The Cycle of Love

Deze ontroerende documentaire vertelt hoe een Indiase kunstenaar in 1977 op de fiets stapt naar Zweden, op weg naar de student die zijn hart gestolen heeft.

In romantische films wordt steevast de indruk gewekt dat het lot de twee hoofdpersonages bij elkaar bracht. Dromen over de ware liefde komen simpelweg uit.

De hoofdpersoon in de documentaire The Cycle of Love, Pradyumma Kumar Mahandia, ook wel ‘PK’ genoemd, is ook een dromer die gelooft dat “het lot alles omvat”. Nadat hij in 1975 verliefd wordt op de Zweedse student Lotta, besluit hij haar twee jaar later per fiets op te zoeken. Tijdens de reis, die hem voert langs onder meer Pakistan, Iran en Turkije, legt hij zo’n 9.600 kilometer af.

Filmmaker Orlando von Einsiedel (Virunga, 2014) ensceneert met acteurs en niet-professionele spelers de beproevingen van PK, terwijl de twee geliefden vanuit het heden terugblikken. Zo is te zien hoe de Indiër opgroeit in een dorpje waar zijn gezin deel uitmaakt van de laagste kaste, de dalit, ook wel ‘de onaanraakbaren’ genoemd. Opvallend genoeg voorspelt een astroloog in die tijd dat PK een bijzondere vrouw zal ontmoeten met het sterrenbeeld Stier (Lotta is een Stier).

Begin jaren zeventig besluit PK te verhuizen naar New Delhi, waar hij een opleiding begint tot kunstenaar en zich ontwikkelt tot een talentvolle portrettekenaar. Voor tien roepie tekent hij in tien minuten een portret. Als Lotta, die op vakantie is in India, voor hem plaatsneemt, merkt PK dat je hart ook in tien minuten gestolen kan worden.

Die scène, waarin Lotta PK in de ogen kijkt terwijl hij de contouren van haar gezicht schetst, voelt als een toonbeeld van romantiek. De film opent met een citaat van de Indiase dichter Rabindranath Tagore, over geliefden die “ooit vreemdelingen voor elkaar waren” totdat ze ontwaakten en “ontdekten dat we elkaar dierbaar waren”. Dat is precies wat Von Einsiedel op dat moment illustreert.

Tussendoor beschrijft Lotta hoe ze het destijds ervoer; hoe ze PK zag als “een knappe jongen”. De ogen van PK beginnen te twinkelen zodra hij over Lotta begint. Je voelt aan alles dat het wederzijdse verlangen nog vurig aanwezig is; het verlangen dat voor PK destijds fungeerde als de brandstof om die lange reis te maken.

Dit klinkt allemaal nogal zoetsappig en dat is de documentaire ook bij vlagen. Het blijft moeilijk om een romantische film te maken zonder te vervallen in clichés. Maar Von Einsiedel komt een flink eind.