — Sharon Stone) de hoofdrol vervullen.
Zie ook: human interest, scheiding werk-privé, alka seltzer

GerauschmacherIn onbruik geraakte term voor geluidsspecialist die met een natte dweil onder de arm in een grindbak staat om voetstappen op de oprijlaan, piepende deuren, vuistgevechten of huilende wind te suggereren. Werkt meestal met alledaagse materialen. Zo had de Mexicaanse gerauschmacher Gonzalo Gavira voor het geluid van het 360 graden ronddraaiende hoofd in The Exorcist niet meer nodig dan een met creditcards gevulde leren portemonnee, die hij met twee handen ‘uitwrong’. Nu vrijwel geheel vervangen door de computer.
Zie ook: vooruitgang, handwerk, fitte senioren